RBI కీలక నిర్ణయం: FPIల కోసం రుణ పరిమితులు పెంచిన రిజర్వ్ బ్యాంక్.. అసలేంటి అసలు కథ?

లిక్విడిటీని పెంచే ప్రయత్నం

ప్రభుత్వ రుణ భారాన్ని తగ్గించి, పెట్టుబడిదారుల స్థావరాన్ని విస్తరించడానికి RBI ఈ భారీ విస్తరణ చేపట్టింది. ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలలోకి అదనపు మూలధనాన్ని మళ్లించడం ద్వారా, దేశీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులపై (Domestic Institutional Investors) ఒత్తిడిని తగ్గించాలని కేంద్ర బ్యాంకు యోచిస్తోంది. ఈ నిర్ణయం, గ్లోబల్ మానిటరీ పాలసీలో రాబోయే మార్పులను దృష్టిలో ఉంచుకుని, చెల్లింపుల సమతుల్యతను (Balance of Payments) బలోపేతం చేయడానికి ఒక వ్యూహాత్మక ప్రయత్నంగా కనిపిస్తోంది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచుతూనే, వృద్ధిని ప్రోత్సహించే కీలక దశలో ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం గమనార్హం.

కరెన్సీ, వడ్డీ రేట్ల సందిగ్ధత

పైకి చూస్తే ఈ అంకెలు భారీగానే కనిపించినా, గత అనుభవాలను బట్టి చూస్తే విదేశీ పెట్టుబడిదారులు తమకు కేటాయించిన పూర్తి పరిమితులను ఉపయోగించుకోవడం చాలా అరుదు. నిజానికి, భారతీయ ప్రభుత్వ బాండ్లకు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల బాండ్లకు మధ్య ఉన్న వాస్తవ వడ్డీ రేట్ల వ్యత్యాసం (Real Interest Rate Differential) మాత్రమే పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తుంది. గతంలో అధిక వడ్డీ రేట్లు క్యారీ ట్రేడ్‌ను విపరీతంగా ఆకర్షించగా, ప్రస్తుత విదేశీ భాగస్వామ్యం రూపాయి అస్థిరత (Rupee Volatility) నేపథ్యంలో తీవ్ర పరిశీలనకు గురవుతోంది. 10-సంవత్సరాల ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలకు, US ట్రెజరీలకు మధ్య ఉన్న స్ప్రెడ్ తగ్గితే, పెట్టుబడులు వెనక్కి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. అప్పుడు ఈ పెరిగిన పరిమితులు కేవలం నామమాత్రంగానే మిగిలిపోతాయి.

నిర్మాణాత్మక నష్టాలు, ప్రతికూల వాదనలు

అధిక వడ్డీ రేట్లకు భయపడేవారి (Risk-averse perspective) దృష్టిలో, FPIలకు ఎక్కువ యాక్సెస్ ఇవ్వడం గ్లోబల్ లిక్విడిటీ షాక్‌లకు (Global Liquidity Shocks) గురి అయ్యే అవకాశాలను పెంచుతుంది. గ్లోబల్ మార్కెట్లలో అనిశ్చితి నెలకొంటే, దేశీయ రుణ మార్కెట్లలో విదేశీ మూలధనం అధికంగా ఉండటం వలన, పెట్టుబడులు వేగంగా వెనక్కి వెళ్లే సమయంలో దేశీయ రాబడిలో (Yield Volatility) ఒడిదుడుకులు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా, స్టేట్ డెవలప్‌మెంట్ లోన్స్‌ (SDLs) ద్వారా రాష్ట్రాల మూలధన వ్యయానికి (Capital Expenditure) విదేశీ మూలధనంపై ఆధారపడటం ఒక స్పష్టమైన ఆర్థిక ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది. నిర్దిష్ట రాష్ట్రాల క్రెడిట్ రిస్క్ ప్రొఫైల్స్ కారణంగా పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి తగ్గితే, ఈ విస్తరించిన పరిమితుల భారం మళ్లీ దేశీయ బ్యాంకులపై పడి, ప్రైవేట్ రుణ వృద్ధిని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్రాల స్థాయిలో ఆర్థిక నిర్వహణలో నిర్మాణాత్మక సంస్కరణల కొరత, SDLలను అధిక-నాణ్యత గల అంతర్జాతీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులకు ఆకర్షణీయంగా మార్చకుండా అడ్డుకుంటుందని విమర్శకులు అంటున్నారు.

భవిష్యత్ మార్గం

పెట్టుబడిదారులు రూపాయి హెడ్జింగ్ (Hedging) ఖర్చులను అంచనా వేసుకుని, ఈ కొత్త పరిమితులను పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవడానికి కొంత సమయం తీసుకుంటారని మార్కెట్ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. రాబోయే పాలసీ సమీక్షలపై విశ్లేషకులు దృష్టి సారిస్తున్నారు. దేశీయ ద్రవ్యోల్బణం (Domestic Inflation) ఇలాగే కొనసాగితే, ఈ విస్తరించిన పరిమితులు వాస్తవ మార్కెట్ భాగస్వామ్యంగా మారడానికి RBI మరింత దూకుడుగా ఓపెన్ మార్కెట్ కార్యకలాపాలను (Open Market Operations) చేపట్టాల్సి రావచ్చని భావిస్తున్నారు. పెరుగుతున్న రుణ సరఫరా, టర్మ్ ప్రీమియం (Term Premium) పెంచాల్సిన అవసరాన్ని కలిగిస్తుందా, ఇది చివరికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మూలధన వ్యయ భారాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందనే దానిపై ఇప్పుడు దృష్టి కేంద్రీకరించబడుతుంది.