RBI వ్యూహం: ₹1 లక్ష కోట్లతో మార్కెట్ కు భరోసా
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) తాజాగా ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (OMO) ద్వారా, రెండు దఫాలుగా ₹50,000 కోట్ల చొప్పున, అంటే మొత్తం ₹1 లక్ష కోట్లను బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి విడుదల చేయనుంది. మార్చి 9, మార్చి 13 తేదీల్లో ఈ ఆపరేషన్స్ జరుగుతాయి. ముఖ్యంగా, ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు సందర్భంగా GST, అడ్వాన్స్ టాక్స్ చెల్లింపుల వల్ల మార్కెట్ లో లిక్విడిటీ (డబ్బుల లభ్యత) తగ్గిపోతుందని RBI అంచనా వేసింది. దీన్ని ముందుగానే అంచనా వేసి, ఆ ఒత్తిళ్లను తగ్గించడానికే ఈ భారీ మొత్తాన్ని రంగంలోకి దించుతోంది.
ప్రస్తుత లిక్విడిటీ: ఆందోళన చెందుతున్న RBI?
ప్రస్తుతం మార్చి 5 నాటికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ₹3,02,440 కోట్ల సర్ ప్లస్ లిక్విడిటీ ఉన్నప్పటికీ, రాబోయే పన్ను చెల్లింపుల వల్ల ఈ నిల్వలు తగ్గిపోయే అవకాశం ఉందని RBI భావిస్తోంది. సిస్టమ్ డెఫిసిట్ లోకి జారిపోకుండా చూసుకోవడమే దీని వెనుక ఉన్న ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. OMO కొనుగోళ్ల ద్వారా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేసి, RBI మార్కెట్ లోకి డబ్బును విడుదల చేస్తుంది. ఇది బ్యాంకుల వద్ద నగదు నిల్వలను పెంచి, సిస్టమ్ లిక్విడిటీని మెరుగుపరుస్తుంది. మనీ మార్కెట్ లు సజావుగా పనిచేయడానికి, ఓవర్ నైట్ రేట్లు పాలసీ రెపో రేటుకు దగ్గరగా ఉండటానికి ఇది చాలా కీలకం.
ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడం
ఆర్థిక సంవత్సరం చివరిలో RBI ఇలాంటి OMOలను చేపట్టడం సర్వసాధారణం. గతంలో కూడా అడ్వాన్స్ టాక్స్, GST చెల్లింపుల వల్ల లిక్విడిటీ లోటు ఏర్పడినప్పుడు RBI వేరియబుల్ రేట్ రెపో ఆక్షన్లు, OMO కొనుగోళ్ల ద్వారా నిధులను విడుదల చేసింది. ఈసారి ₹1 లక్ష కోట్ల భారీ ఇంజెక్షన్, ఒత్తిళ్లు ఎక్కువగా ఉంటాయని RBI అంచనా వేస్తోందని లేదా మార్కెట్ ను ప్రశాంతంగా ఉంచడానికి బలమైన బఫర్ ను సిద్ధం చేస్తోందని సూచిస్తోంది.
ప్రభుత్వ ఈల్డ్స్ పై నియంత్రణ
కేవలం లిక్విడిటీని పెంచడమే కాదు, ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల (G-Sec) ఈల్డ్స్ (రాబడి) పెరగకుండా కట్టడి చేయడంలోనూ RBI దృష్టి సారించింది. లిక్విడిటీ కొరత ఏర్పడితే, ఇన్వెస్టర్లు అధిక రాబడిని కోరుకుంటారు, ఇది ప్రభుత్వ రుణ ఖర్చులను పెంచుతుంది. ప్రస్తుతం 10-సంవత్సరాల బెంచ్ మార్క్ G-Sec ఈల్డ్ సుమారు 6.66%-6.67% వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. ఈల్డ్స్ పెరగకుండా చూసుకోవడం, ప్రభుత్వ రుణ భారం పెరిగే సమయంలో చాలా ముఖ్యం. దేశీయంగా ప్రభుత్వ రుణాలు భారీగా పెరగనున్నాయి. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం ఏకంగా ₹17.2 ట్రిలియన్ల మేర అప్పు చేయాలని యోచిస్తోంది. 2025 నాటికి ప్రభుత్వ అప్పు GDPలో **80%**కి చేరవచ్చని అంచనాలున్నాయి. ఇంత భారీ రుణ సేకరణ మార్కెట్ పై, ఈల్డ్స్ పై ఒత్తిడి తెస్తుంది.
అంతర్లీన బలహీనతలు, రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్
RBI ముందస్తు చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, కొన్ని బలహీనతలు ఉన్నాయి. పన్ను చెల్లింపుల వల్ల వచ్చే ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడానికి తరచుగా భారీ లిక్విడిటీ ఇంజెక్షన్లు అవసరమవుతున్నాయంటే, బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్ బఫర్లు ఆశించినంత బలంగా లేవని అర్థం చేసుకోవచ్చు. మిడిల్ ఈస్ట్ లో నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, పెరుగుతున్న ఆయిల్ ధరలు, రూపాయి బలహీనపడటం వంటివి ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచి, RBI లక్ష్యాలకు ఆటంకం కలిగించవచ్చు. అంతేకాకుండా, APAC దేశాలతో పోలిస్తే భారతదేశ ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్స్ ఇప్పటికే కొంచెం ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రీమియం, గణనీయమైన ప్రభుత్వ రుణ భారం, భవిష్యత్ లో ఆర్థిక అనిశ్చితి వంటి అంశాలను ప్రతిబింబించవచ్చు. ఈ ఔట్ ఫ్లోలను నిర్వహించడంలో ఏదైనా పొరపాటు జరిగినా లేదా ఊహించని ప్రపంచ షాక్ లు ఎదురైనా, లిక్విడిటీ బ్యాలెన్స్ వేగంగా మారి, ఈల్డ్స్ లో తీవ్ర పెరుగుదల, మార్కెట్ ఒత్తిళ్లకు దారితీయవచ్చు.
అవుట్ లుక్ & విశ్లేషకుల అభిప్రాయం
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, RBI చర్యలు స్వల్పకాలంలో లిక్విడిటీని, బాండ్ ఈల్డ్స్ ను స్థిరీకరించడంలో సహాయపడతాయి. అయితే, కొనసాగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, భారీ ప్రభుత్వ రుణ ప్రణాళికల వల్ల ఈల్డ్స్ సమీప భవిష్యత్తులో కొంత ఎలివేటెడ్ గానే ఉండే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్ లో ఒత్తిళ్లు తీవ్రమైతే RBI మరిన్ని లిక్విడిటీ నిర్వహణ చర్యలు తీసుకుంటుందేమోనని మార్కెట్ పార్టిసిపెంట్లు నిశితంగా గమనిస్తున్నారు. కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరంలోకి అడుగుపెడుతున్న వేళ, RBI లిక్విడిటీ ఇంజెక్షన్, ద్రవ్యోల్బణం లక్ష్యాలు, రుణ భారాలను ఎలా సమతుల్యం చేస్తుందనేది మార్కెట్ స్థిరత్వానికి కీలకం. తక్షణ చర్యలు సజావుగా మారడానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, విస్తృత మాక్రోఎకనామిక్, భౌగోళిక పరిస్థితులు ఈల్డ్ నియంత్రణకు సంక్లిష్టమైన వాతావరణాన్ని అందిస్తున్నాయి.