దేశాన్ని కుదిపేస్తున్న డిజిటల్ దందా!
దేశంలో డిజిటల్ మోసాల (Digital Frauds) తీవ్రతపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఏప్రిల్ 2021 నుండి నవంబర్ 2025 మధ్య కాలంలో ఏకంగా ₹52,969 కోట్ల పైగా నష్టం జరిగినట్లు అత్యున్నత న్యాయస్థానం గుర్తించింది. దీన్ని 'పూర్తి దోపిడీ' (Absolute Robbery) అని అభివర్ణించింది. ఈ ఆర్థిక నష్టం అనేక చిన్న రాష్ట్రాల వార్షిక బడ్జెట్ కంటే ఎక్కువ కావడం గమనార్హం. గత రెండేళ్లలో సైబర్ క్రైమ్ కేసులు గణనీయంగా పెరిగాయి. 2022లో సుమారు 10.29 లక్షల కేసులు నమోదు కాగా, 2024 నాటికి ఇవి 22.68 లక్షలకు చేరాయి. నష్టం కూడా ఇదే స్థాయిలో పెరిగింది. 2023లో ₹7,463.2 కోట్ల నష్టం జరగగా, 2024లో ఇది ₹22,849.49 కోట్లకు, 2025 నాటికి ₹1.2 లక్షల కోట్లకు చేరుతుందని అంచనా.
చట్టాల అమలులో లోపాలు.. టెక్నాలజీ వెనుకబాటు!
దేశం వేగంగా డిజిటల్ వైపు అడుగులేస్తున్నా, సైబర్ నేరాల నివారణకు చట్టాల అమలు, టెక్నాలజీ వాడకంలో లోపాలున్నాయని సుప్రీంకోర్టు ఎత్తిచూపింది. ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ యాక్ట్, 2000, కొత్తగా వచ్చిన భారతీయ న్యాయ సంహిత (Bharatiya Nyaya Sanhita), 2023 వంటి చట్టాలున్నా, వాటి అమలులో అంతరాలున్నాయని కోర్టు పేర్కొంది. మోసగాళ్లు, అధికారంలో ఉన్నవారిలా నటిస్తూ, డిజిటల్ అక్షరాస్యత తక్కువగా ఉన్నవారిని, ముఖ్యంగా వృద్ధులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారని తెలిపింది. RBI ఫ్రేమ్వర్క్ ఫర్ రెస్పాన్సిబుల్ అండ్ ఎథికల్ ఎనేబుల్మెంట్ ఆఫ్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (FREE-AI) వంటి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నా, అవి అందరికీ అందడం లేదని తెలిపింది. ఇకపై, కేవలం సూచనలతో సరిపెట్టకుండా, రియల్ టైమ్ ఫ్రాడ్ డిటెక్షన్ కోసం అధునాతన టెక్నాలజీ, AI ఆధారిత పరిష్కారాలను తప్పనిసరి చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది. ప్రస్తుత సాంప్రదాయ పద్ధతులు, పెరుగుతున్న నేరాలకు సరిపోవడం లేదని, బ్యాంకులు తమ పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచుకోవాలని సూచించింది.
బ్యాంకుల నిర్లక్ష్యం.. సరిహద్దుల దాటిన నేరాలు!
డిజిటల్ మోసాలకు బ్యాంకులు అడ్డాగా మారుతున్నాయని, వాటి నిర్లక్ష్యం లేదా సహకారం వల్లే ఇన్ని కోట్లు నష్టపోవాల్సి వస్తుందని సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా మందలించింది. సాధారణంగా తక్కువ లావాదేవీలు జరిగే ఖాతాల నుంచి పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఎలా బయటకు వెళ్లిపోయిందో AI వ్యవస్థలు ఎందుకు గుర్తించలేకపోయాయని ప్రశ్నించింది. ఇది లావాదేవీల పర్యవేక్షణలో లోపాలను, జవాబుదారీతనం అవసరాన్ని సూచిస్తుంది. చాలా వరకు సైబర్ నేరాలు ఆగ్నేయాసియా దేశాల నుంచి జరుగుతున్నాయని, ఇది దర్యాప్తు, శిక్షల అమలులో సంక్లిష్టతలను పెంచుతుందని తెలిపింది. సైబర్ మోసాలకు, మానవ అక్రమ రవాణాకు (Human Trafficking) మధ్య సంబంధం పెరుగుతోందని, బాధితులను బలవంతంగా మోసాలు చేయిస్తున్నారని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. బ్యాంకులు, టెలికాం ప్రొవైడర్లు, సైబర్ క్రైమ్ యూనిట్ల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడం వల్ల వేగవంతమైన చర్యలు తీసుకోవడం కష్టమవుతోందని పేర్కొంది. మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హోమ్ అఫైర్స్ (MHA) ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C) వంటివి ఉన్నా, వాటి పనితీరులో మరింత సమన్వయం అవసరమని తెలిపింది.
ఇకపై కఠిన చర్యలే.. జవాబుదారీతనం తప్పదు!
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలతో, ఇకపై సైబర్ నేరాల నిర్వహణ కోసం RBI నిర్దేశించిన స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్ (SOP) ను దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. సమాచార మార్పిడి, తక్షణ స్పందన కోసం సమయ-పరిమితితో కూడిన, వివిధ ఏజెన్సీల మధ్య చట్రాలను ఏర్పాటు చేయాలి. MHA, నాలుగు వారాల్లోగా వివిధ ఏజెన్సీల మధ్య అవగాహన ఒప్పందం (MoU) ముసాయిదాను సిద్ధం చేయాలి. బ్యాంకులు, ఇతర ఆర్థిక సంస్థలు తమ ఫ్రాడ్ ప్రివెన్షన్ ఫ్రేమ్వర్క్లను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. AI ఆధారిత గుర్తింపు, మెరుగైన డేటా షేరింగ్, వ్యవస్థాగత లోపాలకు స్పష్టమైన జవాబుదారీతనం వంటి చర్యలతో, దేశ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థను సంరక్షించడం, పెరుగుతున్న సైబర్ నేరగాళ్ల నెట్వర్క్ల నుంచి రక్షించడం సుప్రీంకోర్టు లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది ఆర్థిక రంగంలో ఒక కొత్త శకానికి నాంది పలుకుతుందని భావిస్తున్నారు.