రూపాయి పతనం: మరోసారి బలహీనపడిన భారత కరెన్సీ, కారణం ఇదే!

భారత రూపాయి మరోసారి బలహీనపడింది. అమెరికన్ డాలర్‌తో పోలిస్తే, రూపాయి మారకం విలువ **96.35** స్థాయికి పడిపోయింది. గత రెండు నెలల్లో ఇదే అత్యల్పం. FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా ఆశించిన స్థాయిలో విదేశీ మారకం నిల్వలు పెరగకపోవడమే దీనికి ప్రధాన కారణమని మార్కెట్ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

రూపాయి పతనానికి కారణాలేంటి?

గురువారం ట్రేడింగ్‌లో భారత రూపాయి నాలుగో రోజు పతనాన్ని చవిచూసింది. డాలర్‌తో పోలిస్తే 96.35 వద్ద ట్రేడ్ అవుతూ, గత రెండు నెలల కనిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. ఈ పతనాన్ని అరికట్టడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కొన్ని చర్యలు తీసుకున్నప్పటికీ, ఆశించిన ఫలితాలు రావడం లేదు.

FCNR(B) డిపాజిట్లు - ఎందుకింత ప్రాధాన్యత?

ఫారిన్ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (బ్యాంక్), అంటే FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయులు తమ డబ్బును ఫారిన్ కరెన్సీలలో భారత బ్యాంకుల్లో జమ చేయవచ్చు. రూపాయిని స్థిరీకరించడానికి, దేశంలోకి డాలర్ల ప్రవాహాన్ని పెంచడానికి RBI ప్రత్యేకంగా ఈ డిపాజిట్ల కోసం ఒక విండోను తెరిచింది. అయితే, మార్కెట్ నుంచి ఆశించినంత స్పందన దీనికి లభించడం లేదు. ముఖ్యంగా, అమెరికా ట్రెజరీ బాండ్ల (U.S. Treasury bonds) పై వడ్డీ రేట్లు పెరగడంతో, FCNR(B) డిపాజిట్ల ఆకర్షణ తగ్గింది. 2013 నాటి పరిస్థితులతో పోలిస్తే, భారత FCNR(B) డిపాజిట్లు, అమెరికా ట్రెజరీ యీల్డ్స్ మధ్య వడ్డీ రేట్ల వ్యత్యాసం 2.9% నుంచి 1.4% కి తగ్గింది. ఇదే ఇన్ఫ్లోస్ ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడానికి ముఖ్య కారణమని నిపుణులు అంటున్నారు. కొందరు మార్కెట్ భాగస్వాములు మొదట్లో $40 బిలియన్ల నుండి $50 బిలియన్ల వరకు రాబడులను అంచనా వేశారు.

బ్యాంకులకు అదనపు సవాళ్లు?

వడ్డీ రేట్ల వ్యత్యాసం మాత్రమే కాకుండా, బ్యాంకులకు కొన్ని కార్యకలాపాలపరమైన అడ్డంకులు కూడా ఎదురవుతున్నాయి. డిపాజిటర్లు ఒక సంవత్సరం లాక్-ఇన్ పీరియడ్ తర్వాత డబ్బును వెనక్కి తీసుకునే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, RBI స్వాప్ మెకానిజం డిపాజిట్ మెచ్యూరిటీ అయ్యేవరకు లాక్ చేయబడి ఉంటుంది. ఒకవేళ RBI స్వాప్ మెచ్యూర్ కాకముందే బ్యాంకులకు డబ్బును వాపస్ చేయాల్సి వస్తే, అది బ్యాంకులకు నష్టదాయకంగా మారే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు?

అయితే, ప్రస్తుత పరిస్థితులు అంత ఆందోళనకరంగా లేవని ఆర్థికవేత్తలు అంటున్నారు. 2013లోనూ ఇదే విధంగా, స్కీమ్ చివరి వారాల్లోనే ఎక్కువ మొత్తంలో ఇన్ఫ్లోస్ వచ్చాయని వారు గుర్తు చేస్తున్నారు. RBI స్వాప్ విండో సెప్టెంబర్ చివరి వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది. BofA సెక్యూరిటీస్, IDFC ఫస్ట్ బ్యాంక్ వంటి సంస్థల విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, బ్యాంకులు తమ వ్యూహాలను ఖరారు చేసుకుని, భారతీయ డయాస్పోరా ఎక్కువ భాగస్వామ్యం చూపడంతో ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలల్లో ఈ డిపాజిట్ల సమీకరణ ఊపందుకునే అవకాశం ఉంది.

పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, ప్రపంచ భౌగోళిక అనిశ్చితి వంటి ప్రతికూలతల నేపథ్యంలో, ఈ FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా డాలర్ల సమీకరణ రూపాయిని ఎంతవరకు ఆదుకుంటుందో వేచి చూడాలి. ఇన్వెస్టర్లు రాబోయే నెలల్లో మొత్తం డాలర్ సమీకరణ డేటాను, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు డిపాజిట్ రేట్లలో చేసే మార్పులను నిశితంగా గమనించాలి.