పన్ను వసూళ్లు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడం, అప్పుల భారం పెరగడంతో భారతీయ రాష్ట్రాలు తమ క్యాపిటల్ స్పెండింగ్‌ను **₹10 లక్షల కోట్ల** నుండి **₹8.7 లక్షల కోట్లకు** తగ్గించే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతీయ రాష్ట్రాలు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కోసం కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాయి. రాష్ట్రాల GST వసూళ్లు 11-15% పెరిగినప్పటికీ, బడ్జెట్‌లో అంచనా వేసిన 24% వృద్ధిని అందుకోలేకపోయాయి. ఈ ఆదాయ లోటు కారణంగా, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై పెట్టే వ్యయాన్ని ₹10 లక్షల కోట్ల నుండి ₹8.7 లక్షల కోట్లకు తగ్గించాల్సి వస్తోంది.
పెరిగిన అప్పుల భారం
అక్టోబర్ 2026 మధ్య నాటికి రాష్ట్రాల అప్పుల రేటు 8.12% కి చేరింది. ఇది 2019 తర్వాత అత్యధికం. పవర్ సబ్సిడీల భారం, వాతావరణ మార్పుల వల్ల పెరిగిన ఖర్చులు రాష్ట్ర ఖజానాపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. దీనివల్ల జీతభత్యాలు, పెన్షన్ల వంటి తప్పనిసరి ఖర్చులకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ, కొత్త ప్రాజెక్టులను వాయిదా వేసే యోచనలో రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లపై ప్రభావం
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఈ నిర్ణయం ముఖ్యంగా సిమెంట్, కన్‌స్ట్రక్షన్ మరియు క్యాపిటల్ గూడ్స్ రంగాల్లో ఉన్న కంపెనీలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ₹2.8 లక్షల కోట్ల మేర ఆర్థిక లోటు (Fiscal Deficit) ఉండటంతో, ప్రాజెక్టుల వేగం తగ్గవచ్చు. ఇన్వెస్టర్లు ప్రభుత్వ కాంట్రాక్టులు, ప్రాజెక్టుల అమలు మరియు 3.1% GSDP లక్ష్యంపై దృష్టి సారించడం కీలకం.
16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ విధివిధానాలు అమలులోకి వస్తున్న తరుణంలో, రాష్ట్రాల ఆర్థిక ఆరోగ్యంపై మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.