దేశంలో డిజిటల్ లావాదేవీలు వేగంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) వినియోగదారుల భద్రతకు, వారి నమ్మకాన్ని పెంచడానికి పెద్ద పీట వేస్తోంది. ఈ దిశగా, RBI కొన్ని కీలకమైన కొత్త నియమాలను, మార్గదర్శకాలను త్వరలో విడుదల చేయనుంది.
డిజిటల్ మోసాల బాధితులకు ఊరట
ఈ ప్రతిపాదనల్లో ప్రధానమైనది, చిన్న తరహా డిజిటల్ మోసాలకు గురైన బాధితులకు పరిహారం అందించడం. ఈ పరిహారం గరిష్టంగా ₹25,000 వరకు ఉండవచ్చు. ఇది జరిగిన నష్టంలో 85% వరకు లేదా ₹25,000 (ఏది తక్కువైతే అది) గా ఉండనుంది. ముఖ్యంగా, తమ OTP వంటి సున్నితమైన సమాచారాన్ని మోసగాళ్లకు పంచుకున్న వినియోగదారులకు కూడా ఈ ప్రయోజనం కల్పించాలని RBI యోచిస్తోంది. ఇది ఒకసారి మాత్రమే వర్తించే ఆఫర్ గా భావిస్తున్నారు.
2017 నిబంధనల సమీక్ష, కొత్త రూపు
బ్యాంకింగ్, పేమెంట్స్ రంగాల్లో సాంకేతికత వేగంగా మారుతున్న దృష్ట్యా, అనధికారిక ఎలక్ట్రానిక్ లావాదేవీల విషయంలో వినియోగదారుల బాధ్యతను పరిమితం చేసే 2017 నాటి నిబంధనలను RBI సమీక్షించింది. ఈ సమీక్షలో భాగంగానే, కొత్త పరిహారాల ఫ్రేమ్వర్క్ కూడా రూపుదిద్దుకుంది. ఈ సవరించిన మార్గదర్శకాలను త్వరలోనే ప్రజల అభిప్రాయాల కోసం విడుదల చేయనున్నారు.
మొదటిసారి మోసపోతే.. ప్రత్యేక విధానం
మొదటిసారి మోసానికి గురైన వారికి, RBI ఒక సమతుల్య విధానాన్ని అనుసరించనుంది. వీరి నష్టంలో 70% మొత్తాన్ని RBI భరించగా, మిగిలిన 30% బాధ్యతను బ్యాంక్, వినియోగదారుడు సమానంగా పంచుకుంటారు.
మిస్-సెల్లింగ్, లోన్ రికవరీపై కఠిన నిబంధనలు
డిజిటల్ మోసాలతో పాటు, RBI నియంత్రిత సంస్థలు ఆర్థిక ఉత్పత్తులను (Financial Products) తప్పుగా విక్రయించడాన్ని (Mis-selling) అరికట్టడానికి కూడా కఠిన నిబంధనలు తీసుకురానుంది. బ్యాంకుల కౌంటర్లలో అమ్మే థర్డ్-పార్టీ ఉత్పత్తులు కస్టమర్ల అవసరాలకు, వారి రిస్క్ భరించే సామర్థ్యానికి తగినవిగా ఉండాలని గవర్నర్ నొక్కి చెప్పారు. ప్రకటనలు, మార్కెటింగ్, అమ్మకాలకు సంబంధించి సమగ్రమైన సూచనలు త్వరలో రానున్నాయి.
అంతేకాకుండా, లోన్ రికవరీ మరియు రికవరీ ఏజెంట్ల నియామకంపై ఉన్న నియమాలను RBI ఏకీకృతం చేయనుంది. వినియోగదారుల నుంచి వస్తున్న తరచు ఫిర్యాదుల నేపథ్యంలో, ఈ నిబంధనలు వివిధ రకాల నియంత్రిత సంస్థలకు ఒకే విధంగా వర్తించేలా రూపొందించబడతాయి. ఈ ఏకీకృత పద్ధతులకు సంబంధించిన ముసాయిదా నిబంధనలను కూడా ప్రజల పరిశీలనకు అందుబాటులో ఉంచుతారు.