RBI రూపాయి రక్షణ వ్యూహం మార్పు: రికార్డు స్థాయిలో డాలర్ ఫార్వర్డ్ బుక్.. అసలేం జరుగుతోంది?

RBI భారీగా ఫార్వర్డ్ పొజిషన్ల పెంపు.. ఎందుకింత ఆందోళన?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న అనిశ్చితి, ప్రత్యేకించి పశ్చిమ ఆసియాలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, భారత రూపాయి (Indian Rupee) పతనాన్ని అడ్డుకోవడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) తన ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేసింది. ఈ క్రమంలో, RBI తన డాలర్ షార్ట్-ఫార్వర్డ్ పొజిషన్లను మార్చి నెలలో రికార్డు స్థాయికి, అనగా $104.16 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచింది. ఇది అంతకుముందు నెలతో పోలిస్తే భారీగా 34% పెరుగుదల కావడం గమనార్హం. సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఫార్వర్డ్ బుక్ $100 బిలియన్ డాలర్లను దాటడం ఇదే తొలిసారి. ఈ దూకుడు చర్య, రూపాయి విలువను నేరుగా నిలబెట్టడంలో RBI సామర్థ్యంపై ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తోంది. మార్చిలో రూపాయి విలువ 4.24% క్షీణించగా, ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు 5.6% పడిపోయింది.

ఆంక్షలు పెరిగాయి.. RBI కొత్త వ్యూహం?

RBI ఫార్వర్డ్ బుక్ లో వచ్చిన ఈ భారీ పెరుగుదల, కరెన్సీ విలువ హెచ్చుతగ్గులను అదుపు చేయడానికి సెంట్రల్ బ్యాంక్ తన వ్యూహాన్ని మార్చుకుంటున్నట్లు సూచిస్తోంది. విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, RBI తన విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వల (Reserves) నుండి పెద్ద మొత్తంలో డాలర్లను అమ్మేయడానికి పరిమిత సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు. దీంతో, RBI ఇప్పుడు ఫార్వర్డ్ కాంట్రాక్టులను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తోంది. అంతర్గత లిక్విడిటీపై (Domestic Liquidity) ప్రభావం పడకుండా, నిల్వలను కాపాడుకుంటూనే రూపాయిని స్థిరీకరించే ప్రయత్నం చేస్తోంది. ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (OMOs) వంటి ఇతర సాధనాలపై ఆధారపడటం, కరెన్సీ నిర్వహణలో RBI మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోందని తెలియజేస్తోంది.

అంతర్గత బలహీనతలు.. రూపాయికి ముప్పు?

RBI చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోని అంతర్గత నిర్మాణ బలహీనతలు రూపాయి స్థిరత్వానికి తీవ్ర ముప్పు కలిగిస్తున్నాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న సంఘర్షణల కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent crude) ధరలు $110 బ్యారెల్ ను దాటాయి. ఇది భారతదేశం యొక్క దిగుమతి బిల్లును గణనీయంగా పెంచుతుంది, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులు మరియు రవాణా ఖర్చులను కూడా దెబ్బతీస్తుంది. ముడి చమురులో 85% కంటే ఎక్కువ దిగుమతి చేసుకునే భారతదేశం, ఈ ధరల షాక్‌లకు ఎక్కువగా గురవుతుంది, ఇది కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (Current Account Deficit) ను మరింతగా పెంచుతుంది. ఈ లోటు GDPలో 3% ను దాటవచ్చని అంచనాలు వస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడులు (FPI outflows) $20 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా భారత ఈక్విటీల నుండి నిష్క్రమించాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు.. రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుందా?

RBI మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగే అవకాశం ఉందని IDFC ఫస్ట్ బ్యాంక్, బార్క్లేస్ (Barclays) వంటి సంస్థలు అంచనా వేస్తున్నాయి. బ్యారెల్ $95-96 స్థాయికి రూపాయి బలహీనపడవచ్చని అంచనాలున్నాయి. ఇంధన ధరల కారణంగా పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణ ఆందోళనల నేపథ్యంలో, భారతదేశ 10-ఏళ్ల ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్స్ (Bond Yields) గత మూడు వారాల్లో అత్యధికంగా **7.06%**కి పెరిగింది. RBI మార్కెట్ పరిస్థితులను చక్కదిద్దడానికి, అధిక అస్థిరతను తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణలు, చమురు ధరల అస్థిరత, మరియు సరిపోని పెట్టుబడి ప్రవాహాల కలయిక ఒక సవాలుతో కూడిన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తోంది. RBI యొక్క విస్తృతమైన ఫార్వర్డ్ బుక్, జోక్యానికి వెసులుబాటును అందిస్తున్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో డాలర్ డిమాండ్‌ను సూచిస్తుంది, ఇది రూపాయి కోలుకోవడాన్ని పరిమితం చేయవచ్చు.