RoDTEP రేట్ల పునరుద్ధరణ: బడ్జెట్ కోతతో సవాళ్లు
ఫారిన్ ట్రేడ్ డైరెక్టరేట్ జనరల్ (DGFT) ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించింది. ఫిబ్రవరి 23, 2026 నుంచి అమలులోకి వచ్చిన RoDTEP రేట్ల తాత్కాలిక తగ్గింపును ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి పూర్తిగా వెనక్కి తీసుకుంటామని తెలిపింది. ఈ పథకం, అంతర్జాతీయంగా పోటీ పడేందుకు ఎగుమతి అయ్యే ఉత్పత్తులపై పన్నులను, సుంకాలను తిరిగి ఇవ్వడం ద్వారా ఎగుమతిదారులకు ఊరటనిస్తుంది. అయితే, ఈ పునరుద్ధరణతోపాటే బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో గణనీయమైన కోత విధించడం విశేషం. యూనియన్ బడ్జెట్ 2026-27 లో RoDTEP పథకానికి కేటాయింపులను 45% తగ్గించి, గత ఏడాది ₹18,233 కోట్లు నుంచి ఈ ఏడాది ₹10,000 కోట్లకు పరిమితం చేశారు. అంటే, పథకం పేరుకు పునరుద్ధరించినా, అందుబాటులో ఉండే మొత్తం ఆర్థిక మద్దతు మాత్రం గణనీయంగా తగ్గింది.
భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, రవాణా ఖర్చుల పెరుగుదల
ప్రస్తుతం పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియా సంక్షోభం, భారత ఎగుమతులపై అదనపు భారం మోపుతున్నాయి. రవాణా మార్గాలు దెబ్బతినడంతో షిప్పింగ్ ఛార్జీలు, సముద్ర బీమా ప్రీమియంలు గణనీయంగా పెరిగాయి. బీమా ప్రీమియంలు సరుకుల విలువలో 0.5% నుండి 1.5% వరకు పెరిగాయని అంచనా. యూరప్, అమెరికా వంటి ప్రాంతాలకు వెళ్లే షిప్పింగ్ రూట్లను మార్చడం వల్ల రవాణా సమయం అదనంగా 15 నుండి 20 రోజులు పడుతోంది. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్కు $82-84 స్థాయికి చేరడం వంటి పరిణామాలు ఇంధన ఖర్చులను పెంచుతున్నాయి. ఈ పెరిగిన ఖర్చులు, కేవలం 1-2% తేడా కూడా అంతర్జాతీయ ఆర్డర్లను సాధించడంలో కీలకం కావచ్చు, ఇది భారత ఉత్పత్తుల ధరల పోటీతత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది.
మందగిస్తున్న ప్రపంచ వాణిజ్యం, ఎగుమతుల పనితీరు
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం కూడా మందగిస్తోంది. 2025లో ప్రపంచ వాణిజ్య వృద్ధి కేవలం **1.8%**గా ఉండొచ్చని అంచనాలున్నాయి. పెరుగుతున్న రక్షణాత్మక వాణిజ్య విధానాలు (protectionism), ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల (ఉదా: అమెరికా) టారిఫ్ పెంపు, విధానపరమైన అనిశ్చితి దీనికి కారణాలు. జనవరి 2026లో భారత సరకుల ఎగుమతులు కేవలం 0.61% పెరిగి $36.56 బిలియన్లకు చేరాయి. ఇది $34.68 బిలియన్ల వాణిజ్య లోటుకు దారితీసింది. సేవల ఎగుమతులు బాగానే ఉన్నా, సరకుల ఎగుమతుల పనితీరు బాహ్య ఖర్చుల పట్ల ఎంత సున్నితంగా ఉందో చూపిస్తుంది. చైనా, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే భారత తయారీ రంగం (manufacturing sector) ఇంకా వెనుకబడే ఉంది. మౌలిక సదుపాయాలు, ఉత్పాదకత, విలువ గొలుసు (value chain) అనుసంధానంలో సవాళ్లు ఉన్నాయి.
దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వం, పోటీతత్వంపై ఆందోళనలు
RoDTEP ప్రయోజనాల పునరుద్ధరణ స్వల్పకాలిక ఉపశమనం అయినప్పటికీ, ఇది ప్రభుత్వ ఆర్థిక మద్దతుపై ఆధారపడటాన్ని సూచిస్తుంది. FY27 బడ్జెట్లో పథకానికి కేటాయింపులు ₹18,233 కోట్లు నుంచి ₹10,000 కోట్లకు తగ్గించడం, ఆర్థిక ఖర్చులను తగ్గించుకోవాలనే ప్రభుత్వ ఉద్దేశాన్ని తెలియజేస్తోంది. ఈ ఆర్థిక కఠినత (fiscal tightening) పరిస్థితుల్లో, ఇలాంటి విస్తృతమైన ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాల దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. RoDTEP అనేది ప్రత్యక్ష ప్రోత్సాహం కాకుండా, పన్నుల మినహాయింపు (tax remission) పథకం. అయితే, ఎగుమతిదారులకు అంతర్గత ఖర్చుల భారాన్ని తగ్గించడంలో దీని పాత్ర కీలకం. బడ్జెట్ కోత విధించడం వల్ల పోటీతత్వం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. విశ్లేషకుల ప్రకారం, RoDTEP వృద్ధి కారకం కంటే ఒక స్థిరీకరణ (stabiliser) గానే పనిచేస్తుంది. ఇది ఎగుమతిదారుల అంతర్గత పోటీతత్వ లోపాలను కప్పిపుచ్చుతుందనే వాదన కూడా ఉంది. తక్కువ R&D పెట్టుబడులు, విచ్ఛిన్నమైన పారిశ్రామిక స్థావరాల వంటి సమస్యల వల్ల భారత తయారీ రంగం ఆసియా పోటీదారుల కంటే వెనుకబడి ఉంది.
భవిష్యత్ ప్రణాళిక
మొత్తంగా చూస్తే, ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి RoDTEP రేట్లను పూర్తిగా పునరుద్ధరించడం, భౌగోళిక సంఘటనల వల్ల ఎదురవుతున్న తక్షణ ఖర్చుల ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటున్న భారత ఎగుమతిదారులకు కొంత ఊరటనిస్తుంది. అయితే, పథకం బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో గణనీయమైన కోతతో కూడిన ఆర్థిక కఠినత పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ రవాణా, బీమా ఖర్చులు, నెమ్మదిగా సాగుతున్న ప్రపంచ వాణిజ్యం, పెరుగుతున్న రక్షణాత్మక విధానాల నేపథ్యంలో ఈ పునరుద్ధరణ ప్రభావం ఎంతవరకు ఉంటుందో వేచి చూడాలి. పరిమిత ఆర్థిక వనరుల మధ్య, ఈ బాహ్య ఒత్తిళ్లను RoDTEP ఎంతవరకు భర్తీ చేయగలదనే దానిపైనే భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో సంబంధం లేకుండా, భారతదేశ దీర్ఘకాలిక ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని పెంచుకోవడం అనేది విధాన రూపకర్తలకు, పరిశ్రమ వర్గాలకు కీలకమైన అంశంగా మిగిలిపోతుంది.