బాహ్య రుణ విధానంలో మార్పులు: పెట్టుబడులకు ఊతం
RBI తాజాగా 'ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ మేనేజ్మెంట్ (బారోయింగ్ అండ్ లెండింగ్) (ఫస్ట్ అమెండ్మెంట్) రెగ్యులేషన్స్, 2026' పేరుతో ఈ మార్పులను ప్రకటించింది. ముఖ్యంగా, ECBల కోసం గతంలో ఉన్న 'ఆల్-ఇన్-కాస్ట్' (all-in-cost) పరిమితిని, సగటు మెచ్యూరిటీ కాలపరిమితి (average maturity period) నిబంధనలను తొలగించింది. దీనివల్ల భారత కంపెనీలకు విదేశీ రుణాల ఖర్చు తగ్గడమే కాకుండా, ఫైనాన్షియల్ ఫ్లెక్సిబిలిటీ (financial flexibility) కూడా పెరుగుతుంది. గత ఏడాది అక్టోబర్ లో విడుదల చేసిన డ్రాఫ్ట్ పై వచ్చిన సూచనలను పరిశీలించిన తర్వాతే ఈ తుది నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
రుణగ్రహీతలు, రుణదాతల విస్తరణ.. నిధుల వినియోగంపై స్పష్టత
ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, విదేశీ రుణాలు పొందగల అర్హులైన సంస్థల (eligible borrowers) జాబితా, రుణాలు ఇచ్చే గుర్తించబడిన రుణదాతల (recognized lenders) జాబితా కూడా విస్తృతమైంది. అంటే, మరిన్ని భారతీయ వ్యాపారాలు అంతర్జాతీయ డెట్ మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించవచ్చు. అంతేకాదు, ECB ద్వారా వచ్చిన నిధులను భూములు, స్థిరాస్తుల కొనుగోలుకు (land and immovable property acquisition) కూడా వాడుకోవచ్చని RBI స్పష్టం చేసింది. ఒక కంపెనీపై 'కంట్రోల్' (control) సాధించడానికి కూడా ఈ నిధులను ఉపయోగించవచ్చు. అయితే, RBI-నియంత్రిత సంస్థలు వ్యక్తిగత రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారాలకు ఈ నిధులను ఆన్-లెండ్ చేయడం మాత్రం నిషేధించబడింది.
పెట్టుబడులు vs. బాహ్య రుణ భారం: డబుల్ ఎడ్జ్ స్వార్డ్?
విదేశీ రుణాల సరళీకరణ వల్ల పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దీనితో పాటు వచ్చే రిస్కులను కూడా విస్మరించలేం. ప్రస్తుతం, మార్చి 2025 నాటికి భారతదేశం యొక్క బాహ్య రుణం (external debt) $736.3 బిలియన్ కి చేరింది. దీనిలో కమర్షియల్ బారోయింగ్స్ (commercial borrowings) ప్రధాన వాటాగా ఉన్నాయి. అయితే, విదేశీ మారక నిల్వలు (forex reserves) ఈ రుణాన్ని సుమారు 93% వరకు కవర్ చేస్తున్నాయని (జూన్ 2025 నాటికి) ఊరటనిచ్చే విషయం. అయినప్పటికీ, ప్రధానంగా అమెరికన్ డాలర్లలో (53.8%) ఉన్న ఈ విదేశీ కరెన్సీ రుణాల వల్ల, దేశం కరెన్సీ మారకం రేటు (exchange rate) విషయంలో రిస్క్ కి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఫిబ్రవరి 16, 2026 నాటికి, భారత రూపాయి (Rupee) అమెరికన్ డాలర్ తో పోలిస్తే సుమారు 90.67 వద్ద ట్రేడ్ అయింది. గత 12 నెలల్లో ఇది 4.40% పడిపోయింది. కొందరు విశ్లేషకులు 2026 చివరి నాటికి రూపాయి 86-87 కి బలపడొచ్చని అంచనా వేస్తుండగా, మరికొందరు బలహీనపడొచ్చని అంటున్నారు. ఇక కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) కూడా FY2025-26 Q2 లో $12.3 బిలియన్ కి తగ్గినా, దిగుమతులపై, ముఖ్యంగా ముడి చమురుపై ఆధారపడటం వల్ల ఇది ఒక స్ట్రక్చరల్ కన్సర్న్ గానే మిగిలిపోయింది. విదేశీ రుణాలు పెరిగితే, ఎగుమతులు పెరగకపోతే ఈ బ్యాలెన్స్ పై మరింత ఒత్తిడి పడుతుంది.
తిరస్కరించిన ప్రతిపాదనలు.. మిగిలిపోయిన అంకెలు
ఈ సరళీకరణ ప్రయత్నాల్లో, RBI కొన్ని ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించింది. అర్హులైన సంస్థల జాబితాను ప్రత్యేకంగా ప్రకటించకుండా, సూత్రాల ఆధారంగా (principle-based approach) నిర్ణయించడం కొంత అస్పష్టతకు దారితీయవచ్చని భావిస్తున్నారు. అలాగే, ఇప్పటికే ఉన్న ECBలకు ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రయోజనాలు వర్తించవు. మొత్తంగా చూస్తే, ECB ఫ్రేమ్వర్క్ ను సరళీకరించడం వల్ల విదేశీ పెట్టుబడులు ఆకర్షించబడతాయి, కానీ అదే సమయంలో దేశం యొక్క బాహ్య రుణ భారం కూడా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఈ అప్పుల్లో ఎక్కువ భాగం విదేశీ కరెన్సీల్లోనే ఉండటంతో, ప్రపంచ ఆర్థిక షాక్ లకు, కరెన్సీ ఒడిదుడుకులకు ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత గురయ్యే అవకాశం ఉంది. విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) స్వల్పంగా పెరిగినా, పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడులు (FPI) మాత్రం అస్థిరంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా, ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెంచడం కంటే, సాధారణ కార్పొరేట్ అవసరాలు, రీఫైనాన్సింగ్ కోసం ECBలపై ఆధారపడటం దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులపై దాని ప్రభావాన్ని ప్రశ్నార్థకం చేస్తోంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు.. RBI పాత్ర
తాజాగా చేసిన ఈ మార్పులు భవిష్యత్ లో తీసుకునే ECBలకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్ ఆధారిత పెట్టుబడి ఖాతా నిర్వహణ (market-driven capital account management) వైపు వెళ్తున్న ట్రెండ్ కు ఇది అనుగుణంగా ఉంది. RBI చర్యలు, భారత రుణాల పరిధిని మెరుగుపరచడం, ఎక్కువ సరళతను తీసుకురావడం, అంతర్జాతీయ పద్ధతులతో అనుసంధానం చేయాలనే ఉద్దేశాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ఆర్థిక కార్యకలాపాలను, పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడమే లక్ష్యమైనప్పటికీ, ఈ విధానం యొక్క విజయం బాహ్య రుణాలు, కరెన్సీ స్థిరత్వం వంటి రిస్కులను ఎలా నిర్వహిస్తారనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 2026లో భారత రూపాయిపై విశ్లేషకుల అంచనాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి, ఇది దానిలోని అస్థిరతను సూచిస్తోంది. ప్రభుత్వంతో పాటు RBI కూడా క్యాపిటల్ ఫ్లోస్ ను, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ ను జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షించాలి. తీసుకున్న రుణాలు కేవలం అప్పులు తీర్చడానికే కాకుండా, సుస్థిరమైన ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడేలా చూడాలి.