మార్కెట్ భాగస్వాములకు కీలక సూచనలు: బాధ్యతలే ప్రధానం!
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా, ఆర్థిక మార్కెట్లలో చురుగ్గా పాల్గొంటున్న సంస్థలకు ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ఇచ్చారు. మార్చి 18, 2025న బాలిలో జరిగిన FIMMDA-PDAI వార్షిక సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడుతూ, మార్కెట్లలో ప్రత్యేక ప్రవేశం (exclusive access) వంటి హక్కులు పొందుతున్న బ్యాంకులు, ప్రైమరీ డీలర్లు తమ వ్యాపార ప్రయోజనాలను RBI లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా మార్చుకోవాలని స్పష్టం చేశారు. ఓవర్-ది-కౌంటర్ (OTC) డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న వీరు, అందరికీ న్యాయమైన మార్కెట్ యాక్సెస్ ఉండేలా చూడాలని, లావాదేవీలు పారదర్శకంగా, అందరికీ అనుకూలమైన నిబంధనలతో జరగాలని నొక్కి చెప్పారు.
ఈ వ్యాఖ్యలు, అంతకుముందు మార్చి 2025లో భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనలు, స్పెక్యులేటివ్ ట్రేడింగ్ కారణంగా భారత రూపాయి 4% కంటే ఎక్కువగా పడిపోయిన నేపథ్యంలో వచ్చాయి. అప్పుడు RBI, ఊహాగానాలను అరికట్టడానికి ఆన్షోర్ డెరివేటివ్స్పై నెట్ ఓపెన్ పొజిషన్స్పై పరిమితులు విధించింది. ప్రైమరీ డీలర్లకు లిక్విడిటీ యాక్సెస్ను కూడా సవరించింది.
అభివృద్ధి చెందని మార్కెట్లు: డెరివేటివ్స్, రిటైల్ FX
గవర్నర్ మల్హోత్రా భారతదేశంలోని కొన్ని ఆర్థిక మార్కెట్లలో మెరుగుదల అవసరమని గుర్తించారు. ముఖ్యంగా, కార్పొరేట్ రుణాల డిఫాల్ట్ రిస్క్లను హెడ్జ్ చేయడానికి ఉపయోగపడే క్రెడిట్ డెరివేటివ్స్ మార్కెట్, ప్రత్యేకించి క్రెడిట్ డిఫాల్ట్ స్వాప్స్ (CDS), ఆశించిన స్థాయిలో వాడుకలో లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో క్రెడిట్ డెరివేటివ్స్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంటే, భారతదేశంలో బాండ్ మార్కెట్ నిర్మాణం, నియంత్రణ సవాళ్ల వల్ల వీటి వృద్ధి మందకొడిగా ఉందని అన్నారు.
అలాగే, FX రిటైల్ ప్లాట్ఫామ్ వాడకం కూడా తక్కువగా ఉందని, వ్యక్తులు, చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాలు (SMEs) వంటి రిటైల్ వినియోగదారులకు న్యాయమైన నిబంధనలు అందేలా ఈ ప్లాట్ఫామ్ను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని బ్యాంకులను కోరారు. అక్టోబర్ 2025లో ప్రారంభమైన RBI పైలట్ ప్రోగ్రామ్, FX-రిటైల్ను భారత్ కనెక్ట్ బిల్ పేమెంట్ సిస్టమ్తో అనుసంధానించడం, రిటైల్ కస్టమర్లకు నేరుగా కరెన్సీ మార్పిడి రేట్లను అందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రపంచ అనిశ్చితి మధ్య భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా ఉంది
ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి ఉన్నప్పటికీ, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అద్భుతమైన స్థితిస్థాపకతను ప్రదర్శిస్తోంది. బలమైన దేశీయ వినియోగం, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు వృద్ధిని కొనసాగిస్తున్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరపు మొదటి త్రైమాసికం (Q1 FY) GDP వృద్ధి **7.8%**గా నమోదైంది, దీనిలో సేవల రంగం కీలక పాత్ర పోషించింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి GDP వృద్ధి సుమారు **6.6%**గా అంచనా వేస్తున్నారు. కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ నియంత్రణలో ఉంది. ఏప్రిల్ 24, 2025 నాటికి భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు సుమారు $698.5 బిలియన్లుగా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, మార్చి 2025లో రూపాయి కొంత ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంది. పెద్ద మొత్తంలో విదేశీ మారక నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పరిణామాల వల్ల రూపాయిపై ఒత్తిడి పెరుగుతూనే ఉంది. మార్చి 2025 నాటికి రూపాయి 87 స్థాయికి పడిపోవచ్చని అంచనాలున్నాయి.
