రెసిడెంట్ ఇండియన్స్ (NRIs) కోసం RBI ప్రవేశపెట్టిన FCNR(B) డిపాజిట్ స్కీమ్ ఆశించిన స్థాయిలో స్పందన అందుకోలేదు. మార్కెట్ అంచనా వేసిన $70 బిలియన్లకు చాలా దూరంగా, కేవలం $5-6 బిలియన్ల డిపాజిట్లే నమోదయ్యాయి. దీనికి ప్రధాన కారణాలు అమెరికాలో పెరుగుతున్న వడ్డీ రేట్లు, కార్యకలాపాలపరమైన అడ్డంకులు అని తెలుస్తోంది.
ఎందుకింత తక్కువ స్పందన?
ఇటీవల రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచే లక్ష్యంతో FCNR(B) డిపాజిట్ పథకాన్ని ప్రారంభించింది. అయితే, బార్క్లేస్ నివేదిక ప్రకారం, ఈ పథకం ద్వారా కేవలం $5-6 బిలియన్ల డిపాజిట్లు మాత్రమే సేకరించబడ్డాయి. మార్కెట్ నిపుణులు ముందుగా అంచనా వేసిన $40 బిలియన్ల నుంచి $70 బిలియన్ల వరకు వచ్చే డిపాజిట్లతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ.
2013లో RBI ఇలాంటి స్కీమ్ను ప్రారంభించి విజయం సాధించడంతో, ఈసారి కూడా భారీ మొత్తంలో డిపాజిట్లు వస్తాయని మార్కెట్ భావించింది. కానీ, ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులు వేరుగా ఉన్నాయి. అమెరికాలో అధిక వడ్డీ రేట్లు (High Interest Rates) ఉండటంతో, అక్కడి పెట్టుబడులు NRI లకు ఆకర్షణీయంగా మారాయి. దీంతో, భారత రూపాయి లేదా విదేశీ కరెన్సీలలో డిపాజిట్లు చేసేందుకు వారు అంతగా ఆసక్తి చూపడం లేదని తెలుస్తోంది.
అంతేకాకుండా, GIFT సిటీలో అమలులో ఉన్న కొన్ని లీవరేజ్డ్ స్ట్రక్చర్లు, ఇతర ఏర్పాట్లలో ఉన్న కార్యకలాపాలపరమైన అడ్డంకులు (Operational Hurdles) కూడా పెట్టుబడిదారులను కొంతవరకు నిరుత్సాహపరిచాయని బార్క్లేస్ నివేదిక హైలైట్ చేస్తోంది. ఈ సమస్యల వల్లే స్కీమ్ అనుకున్న స్థాయిలో విజయవంతం కాలేదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
రూపాయిపై, చెల్లింపుల సమతుల్యంపై ప్రభావం
FCNR(B) స్కీమ్ ద్వారా ఊహించిన దానికంటే తక్కువ మొత్తంలోనే పెట్టుబడులు వచ్చినా, RBI తీసుకున్న ఇతర చర్యల వల్ల భారతదేశం యొక్క మొత్తం చెల్లింపుల సమతుల్యం (Balance of Payments) బలంగానే ఉందని బార్క్లేస్ పేర్కొంది. అయినప్పటికీ, భారత రూపాయి (Indian Rupee) ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటూనే ఉంది.
ముఖ్యంగా, మధ్యప్రాచ్యంలో భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు (Crude Oil Prices) దిగుమతుల వ్యయాన్ని పెంచుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, డాలర్ దిగుమతిదారులు తమ చెల్లింపుల కోసం అధిక మొత్తంలో విదేశీ కరెన్సీని కోరుకుంటున్నారు. దీనివల్ల రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగవచ్చని, క్రమంగా విలువ తగ్గే (Gradual Depreciation) అవకాశం ఉందని బ్రోకరేజ్ అంచనా వేసింది.
భవిష్యత్తులో, RBI ఈ బాహ్య ఒత్తిళ్ల నేపథ్యంలో కరెన్సీ విలువలో అస్థిరతను (Currency Volatility) ఎలా నిర్వహిస్తుందనే దానిపై మార్కెట్ దృష్టి సారిస్తుంది. FCNR(B) స్కీమ్ భారీ లిక్విడిటీని తీసుకురాకపోయినా, RBI జోక్యాలు, విదేశీ మారక నిల్వల నిర్వహణ, ప్రపంచ వడ్డీ రేట్లపైనే ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ఉంటుందని చెప్పవచ్చు.