కొత్త 'వికసిత్ భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ అజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ్)' (VB-G RAM G) పథకం ప్రారంభ దశలో దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధి కల్పన **56%** తగ్గినా, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు మాత్రం గణనీయమైన వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. MGNREGA నుండి ఈ కొత్త ప్రోగ్రామ్కు మారడం వల్ల నిధుల సమీకరణ, నియమాలలో మార్పులు రాష్ట్రాల వారీగా విభిన్న ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి.
దేశంలో గ్రామీణ ఉపాధి తీరులో స్పష్టమైన తేడా కనిపిస్తోంది. కొత్త 'వికసిత్ భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ అజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ్)' (VB-G RAM G) పథకం, MGNREGA స్థానంలో అధికారికంగా జూలై 1, 2026న అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత, దేశవ్యాప్తంగా తొలి దశలో కష్టాలను ఎదుర్కొంటోంది. అధికారిక డేటా ప్రకారం, గత ఏడాదితో పోలిస్తే దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధి కల్పన (వ్యక్తి-దినాలు) 56% తగ్గింది.
ఈ విస్తృతమైన క్షీణత మధ్య, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు స్పష్టమైన మినహాయింపులుగా నిలుస్తున్నాయి. తెలంగాణ ఇటీవల కాలంలో 135% వృద్ధితో, 36.99 లక్షల వ్యక్తి-దినాల ఉపాధిని కల్పించిందని నివేదించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా రాణించింది, 54% వృద్ధిని నమోదు చేసి, దాదాపు 1.39 కోట్ల వ్యక్తి-దినాలకు చేరుకుంది. డజన్ల కొద్దీ రాష్ట్రాలు రెండంకెల క్షీణతను చూస్తున్న సమయంలో, ఈ రాష్ట్రాలు తమ ఉపాధి సంఖ్యలను నిలబెట్టుకోవడం లేదా విస్తరించడంలో విజయం సాధించాయి.
కొత్త నిధుల నియమాల ప్రభావం
ఈ వైవిధ్యానికి కారణం కొత్త పథకం తెచ్చిన నిర్మాణ మార్పులలో ఉంది. VB-G RAM G పథకం 60:40 నిధుల కేటాయింపు విధానాన్ని కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య ప్రవేశపెట్టింది. అంటే, రాష్ట్రాలు ఇప్పుడు నిధులలో 40% వాటాను అందించాలి. ఇది ఇంతకుముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా నిధులు సమకూర్చిన MGNREGA చట్రం నుండి ఒక ముఖ్యమైన మార్పు. ఈ మార్పు రాష్ట్ర బడ్జెట్లపై ప్రత్యక్ష ఆర్థిక బాధ్యతను ఉంచుతుంది, ఇది వ్యక్తిగత రాష్ట్రాలు పథకాన్ని ఎంత త్వరగా, సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తాయనే దానిపై ప్రభావం చూపుతుంది.
పరివర్తన సవాళ్లు, విధాన మార్పులు
దేశవ్యాప్తంగా కనిపిస్తున్న ఈ తీవ్రమైన క్షీణత, పరివర్తనలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులతో కూడా ముడిపడి ఉంది. ఒక భారీ ఉపాధి చట్రం నుండి మరొకదానికి మారడం అనేది సంక్లిష్టమైన వ్యవస్థల మార్పులను కలిగి ఉంటుంది. ఇది అమలులో తాత్కాలికమైనా, తీవ్రమైన జాప్యాలకు దారితీయవచ్చు. అంతేకాకుండా, కొత్త పథకంలో వ్యవసాయ పనుల సమయంలో 60 రోజుల విరామ కాలాన్ని తప్పనిసరి చేసింది. ఈ నియమం వ్యవసాయానికి కార్మికుల లభ్యతను నిర్ధారించడానికి ఉద్దేశించబడింది, కానీ ఈ ప్రోగ్రామ్ కింద వ్యక్తులు ఎప్పుడు పని కోసం క్లెయిమ్ చేయవచ్చో కూడా పరిమితం చేస్తుంది.
ఈ కొత్త, కఠినమైన నియమాలకు తమ పరిపాలనా వ్యవస్థలను ఇంకా పూర్తిగా అనుగుణంగా మార్చుకోని రాష్ట్రాలు, అందించే ఉద్యోగాలలో తీవ్రమైన తగ్గుదలను చూస్తున్నాయి. రాష్ట్రాల మధ్య పనితీరులోని వ్యత్యాసం, మెరుగైన, రాష్ట్రస్థాయి అమలు యంత్రాంగాన్ని కలిగి ఉన్నవారు పరివర్తనను మరింత సమర్థవంతంగా నిర్వహిస్తున్నారని సూచిస్తుంది.
పరిశీలకులకు, విధాన విశ్లేషకులకు, ఈ 60:40 నిధుల నమూనా యొక్క స్థిరత్వం ఒక కీలకమైన పరిశీలనాంశం. రాష్ట్రాలు పెరిగిన ఆర్థిక భారాన్ని నిర్వహించడంలో ఇబ్బంది పడితే, అది ఉపాధి కల్పనలో మరిన్ని అసమాన ఫలితాలకు దారితీయవచ్చు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ అమలు అడ్డంకులను అధిగమించే సామర్థ్యం, రాబోయే నెలల్లో జాతీయ ధోరణి మెరుగుపడుతుందో లేదో నిర్ణయిస్తుంది.