ఫారెక్స్ మార్కెట్ లో జోక్యం పెరిగింది
RBI డిసెంబర్ లో నికరంగా $10 బిలియన్ డాలర్లను అమ్మడం, నవంబర్ లో అమ్మిన $9.7 బిలియన్ తో పోలిస్తే గణనీయమైన పెరుగుదల. ఈ క్రమంలో $18.3 బిలియన్ డాలర్లను కొనుగోలు చేసి, $28.3 బిలియన్ డాలర్లను అమ్మకానికి పెట్టింది. అంతర్జాతీయ కరెన్సీ మార్కెట్ లోని ఒత్తిళ్లు, పెట్టుబడుల ప్రవాహాల్లోని అస్థిరత నేపథ్యంలో భారత రూపాయి విలువను నిలకడగా ఉంచడానికి RBI ఈ చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం నుండి ఇప్పటివరకు RBI నికరంగా $53.3 బిలియన్ డాలర్లను అమ్మకానికి పెట్టింది, ఇది గత ఏడాది ఇదే కాలంలో $36.1 బిలియన్తో పోలిస్తే ఎక్కువ. నిరంతరాయంగా జరిగే ఈ జోక్యం, తగినంత స్థాయిలో విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు (Forex Reserves) లేకపోతే, ఆ నిల్వలపై భారాన్ని పెంచుతుంది.
ఫార్వర్డ్ మార్కెట్ లో స్థానాలు మారాయి
ఈ జోక్యం జరుగుతున్నప్పటికీ, ఫారెక్స్ ఫార్వర్డ్ మార్కెట్ లో రూపాయిపై నికర షార్ట్ డాలర్ పొజిషన్ (Net Short Dollar Position) డిసెంబర్ చివరి నాటికి $62.35 బిలియన్కు తగ్గింది. నవంబర్ లో ఇది $66.04 బిలియన్గా ఉంది. దీని ప్రకారం, రూపాయి బలహీనపడుతుందనే అంచనాలతో పెట్టిన స్వల్పకాలిక (ఒక సంవత్సరం లోపు) షార్ట్ పొజిషన్స్ దాదాపు $7 బిలియన్ తగ్గాయి. అయితే, దీర్ఘకాలిక (ఒక సంవత్సరం పైన) ఫార్వర్డ్ కాంట్రాక్టుల్లో $3 బిలియన్ పెరుగుదల నమోదైంది, దీంతో మొత్తం నికర షార్ట్ పొజిషన్ లో $31 బిలియన్ దీర్ఘకాలిక కాంట్రాక్టులకే పరిమితమైంది. ఇది రూపాయి భవిష్యత్తుపై మార్కెట్ సెంటిమెంట్ ను, అంచనాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
రూపాయి 'రియల్' విలువ తగ్గింది
జనవరి 2026 నాటికి భారత రూపాయి యొక్క రియల్ ఎఫెక్టివ్ ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్ (REER) 94.76కు పడిపోయింది, డిసెంబర్ 2025లో ఇది 95.30గా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణ వ్యత్యాసాలను పరిగణనలోకి తీసుకునే REER, ఒక కరెన్సీ యొక్క పోటీతత్వాన్ని తెలిపే కీలక సూచిక. ప్రస్తుతం 100 కంటే తక్కువగా ఉన్న ఈ స్థాయి, అంతర్జాతీయంగా భారత రూపాయి విలువ బలహీనపడిందని సూచిస్తుంది. ఈ పరిణామం భారత ఎగుమతులను విదేశీ కరెన్సీల్లో చౌకగా మార్చి, వాటికి ఊతం ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు, దిగుమతుల ధరలు పెరిగి, దేశీయంగా ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీయవచ్చు. REER లో నిరంతరాయంగా తగ్గుదల, రూపాయి విలువలో బాహ్య ధరల పోటీతత్వం పెరుగుతోందని, ఇది RBI పాలసీ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయవచ్చని సూచిస్తోంది.
ఆందోళనలు, భవిష్యత్ అంచనాలు
RBI జోక్యం రూపాయిని స్థిరీకరించే ప్రయత్నమైనప్పటికీ, నికర డాలర్ అమ్మకాల పెరుగుదల విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వల స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు రేకెత్తిస్తోంది. మార్కెట్ ఒత్తిళ్లు పెరిగితే, నిరంతర జోక్యం వల్ల నిల్వలు వేగంగా తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీర్ఘకాలిక షార్ట్ డాలర్ పొజిషన్స్ లో పెరుగుదల, మార్కెట్ పార్టిసిపెంట్స్ రూపాయి బలహీనతను ఊహిస్తున్నారని తెలియజేస్తుంది. REER ప్రస్తుత స్థాయి ఎగుమతులకు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ డిమాండ్ మందగమనం లేదా పెట్టుబడుల ప్రవాహాల్లో మార్పులు మరిన్ని జోక్యాలకు దారితీయవచ్చు. RBI భవిష్యత్తులో రూపాయిని చురుకుగా నిర్వహిస్తూనే, మారకపు విలువ వల్ల కలిగే ఆర్థిక పరిణామాలను సమతుల్యం చేసుకునే అవకాశం ఉంది.