RBI బాండ్ల కొనుగోలు: రికార్డు స్థాయిలో ప్రభుత్వ అప్పులు.. భారం మోయగలదా మార్కెట్?

మార్కెట్లకు RBI ఊరట

కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీగా అప్పులు చేస్తూ, మార్కెట్ నుండి నిధులను వెనక్కి తీసుకుంటున్న నేపథ్యంలో, భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) రంగంలోకి దిగింది. ఏప్రిల్ 2025 నుండి ఫిబ్రవరి 2026 వరకు, కేంద్రం జారీ చేసిన మొత్తం ప్రభుత్వ బాండ్లలో దాదాపు **47%**ను, అంటే ₹6,39,203 కోట్ల విలువైన బాండ్లను RBI కొనుగోలు చేసింది. ఈ భారీ కొనుగోళ్ల (Open Market Operation - OMO) ద్వారా, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి నిరంతరాయంగా నగదు ప్రవాహాన్ని (durable liquidity) అందిస్తోంది. ప్రభుత్వ రుణాల భారాన్ని, మూలధన తరలింపుల (capital outflows) ఒత్తిడిని తట్టుకుంటూ, మార్కెట్ స్థిరంగా ఉండేలా చూడటమే RBI లక్ష్యం. గతంలో కూడా RBI, కరోనా సమయంలో, ఆపరేషన్ ట్విస్ట్ వంటి చర్యల ద్వారా బాండ్ మార్కెట్ ను స్థిరీకరించింది.

FY27లో అప్పుల సుడిగుండం

వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం (FY27)లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ₹17.2 లక్షల కోట్లు మేర రుణం సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది FY26లో తీసుకున్న ₹14.8 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే గణనీయంగా ఎక్కువ. ఈ భారీ రుణ ప్రణాళిక మార్కెట్ వర్గాల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. బడ్జెట్ ప్రకటనల నేపథ్యంలో, 10-సంవత్సరాల బెంచ్మార్క్ ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్స్ దాదాపు ఒక సంవత్సర కాలంలో ఎన్నడూ లేనంతగా 6.77%, **6.78%**ను దాటి పెరిగాయి. రాబోయే వారాల్లో ఈల్డ్స్ 7% దాటవచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అటు కేంద్రం, ఇటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు భారీగా అప్పులు చేస్తుండటంతో, మార్కెట్లో బాండ్ల సరఫరా (supply) పెరిగి, డిమాండ్ (demand) తగ్గుతోంది. దీంతో ఈల్డ్స్ పెరుగుతున్నాయి. ఇది ప్రభుత్వం, రాష్ట్రాలు, కంపెనీలకు రుణ వ్యయాలను పెంచుతుంది.

నిలకడపై సందేహాలు

RBI భారీగా బాండ్లను కొనుగోలు చేయడం తాత్కాలికంగా మార్కెట్ ను స్థిరీకరిస్తున్నా, ప్రభుత్వ అప్పుల భారాన్ని మార్కెట్ స్వయంగా మోయగలదా అనే సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. RBI జోక్యంపై అధికంగా ఆధారపడటం దీర్ఘకాలంలో సరైనది కాదని, ఈ పరిస్థితి మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముడి చమురు ధరల్లో అస్థిరత వంటివి ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపి, బాండ్ మార్కెట్ లో అనిశ్చితిని పెంచుతున్నాయి. దీంతో, RBI విధానాల కంటే, మార్కెట్ లోని టెక్నికల్ అంశాలు, సరఫరా-డిమాండ్ పరిస్థితులే బాండ్ ఈల్డ్స్ ను నిర్ణయిస్తున్నాయని అంటున్నారు. మార్కెట్ సామర్థ్యం పరీక్షకు గురవుతోంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

మున్ముందు బాండ్ మార్కెట్ లో ఒత్తిడి కొనసాగే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. భారీ రుణాల క్యాలెండర్, ప్రస్తుత స్థూల ఆర్థిక పరిస్థితులు ఈ అస్థిరతకు కారణమవుతాయి. RBI లిక్విడిటీని నిర్వహించడానికి, ఈల్డ్స్ విపరీతంగా పెరగకుండా నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించవచ్చని అంచనా. ప్రభుత్వం తన రుణ-జీడీపీ నిష్పత్తిని (debt-to-GDP ratio) నియంత్రించే వ్యూహాన్ని అనుసరించడం కొంత విశ్వాసాన్నిచ్చే అంశమే అయినా, తక్షణ సవాలు మాత్రం భారీ రుణ అవసరాలను తీర్చడమే. RBI విధానపరమైన వైఖరికి, బాండ్ మార్కెట్ ప్రవర్తనకు మధ్య వ్యత్యాసం కొనసాగే అవకాశం ఉంది. భారత బాండ్ మార్కెట్, ఇతర ఆసియా దేశాలతో పోలిస్తే అధిక ఈల్డ్స్ అందిస్తూ పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షిస్తున్నప్పటికీ, RBI జోక్యం లేకుండానే మార్కెట్ రుణాలు తీసుకోగలదా అనే దానిపైనే దీని నిలకడ ఆధారపడి ఉంది.