Whalesbook
పన్నుల బదిలీల్లో కేంద్రం కట్టుబడి ఉంది - నిర్మలా సీతారామన్
రాష్ట్రాలకు చెందాల్సిన పన్నుల వాటాను కేంద్రం తగ్గించి చెల్లిస్తోందన్న ఆరోపణలను ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తీవ్రంగా ఖండించారు. లోక్సభలో మాట్లాడుతూ, ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులకు అనుగుణంగానే కేంద్రం రాష్ట్రాలకు నిధులు బదిలీ చేస్తోందని ఆమె తెలిపారు. 2018-19 నుంచి 2022-23 మధ్య కాలానికి సంబంధించి 16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ చేసిన సమీక్ష ప్రకారం, కేంద్రం ప్రతి ఏటా సిఫార్సు చేసిన మొత్తాన్ని కచ్చితంగా బదిలీ చేసిందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటా అయిన 41% నిధులను ఎలాంటి కోత లేకుండా బదిలీ చేశామని, దీనిపై ఎలాంటి అనుమానాలు అక్కర్లేదని ఆమె హామీ ఇచ్చారు. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను, పన్నుల వికేంద్రీకరణ, కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలతో కలిపి రాష్ట్రాలకు మొత్తం ₹25.44 లక్షల కోట్ల వనరులను బదిలీ చేయనున్నట్లు అంచనా వేశారు. ఇది అంతకుముందు సంవత్సరం కంటే ₹2.70 లక్షల కోట్లు ఎక్కువ.
'నికర రాబడులు' అంటే ఏమిటి? - మంత్రి వివరణ
మంత్రి తన వాదనకు బలం చేకూరుస్తూ, 'మొత్తం పన్ను ఆదాయం' (Gross Tax Revenue) మరియు 'నికర రాబడులు' (Net Proceeds) మధ్య తేడాను వివరించారు. రాజ్యాంగం ప్రకారం, రాష్ట్రాల 41% వాటా అనేది 'నికర రాబడుల'పై లెక్కించబడుతుందని, ఇవి కాగ్ (CAG) ఆడిట్ చేసిన తర్వాత ఖచ్చితంగా నిర్ధారించబడతాయని తెలిపారు. ఈ 'నికర రాబడుల' లెక్కల్లోంచి సెస్సులు, సర్ఛార్జీలను మినహాయిస్తారని ఆమె స్పష్టం చేశారు. రాష్ట్రాలు ప్రధానంగా లేవనెత్తుతున్న ఆందోళన ఇదే. కేంద్రం సెస్సులు, సర్ఛార్జీలపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోందని, దీనివల్ల పంచదగిన నిధి (Divisible Pool) తగ్గిపోతోందని రాష్ట్రాల వాదన. గత దశాబ్ద కాలంలో, కేంద్రం మొత్తం పన్ను ఆదాయంలో సెస్సులు, సర్ఛార్జీల వాటా గణనీయంగా పెరిగింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఈ వసూళ్లు ₹5.91 లక్షల కోట్లకు చేరతాయని అంచనా.
16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులు
ఇదిలా ఉండగా, ఇటీవల సమర్పించిన 16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ నివేదిక (ఇది 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు వర్తిస్తుంది) రాష్ట్రాల నిధుల పంపిణీలో కొన్ని మార్పులు సూచించింది. నిలువు వికేంద్రీకరణ (Vertical Devolution) రేటును 41% వద్దే కొనసాగించాలని సూచించింది. అయితే, రాష్ట్రాల మధ్య నిధుల పంపిణీ (Horizontal Distribution) విషయంలో కొత్త ప్రమాణాలను ప్రవేశపెట్టింది. దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తి (GDP)కి రాష్ట్రాల సహకారాన్ని 10% వెయిటేజీతో చేర్చింది. ఈ మార్పుల వల్ల కొన్ని దక్షిణాది, పశ్చిమ రాష్ట్రాలు ఎక్కువ వాటాను పొందే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో, ఉత్తరాది రాష్ట్రాలైన ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ వంటివి కొంచెం తక్కువ వాటాను పొందే అవకాశం ఉన్నా, నిధుల మొత్తం మాత్రం పెరుగుతుందని అంచనా. మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే, రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లను (Revenue Deficit Grants) 16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ నిలిపివేయాలని సిఫార్సు చేసింది.
ఆర్థిక సమాఖ్యవాదంలో నిర్మాణాత్మక లోపాలు
ఆర్థిక మంత్రి తమ వివరణలో నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉన్నామని చెప్పినప్పటికీ, దేశ ఆర్థిక సమాఖ్యవాదంలో కొన్ని నిర్మాణాత్మక సమస్యలున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సెస్సులు, సర్ఛార్జీలను పంచదగిన నిధిలో చేర్చకపోవడం వల్ల, కేంద్రం తన ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగాన్ని రాష్ట్రాలతో పంచుకోవాల్సిన అవసరం లేకుండా పోతోంది. ఇది రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని తగ్గిస్తుందని, కేంద్రంపై ఆధారపడటాన్ని పెంచుతోందని విమర్శకులు అంటున్నారు. కాగ్ కూడా సెస్సులు, సర్ఛార్జీల వినియోగంపై పారదర్శకత లోపిస్తోందని గతంలోనే నివేదికలు ఇచ్చింది. పైగా, రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు నిలిపివేయడం వల్ల, ఇప్పటికే ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న రాష్ట్రాలు మరింత కష్టాల్లో పడే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్తులో ఆర్థిక బదిలీల తీరు
ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి 16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులు అమల్లోకి వస్తాయి. అప్పటి నుంచి రాష్ట్రాల మధ్య నిధుల బదిలీల్లో కొత్త సమీకరణాలు ఏర్పడతాయి. అయితే, కేంద్రం సెస్సులు, సర్ఛార్జీలపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం అనే ప్రధాన సమస్య పరిష్కారం కాకుండానే ఈ మార్పులు రానున్నాయి. రాష్ట్రాల అవసరాలకు తగినట్లుగా పన్ను ఆదాయంలో వాటాను పెంచడం, ఆర్థిక నిర్ణయాల్లో మరింత స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం వంటి అంశాలపై కేంద్రం సానుకూలంగా స్పందిస్తేనే, నిజమైన సహకార సమాఖ్యవాదం (Cooperative Federalism) బలపడుతుంది.