ప్రస్తుతం భారత రూపాయి బలహీనపడటం అనేది కేవలం దేశీయ సమస్య మాత్రమే కాదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న రిస్క్ ఎవర్షన్ (Risk Aversion) తో పాటు, దేశీయ మార్కెట్ లోని నిర్దిష్ట పరిస్థితుల కలయిక అని చెప్పొచ్చు.
అమెరికా వాణిజ్య విధానాలపై వచ్చిన వార్తలతో ఆసియా కరెన్సీలు, షేర్ మార్కెట్లు ఒకేసారి పడిపోయాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో, రూపాయి తన లాభాలను నిలబెట్టుకోలేకపోవడానికి బలమైన దేశీయ కారణాలున్నాయి. ముఖ్యంగా, డాలర్ల కోసం దిగుమతిదారుల నుంచి వస్తున్న నిరంతర డిమాండ్, మార్కెట్ వర్గాలు కరెన్సీని వెంటనే అమ్మేయడానికి వెనకడుగు వేయడం వంటివి రూపాయిపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
91 మార్క్ వద్ద రూపాయి పరీక్ష, RBI జోక్యంపై ఆసక్తి
రూపాయి ప్రయాణం ఇప్పుడు 91-పర్-యూఎస్ డాలర్ స్థాయి వద్దకు చేరుకుంది. చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే, ఈ కీలకమైన సైకలాజికల్ (psychological) అండ్ టెక్నికల్ (technical) స్థాయి వద్ద రూపాయిని ఆదుకోవడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) జోక్యం చేసుకునేది. ఇప్పుడు మార్కెట్ వర్గాలు RBI ఏమైనా సంకేతాలు ఇస్తుందా అని ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. అయితే, గ్లోబల్ గా డాలర్ బలంగా కొనసాగితే, RBI జోక్యం ఎంతవరకు, ఎంత ఖర్చుతో సాధ్యమవుతుందనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. కొన్ని ప్రాంతీయ కరెన్సీలు ఇలాంటి ఒత్తిళ్లను తట్టుకోగలిగినా, రూపాయి ఇలాంటి కీలక సమయాల్లో RBI సహాయంపై ఆధారపడటం దాని అంతర్గత స్థిరత్వంపై అనుమానాలను రేకెత్తిస్తోంది.
గ్లోబల్ ట్రేడ్ భయాలు Vs దేశీయ లోటులు
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ట్రేడ్ పాలసీలపై చేసిన హెచ్చరికలతో ఆసియా మార్కెట్లు, ఈక్విటీలు Wall Street పతనాన్ని ప్రతిబింబించాయి. ఈ అనిశ్చితి మధ్య, అమెరికా 10-సంవత్సరాల ట్రెజరీ ఈల్డ్ (yield) 4.02% సమీపానికి పడిపోయింది. అయినప్పటికీ, డాలర్ బలంగా ఉండటంతో, రూపాయితో సహా ఎమర్జింగ్ మార్కెట్ కరెన్సీలు ఒత్తిడిలోనే ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, ఇండోనేషియన్ రూపiah, థాయ్ బాట్ వంటి ఆగ్నేయాసియా కరెన్సీలు కూడా ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, బలమైన డాలర్ తో పోలిస్తే 90.00-90.50 రేంజ్ ని బలంగా దాటలేకపోతున్న రూపాయి, కొన్ని పొరుగు దేశాల కంటే దేశీయ ఫ్లో ఇంబాలెన్సెస్ (flow imbalances) మరియు దిగుమతిదారుల అవసరాలు ఎక్కువగా ప్రభావం చూపుతున్నాయని సూచిస్తోంది. చారిత్రాత్మకంగా, అమెరికా వాణిజ్య విధానాల్లో అస్పష్టత ఉన్నప్పుడు రూపాయి అస్థిరత కనిపించింది, కానీ దాని రికవరీ వేగం దేశీయ అంశాలు, RBI స్థిరత్వ నిబద్ధతపై ఆధారపడింది. భారతదేశం యొక్క వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit), కరెన్సీ బలాన్ని ప్రభావితం చేసే కీలక అంశం, మధ్యకాలికంగా ఆందోళన కలిగిస్తూనే ఉంది. దిగుమతి బిల్లులను భర్తీ చేయడానికి స్థిరమైన మూలధన ప్రవాహాలు (capital inflows) అవసరం.
అతిగా ఆధారపడటం, నిర్మాణపరమైన బలహీనతలు
రూపాయి 91-పర్-డాలర్ మార్క్ వద్ద చేస్తున్న సుదీర్ఘ పోరాటం, RBI జోక్య సామర్థ్యాలపై అతిగా ఆధారపడుతుందనే సంకేతాలను ఇస్తోంది. ఈ వ్యూహం స్వల్పకాలంలో ప్రభావవంతంగా ఉన్నప్పటికీ, విదేశీ మారక నిల్వలను (foreign exchange reserves) తగ్గించగలదు. అలాగే, ప్రపంచ డాలర్ డిమాండ్, అంతర్గత దేశీయ లోటులు (structural trade deficit వంటివి) ఉన్నప్పుడు ఇది శాశ్వత పరిష్కారం కాకపోవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతీయ కేంద్ర బ్యాంకులు తక్కువ జోక్యంతో తమ కరెన్సీలను నిర్వహిస్తుండగా, RBI ప్రముఖ పాత్ర పోషించడం అనేది మరింత బలహీనమైన మద్దతు వ్యవస్థకు సంకేతం. గ్లోబల్ ఆర్థిక పరిస్థితులు మరింత దిగజారినా లేదా అమెరికా వాణిజ్య విధానాలు మార్కెట్లో అనిశ్చితిని పెంచినా, రూపాయిని రక్షించే ఖర్చు పెరిగి, బలమైన బాహ్య ఖాతాలు (external accounts) లేదా తక్కువ జోక్య-ఆధారిత కరెన్సీ నిర్వహణ కలిగిన దేశాలతో పోలిస్తే ఇది మరింత వేగంగా క్షీణించే ప్రమాదం ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
రాబోయే నెలల్లో భారత రూపాయిపై విశ్లేషకుల అభిప్రాయాలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. గ్లోబల్ గా డాలర్ బలంగా కొనసాగడం, ఎగుమతి వృద్ధిలో మందగమనం వంటి కారణాలతో మరిన్ని ఒత్తిళ్లు ఉంటాయని కొందరు అంచనా వేస్తున్నారు. మరోవైపు, RBI కరెన్సీ స్థిరత్వానికి చూపే నిబద్ధత, సంభావ్య ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ (FDI) ప్రవాహాలు దీనిని అదుపు చేయవచ్చని మరికొందరు పేర్కొంటున్నారు. అమెరికా వాణిజ్య విధానాల పరిణామం, గ్లోబల్ రిస్క్ సెంటిమెంట్, మరియు కీలకమైన 91-పర్-డాలర్ స్థాయి వద్ద RBI యొక్క వ్యూహాత్మక నిర్వహణపైనే రూపాయి భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. RBI నుండి పెద్దగా ప్రతిఘటన లేకుండా 91 స్థాయిని రూపాయి నిరంతరాయంగా దాటితే, దాని జోక్య వ్యూహంలో మార్పు వచ్చి, మరిన్ని నష్టపోయే ప్రమాదం ఉందని సూచిస్తుంది.