రూపాయి విలువ పడిపోతుండటంతో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రవాస భారతీయుల (NRI) నుంచి సుమారు **$40 బిలియన్** విదేశీ కరెన్సీ డిపాజిట్లను ఆకర్షించి, బలహీనపడుతున్న రూపాయికి అండగా నిలవాలని యోచిస్తోంది. ఇది ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ రిజర్వులను పెంచి, స్వల్పకాలంలో కొంత స్థిరత్వాన్ని అందిస్తుంది.
అసలేం జరిగింది?
భారత రూపాయి డాలర్తో పోలిస్తే చారిత్రాత్మక కనిష్ట స్థాయిలకు చేరుకుంటున్న నేపథ్యంలో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) రంగంలోకి దిగింది. ప్రవాస భారతీయులు (NRIలు) తమ వద్ద ఉన్న విదేశీ కరెన్సీని భారతదేశంలో డిపాజిట్ చేసేలా ప్రోత్సహించడం ద్వారా, సుమారు $40 బిలియన్ మొత్తాన్ని సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ డిపాజిట్లను స్వీకరించే బ్యాంకులకు రిస్క్ తగ్గించడానికి, రూపాయి విలువ పడిపోతే సంభవించే నష్టాన్ని (హెడ్జింగ్ కాస్ట్) తానే భరిస్తానని RBI ప్రకటించింది. దీనివల్ల బ్యాంకులకు రిస్క్ ఉండదు.
రూపాయికి దీనివల్ల కలిగే ప్రయోజనం ఏంటి?
అమెరికాలో పెరుగుతున్న వడ్డీ రేట్ల కారణంగా, గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లు తమ పెట్టుబడులను అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్ల నుంచి ఉపసంహరించుకుంటున్నారు. దీనివల్ల భారతదేశం నుంచి డాలర్లు బయటకు వెళ్లిపోయి, రూపాయి విలువ క్షీణిస్తోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో, NRIల నుంచి $40 బిలియన్ రావడం వల్ల దేశ విదేశీ మారక నిల్వల్లోకి (Foreign Exchange Reserves) తాజా డాలర్లు వచ్చి చేరతాయి. ఇది రూపాయి విలువ మరింత పడిపోకుండా తాత్కాలికంగా అడ్డుకట్ట వేస్తుంది.
2013 నాటి వ్యూహమేనా? అప్పుడు, ఇప్పుడు తేడా ఏంటి?
ఇలాంటి వ్యూహాన్ని RBI గతంలోనూ, ముఖ్యంగా 2013లో ఉపయోగించింది. అప్పట్లో, కేవలం మూడు నెలల్లోనే $34 బిలియన్ కంటే ఎక్కువ మొత్తాన్ని సేకరించి, రూపాయిని స్థిరీకరించగలిగింది. అయితే, ప్రస్తుత ఆర్థిక పరిస్థితి అప్పటికి భిన్నంగా ఉంది. ప్రస్తుతం భారతదేశ ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ రిజర్వులు దాదాపు $700 బిలియన్ వద్ద ఉన్నాయి, ఇది అప్పటికంటే చాలా బలమైన పునాది. 2013లో రూపాయి పతనం ప్రధానంగా దిగుమతులపై ఆధారపడితే, ఇప్పుడు గ్లోబల్ క్యాపిటల్ ఔట్ ఫ్లోస్, అమెరికా ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాలు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి.
'అద్దెకు తెచ్చిన డబ్బు' (Rented Capital) రిస్క్?
ఈ డాలర్ల inflow స్వల్పకాలంలో మేలు చేసినప్పటికీ, ఇది 'అద్దెకు తెచ్చిన డబ్బు' లాంటిదేనని గుర్తుంచుకోవాలి. ఈ డిపాజిట్లకు వడ్డీ, ఇతర ప్రోత్సాహకాలు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, మెచ్యూరిటీ సమయం తర్వాత ఈ డబ్బును తిరిగి చెల్లించాలి. అప్పటికి దేశ వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) వంటి ప్రాథమిక ఆర్థిక సమస్యలు మెరుగుపడకపోతే, మళ్లీ ఒత్తిడి తప్పదు. ఈ పథకం సమయం కొనుగోలు చేస్తుంది కానీ, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధి లేదా మెరుగైన వాణిజ్య సమతుల్యతకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
పెట్టుబడిదారుల దృష్టిలో, ఈ చర్య విజయవంతం అవ్వడం కంటే, ఆర్థిక వ్యవస్థ దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యం ముఖ్యం. కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) కదలికలు, చమురు దిగుమతుల ఖర్చు, స్థానిక కరెన్సీలలో వాణిజ్య పరిష్కారాలు, గ్లోబల్ బాండ్ ఇండెక్స్లలో చేర్చడం వంటి అంశాలు రూపాయి దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వానికి కీలకం. తాత్కాలిక డిపాజిట్ పథకాల కంటే ఇవి ముఖ్యం.
