RBI కీలక అడుగు: బలహీనపడుతున్న రూపాయిని ఆదుకునేందుకు విదేశీ బాండ్ల మార్గం!

రూపాయిపై ఒత్తిడి.. RBI విదేశీ బాండ్ల ప్రతిపాదన

ప్రస్తుతం భారత రూపాయి తీవ్రమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. ఇటీవల డాలర్‌తో పోలిస్తే ₹95.33 స్థాయికి పడిపోయి, ఆసియాలోనే అత్యంత బలహీనమైన కరెన్సీలలో ఒకటిగా నిలిచింది. విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, ఈ ఒత్తిడి కొనసాగితే, రాబోయే కాలంలో రూపాయి ₹95-100 లేదా ₹96 స్థాయికి పడిపోయే అవకాశం ఉంది.

ఈ బలహీనతకు ప్రధాన కారణాలు:

• పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit): దేశం దిగుమతుల విలువ, ఎగుమతుల విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉండటం.
• అధిక చమురు ధరలు: బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర $100 బ్యారెల్ దాటి, కొన్నిసార్లు $115 వరకు చేరడం. చమురు ధరలలో ప్రతి $10 పెరుగుదల దేశ వార్షిక దిగుమతి బిల్లుపై భారీ భారం మోపుతుంది.
• విదేశీ పెట్టుబడుల వెనక్కి మళ్లింపు: విదేశీ పెట్టుబడిదారులు మార్కెట్ నుంచి భారీగా నిధులు వెనక్కి తీసుకుంటున్నారు. ముఖ్యంగా, 2026 మార్చి-ఏప్రిల్ నెలల్లోనే ఈక్విటీల నుంచి $19 బిలియన్ల నగదు బయటికి వెళ్లింది.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు (Foreign Exchange Reserves) కూడా గతంలో $728 బిలియన్ల గరిష్ట స్థాయి నుంచి ప్రస్తుతం సుమారు $698 బిలియన్లకు తగ్గాయి.

RBI వ్యూహం: విదేశీ బాండ్లు & గత అనుభవాలు

ఈ పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడానికి, RBI ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులతో (State-owned banks) ఐదేళ్ల కాలవ్యవధితో విదేశీ కరెన్సీ బాండ్లను జారీ చేయాలని పరిశీలిస్తోంది. దీని ద్వారా దేశానికి విదేశీ నిధులు వస్తాయని భావిస్తున్నారు.

గతంలో, 2000 సంవత్సరంలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ప్రవేశపెట్టిన 'ఇండియా మిలీనియం డిపాజిట్స్' (IMD) పథకం ద్వారా $5.5 బిలియన్ల నిధులను విజయవంతంగా ఆకర్షించింది. ఇప్పుడు కూడా అలాంటి ప్రయత్నం చేయాలని RBI భావిస్తోంది.

మార్కెట్ అంచనాలు & సవాళ్లు

ఈ బాండ్లను ఆకర్షణీయంగా మార్చడానికి, RBI ఫారెక్స్ స్వాప్స్ (Forex Swaps) వంటి యంత్రాంగాలను అందించాలని యోచిస్తోంది. దీనివల్ల బ్యాంకులు కరెన్సీ రిస్క్‌ను (Currency Risk) తగ్గించుకొని, పెట్టుబడిదారులకు మెరుగైన రాబడిని అందించగలవు.

ప్రస్తుతం దేశ 10 ఏళ్ల ప్రభుత్వ బాండ్ల రాబడి (Yield) సుమారు **7.05%**గా ఉంది. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, కమోడిటీ ధరల ఒడిదుడుకులు వంటివి మార్కెట్లలో అస్థిరతను (Volatility) పెంచుతున్నాయి. ఇవి క్రెడిట్ స్ప్రెడ్‌లను (Credit Spreads) పెంచి, బలమైన యూఎస్ డాలర్‌కు దారితీయవచ్చు.

ఆందోళనలు & ప్రత్యామ్నాయాలు

ఈ వ్యూహం, దేశీయంగా విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో అంతర్లీనంగా ఉన్న బలహీనతను సూచిస్తుందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇది తక్షణ ఆర్థిక అవసరాలను తీర్చడానికి తీసుకుంటున్న తాత్కాలిక చర్యగా కనిపిస్తోందని, దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కాదని వారు పేర్కొంటున్నారు.

గతంలో IMD పథకం విజయవంతమైనప్పటికీ, అప్పటి ఆర్థిక పరిస్థితులు, లక్ష్యిత పెట్టుబడిదారులు (NRIలు) వేరు. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో, రూపాయి అంచనాలు నిలకడగా బలహీనంగానే ఉన్నందున, RBI తన విదేశీ మారక నిల్వలను ఉపయోగించి రూపాయి పతనం వేగాన్ని మాత్రమే నియంత్రించే అవకాశం ఉందని, ఇది కరెన్సీ బలహీనతకు దారితీయవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.