రాష్ట్రాలకు కఠినమైన ఆర్థిక పరిమితులు
కేంద్ర ప్రభుత్వం, 16వ ఆర్థిక సంఘం చేసిన సిఫార్సులను అధికారికంగా ఆమోదించడంతో, దేశంలోని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రాబోయే రోజుల్లో ఆర్థిక క్రమశిక్షణను మరింత కఠినతరం చేయాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030-31 వరకు, రాష్ట్రాల ఆర్థిక లోటు (Fiscal Deficit) వారి GSDP లో 3% కి పరిమితం అవుతుంది. దీని ద్వారా ప్రభుత్వాల ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో పారదర్శకత పెంచాలని, దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేయాలని కమిషన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
బడ్జెట్ లో చూపని రుణాలపై కొరడా
రాష్ట్రాలు తరచుగా ఉపయోగించే బడ్జెట్ వెలుపలి రుణ పద్ధతులను (Off-Budget Borrowings) 16వ ఆర్థిక సంఘం తీవ్రంగా పరిగణించింది. ఈ తరహా రుణాలు, అసలు అప్పుల భారాన్ని దాచిపెట్టి, భవిష్యత్తులో ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ముప్పు తెస్తాయని కమిషన్ హెచ్చరించింది. ఇకపై ఇలాంటి రుణాలను నిలిపివేయాలని, తప్పనిసరి అయితే, వాటికి సంబంధించిన అన్ని బాధ్యతలను రాష్ట్ర బడ్జెట్లలో స్పష్టంగా చూపించాలని ఆదేశించింది. ఒకవేళ ఆఫ్-బడ్జెట్ రుణాలు తప్పనిసరి అయితే, వాటిని ప్రతి సంవత్సరం అధికారికంగా వెల్లడించేలా ఒక పద్ధతిని ఏర్పాటు చేయాలని, అలాగే కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG) కూడా రాష్ట్రాల ఆర్థిక ఖాతాల్లో ఈ వివరాలను చేర్చాలని సూచించింది. దీని ద్వారా రాష్ట్రాల ఆర్థిక పరిస్థితిపై స్పష్టమైన అవగాహన వస్తుందని భావిస్తున్నారు.
చట్టాల సవరణ ఆవశ్యకత
ఈ కొత్త ఆర్థిక నిబంధనలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి, రాష్ట్రాలు తమ ప్రస్తుత ఫిస్కల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అండ్ బడ్జెట్ మేనేజ్మెంట్ (FRBM) చట్టాలను సవరించుకోవాలని ఆర్థిక సంఘం సూచించింది. ప్రస్తుత చట్టాల్లోని లోపాలను సరిదిద్ది, ఆఫ్-బడ్జెట్ రుణాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకునేలా నిర్వచనాలను మార్చాలని కోరింది. అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయించే వడ్డీ లేని (Interest-free) పెట్టుబడి రుణాలను ఈ పరిమితుల నుంచి మినహాయించారు. ఇది కీలక మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ఆటంకం కలగకుండా చూస్తుంది.
కేంద్రం ఆమోదం, పన్నుల వాటా యథాతథం
కేంద్ర మంత్రివర్గం ఫిబ్రవరి 1, 2026 న ఈ సిఫార్సులను ఆమోదించింది. దీంతో పాటు, 2026-31 కాలానికి కూడా రాష్ట్రాల వాటాగా పన్నుల ఆదాయంలో 41% ను యథాతథంగా కొనసాగించాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. ఇటీవల కాలంలో రాష్ట్రాలు తమ లోటులను పూడ్చుకోవడానికి మార్కెట్ రుణాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ కొత్త నియమావళి రాష్ట్రాలను మరింత స్థిరమైన ఆర్థిక విధానాల వైపు నడిపిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ సమన్వయంతో కూడిన ఆర్థిక విధానం పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని పెంచడమే కాకుండా, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తం దృఢత్వానికి దోహదపడుతుందని అంచనా.