కేంద్ర బ్యాంక్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం కేవలం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు నిర్వహణకు మించినది. పన్నుల చెల్లింపులు (Tax Outflows), రూపాయి విలువను స్థిరీకరించడానికి RBI విదేశీ మారకద్రవ్య మార్కెట్ (Forex Interventions) లో చేపట్టిన చర్యల వల్ల బ్యాంకుల వద్ద నగదు నిల్వలు తగ్గుముఖం పట్టాయి. దీన్ని అధిగమించడానికి, RBI అన్ని ట్రెజరీ బిల్లుల వేలాన్ని తిరస్కరించింది. ఈ చర్యతో, ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసేలోపు ప్రభుత్వ రుణ వ్యయాలు పెరగకుండా చూడటంతో పాటు, మార్కెట్లో తగినంత నగదు అందుబాటులో ఉండేలా చూస్తుంది. ఇన్వెస్టర్లు దాదాపు 5-10 బేసిస్ పాయింట్లు (0.05%-0.10%) అధిక రేట్లకు బిడ్లు దాఖలు చేశారు, అయితే RBI ₹35,000 కోట్ల రుణ సమీకరణకు ఇది అధికమని భావించింది.
91, 182, మరియు 364 రోజుల టర్మ్స్ లోని అన్ని బిల్లులకు వచ్చిన బిడ్లను తిరస్కరించడం అనేది, RBI ఇంతకు ముందు చేపట్టిన చర్యల కంటే తీవ్రమైనది. గతంలో కొన్ని టర్మ్స్ కి మాత్రమే బిడ్లను తిరస్కరించినా, ఇప్పుడు అన్నింటినీ తిరస్కరించడం ద్వారా, వడ్డీ రేట్లను నియంత్రించే తన సంకల్పాన్ని RBI గట్టిగా చాటుకుంది. ప్రభుత్వం వద్ద ప్రస్తుతం దాదాపు ₹4.5 ట్రిలియన్ల నగదు నిల్వలు ఉండటంతో, ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడానికి RBI కి వెసులుబాటు లభించింది.
సాధారణంగా, RBI నగదు సరఫరాను పెంచే ఇలాంటి చర్యలను మార్కెట్ స్వాగతిస్తుంది. అయితే, పదేపదే వేలం బిడ్లను తిరస్కరించడం, మార్కెట్లో అంతర్గత ఒత్తిడిని, రుణ వ్యయాలు పెరగకుండా RBI ఎంత దృఢంగా ఉందనే దానిపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. RBI రుణాలను కొనుగోలు చేస్తూనే, ప్రభుత్వ రుణాల వేలం బిడ్లను తిరస్కరించాల్సిన అవసరం ఉందంటే, మార్కెట్లో నిధుల కొరత కొనసాగుతోందని అర్థం చేసుకోవచ్చు. స్వల్పకాలిక రేట్లు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, పెట్టుబడిదారులు రిస్క్ తీసుకోవడానికి అధిక రాబడిని ఆశిస్తున్నారని ఇది సూచిస్తుంది. భవిష్యత్తులో ఈ వ్యూహం కొనసాగితే, దీర్ఘకాలంలో ప్రభుత్వ రుణాల వ్యయం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఇప్పుడు అందరి దృష్టి, ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికానికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ స్వల్పకాలిక రుణాల షెడ్యూల్ పైనే ఉంది. కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే, ప్రభుత్వం తన రుణ అవసరాలలో గణనీయమైన భాగాన్ని తీర్చడానికి ప్రయత్నిస్తుందని ట్రేడర్లు భావిస్తున్నారు. గ్లోబల్, దేశీయ నగదు పరిస్థితులపై ఆధారపడి, ప్రస్తుతం 6.88% వద్ద ఉన్న 10-సంవత్సరాల ప్రభుత్వ బాండ్ దిగుబడిని RBI జాగ్రత్తగా గమనిస్తోంది. ఈ వేలంలో RBI తీసుకున్న గట్టి వైఖరి, భవిష్యత్ రుణాల అమ్మకాలకు ఒక నమూనాను నిర్దేశించే అవకాశం ఉంది.