FIIల అమ్మకాలతో కరెన్సీ మార్కెట్లో కల్లోలం
విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (FII) భారత మార్కెట్ల నుంచి నిధులను భారీగా తరలించడమే రూపాయి పతానానికి ప్రధాన కారణంగా నిలిచింది. గత గురువారం, ఫిబ్రవరి 26, 2026న, FIIలు ఈక్విటీలలో సుమారు ₹3,465.99 కోట్ల నికర అమ్మకాలు జరిపారు. దీనికి తోడు, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లు కూడా పడిపోయాయి. మార్కెట్ ప్రారంభ ట్రేడింగ్లోనే సెన్సెక్స్ 364.62 పాయింట్లు, నిఫ్టీ 117.15 పాయింట్లు నష్టపోయాయి. ఇలా నిధులు తరలిపోవడంతో, డాలర్ కొనుగోళ్లు పెరిగి, రూపాయిపై ఒత్తిడి మరింత తీవ్రమైంది. రూపాయి విలువ 90.91 వద్ద ప్రారంభమై, 90.95 స్థాయికి పడిపోయింది.
గ్లోబల్ ఫ్యాక్టర్స్ ఉన్నా.. రూపాయి ఎందుకు వెనుకబడింది?
ఒకవైపు అమెరికా డాలర్ ఇండెక్స్ 0.09% తగ్గి 97.70కి చేరడం, బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు తగ్గడం వంటి సానుకూల అంతర్జాతీయ పరిస్థితులున్నప్పటికీ, రూపాయి మాత్రం పుంజుకోలేకపోయింది. చైనీస్ యువాన్, దక్షిణ కొరియా వోన్, ఇండోనేషియా రూపయ్య, థాయ్ బాట్ వంటి అనేక ఆసియా కరెన్సీలు డాలర్ ముందు స్థిరంగా లేదా బలపడ్డాయి. కానీ, భారత రూపాయి మాత్రం వాటితో పోలిస్తే గణనీయంగా బలహీనపడింది. 2025 చివరి నుంచి 2026 ప్రారంభం వరకు FIIలు సుమారు ₹4.5-5.0 లక్షల కోట్ల నికర ఈక్విటీ అమ్మకాలు జరిపినట్లు అంచనా. ఈ నిరంతర అమ్మకాల ఒత్తిడే రూపాయి వెనుకబాటుకు ముఖ్య కారణమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. జనవరి 2026లో భారతదేశ ద్రవ్యోల్బణం **2.75%**తో RBI లక్ష్య పరిధిలోనే ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయంగా అధిక రాబడి ఉన్న పెట్టుబడులు అందుబాటులో ఉండటంతో, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారత మార్కెట్ నుంచి నిధులను తరలించే అవకాశం ఉంది.
నిర్మాణ లోపాలు, వాణిజ్య ఇబ్బందులు రూపాయిని దెబ్బతీస్తున్నాయి
దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొన్ని నిర్మాణ లోపాలు (structural issues) భారత రూపాయిని అంతర్జాతీయ ఒత్తిళ్లకు గురిచేస్తున్నాయి. ముడి చమురు, ఎలక్ట్రానిక్స్, బంగారం వంటి దిగుమతుల వల్ల దేశం యొక్క భారీ వాణిజ్య లోటు (trade deficit), కరెన్సీపై స్థిరమైన ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల (FPIs) సెంటిమెంట్పై ఎక్కువగా ఆధారపడటం కూడా ఈ బలహీనతకు కారణమవుతోంది. 2025-26 ఆర్థిక సర్వే కూడా ఈ అసమతుల్యతల కారణంగా రూపాయి "తన శక్తికి తగినట్లుగా రాణించడం లేదని" (punching below its weight) పేర్కొంది. అమెరికాతో వాణిజ్య ఒప్పందాలపై అనిశ్చితి, టారిఫ్ల విషయంలో అస్పష్టత వంటివి కూడా విదేశీ పెట్టుబడులను నిరుత్సాహపరిచి, కరెన్సీ అస్థిరతకు దారితీస్తున్నాయి. MUFG వంటి బ్రోకరేజీలు, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ నెమ్మదిగా ఉండటం, అధిక రుణ అవసరాలు బాండ్ మార్కెట్లు, విదేశీ ఇన్ఫ్లోస్పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయని, 2026లో రూపాయి పనితీరు బలహీనంగానే కొనసాగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నాయి. RBI కూడా అధిక అస్థిరతను అదుపు చేయడానికి మాత్రమే జోక్యం చేసుకుంటూ, నిర్దిష్ట స్థాయిలను కాపాడే విధానాన్ని మార్చుకోవడంతో, రూపాయి క్రమంగా విలువ కోల్పోయే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్తు అంచనాలు
మున్ముందు కూడా రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగవచ్చని, సమీప భవిష్యత్తులో డాలర్కు 90-92 మధ్య ట్రేడ్ అవ్వవచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. వాణిజ్య ఒప్పందాలు, పెట్టుబడుల ప్రవాహం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి, 2026 చివరి నాటికి రూపాయి 86-87 స్థాయికి బలపడే అవకాశం ఉందని కొందరు భావిస్తున్నప్పటికీ, తక్షణ అంచనాలు మాత్రం జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచిస్తున్నాయి. అక్టోబర్ 2026 నుండి అమల్లోకి రానున్న కొత్త ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ మేనేజ్మెంట్ (ఎగుమతి, దిగుమతి) నిబంధనలు వాణిజ్య ప్రక్రియలను సులభతరం చేస్తాయని భావిస్తున్నప్పటికీ, కరెన్సీ స్థిరత్వంపై వాటి ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో చూడాలి.