భారత సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ లేని వాహనాలకు పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇంధనం ఇవ్వొద్దని, దీనిపై ఒక పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ను ప్రారంభించాలని ఆదేశించింది. దేశంలో దాదాపు **56%** వాహనాలు ఇన్సూరెన్స్ లేకుండానే రోడ్లపై తిరుగుతున్నాయని, ఈ సమస్యను పరిష్కరించడమే దీని లక్ష్యం. టెక్నాలజీ సాయంతో దీన్ని అమలు చేయాలని భావిస్తున్నా, పెట్రోల్ బంకుల వద్ద కొన్ని ఆపరేషనల్ సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
అసలు ఈ తీర్పు వెనుక కారణమేంటి?
భారతదేశంలో మోటార్ వెహికల్స్ యాక్ట్ ప్రకారం, రోడ్డుపై వెళ్లే ప్రతి వాహనానికి థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ తప్పనిసరి. అయితే, ఈ నిబంధనను చాలామంది వాహనదారులు పట్టించుకోవడం లేదు. 2024-25 నాటి అంచనాల ప్రకారం, దేశంలో ఉన్న మొత్తం 30.48 కోట్ల వాహనాల్లో దాదాపు 56% (అంటే సుమారు 16.54 కోట్ల) వాహనాలు ఇన్సూరెన్స్ లేకుండానే తిరుగుతున్నాయని అంచనా.
దీని వల్ల రోడ్డు ప్రమాదాల్లో బాధితులైన వారికి సరైన ఆర్థిక పరిహారం అందడం లేదు. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు సంజయ్ కరోల్, ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
పెట్రోల్ బంకుల వద్ద కొత్త నిబంధనలు!
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇంధనం అమ్మకాలను వాహనాల థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ స్టేటస్ తో లింక్ చేయాలి. అంటే, ఇన్సూరెన్స్ లేని వాహనాలకు పెట్రోల్, డీజిల్ వంటివి ఇవ్వకూడదు. ఈ ప్రతిపాదనపై పెట్రోలియం మరియు సహజవాయువుల మంత్రిత్వ శాఖ సూత్రప్రాయంగా అభ్యంతరం చెప్పలేదని కోర్టు తెలిపింది.
అంతేకాకుండా, కొత్త వాహనాలకు తప్పనిసరి థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ వ్యవధిని కూడా పెంచాలని కోర్టు సూచించింది. కొత్త కార్లకు ప్రస్తుతం ఉన్న 3 ఏళ్ల నుంచి 4 ఏళ్లకు, కొత్త టూ-వీలర్లకు 5 ఏళ్ల నుంచి 6 ఏళ్లకు ఈ వ్యవధిని పెంచాలని ప్రతిపాదించారు.
టెక్నాలజీతో అమలు.. కానీ సవాళ్లు!
ఈ కొత్త నిబంధనల అమలు కోసం టెక్నాలజీని వాడుకోవాలని కోర్టు సూచించింది. ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ (ANPR) కెమెరాలను, వాహన్ పోర్టల్ ను, ఇన్సూరెన్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (IIB) డేటాబేస్ తో అనుసంధానం చేయాలని ప్రతిపాదించారు. దీని ద్వారా ఇన్సూరెన్స్ లేని వాహనాలను వెంటనే గుర్తించి, ఎలక్ట్రానిక్ చలాన్లు జారీ చేయవచ్చు.
అయితే, ఈ వ్యవస్థను అమలు చేయడంలో కొన్ని ఆపరేషనల్ సవాళ్లు ఉండొచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పెట్రోల్ బంకుల వద్ద డేటాబేస్ లు, ఇన్సూరెన్స్ రికార్డుల మధ్య రియల్-టైమ్ కనెక్టివిటీ లేకపోతే, క్యూలైన్లు పెరిగిపోవడం, కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలగడం వంటి ఇబ్బందులు తలెత్తవచ్చు. పెట్రోల్ పంప్ ఆపరేటర్లు, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు ఈ ప్రక్రియను సమర్థవంతంగా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.