మార్కెట్ లో అంచనాలకు మించి, దాదాపు ₹4.5 లక్షల కోట్ల మేర అదనపు లిక్విడిటీ పేరుకుపోవడం, గత నాలుగేళ్లలో ఇదే అతిపెద్దది. ఈ లిక్విడిటీ ఎక్కువగా ఉండటంతో స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లు RBI పాలసీ రెపో రేటు కంటే దిగువకు పడిపోతున్నాయి. దీంతో RBI తీసుకునే మానిటరీ పాలసీ నిర్ణయాల ప్రభావం తగ్గిపోతోంది.
ఈ పరిస్థితిని చక్కదిద్దడానికి, RBI 7-రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్ నిర్వహించింది. ఈ ఆక్షన్ ద్వారా బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్ నుంచి ₹2 లక్షల కోట్లను సమర్థవంతంగా వెనక్కి తీసుకుంది. ఇది దాదాపు సిస్టమ్ లోని అదనపు లిక్విడిటీలో సగానికి సమానం. ఈ చర్య వెంటనే మార్కెట్ పై ప్రభావం చూపింది. బెంచ్ మార్క్ 10-ఏళ్ల ప్రభుత్వ బాండ్ యీల్డ్ సుమారు 3-5 బేసిస్ పాయింట్లు పెరిగి, 7% మార్కు దగ్గరకు చేరింది. RBI జోక్యంతో స్వల్పకాలిక లిక్విడిటీ పరిస్థితులు బిగుసుకుంటాయని మార్కెట్ భావిస్తున్నట్లు ఈ యీల్డ్ పెరుగుదల సూచిస్తోంది.
RBI ముఖ్య ఉద్దేశ్యం - స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లను (ఉదాహరణకు, వెయిటెడ్ యావరేజ్ కాల్ రేట్) పాలసీ రెపో రేటుకు దగ్గరగా తీసుకురావడం. దీనివల్ల RBI తీసుకునే నిర్ణయాలు ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయో, అవి వడ్డీ రేట్ల రూపంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతటా ఎలా ప్రతిఫలిస్తాయో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) నియంత్రించడానికి, ఆర్థిక కార్యకలాపాలను చక్కదిద్దడానికి చాలా ముఖ్యం.
ఇదిలా ఉండగా, పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), వృద్ధి (Growth) మరియు ద్రవ్యోల్బణం అంచనాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశాలున్నాయి. RBI, FY2026-27కి GDP వృద్ధి రేటును 6.9% గా, ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4.6% గా అంచనా వేసింది.
అయితే, RBI యొక్క ఈ దూకుడు లిక్విడిటీ ఉపసంహరణ వ్యూహంలో కొన్ని ప్రమాదాలు కూడా ఉన్నాయి. లిక్విడిటీని ఎంతమేర, ఎంతకాలం తీసేయాలనే విషయంలో పొరపాటు జరిగితే, అది అతిగా బిగుసుకుపోవడానికి (Over-tightening) దారితీయవచ్చు. దీనివల్ల స్వల్పకాలిక రుణ ఖర్చులు పెరిగి, ఇప్పటికే గ్లోబల్ భౌగోళిక రాజకీయపరమైన రిస్కులు, అస్థిర కమోడిటీ ధరలతో సతమతమవుతున్న వ్యాపారాలు మరింత ఇబ్బందుల్లో పడవచ్చు. రూపాయి (Rupee)ని బలపరిచేందుకు RBI తీసుకునే చర్యలు కూడా దేశీయ కరెన్సీ లిక్విడిటీని తగ్గించగలవు, ఇది RBIకి ఒక ద్వంద్వ సవాలుగా మారింది. మార్కెట్ విశ్లేషకులు, ఈ అదనపు లిక్విడిటీ తాత్కాలికమా లేక నిర్మాణపరమైనదా (Structural) అని పరిశీలిస్తున్నారు. ఇది స్ట్రక్చరల్ అయితే, RBI మరింత పెద్ద ఎత్తున, దీర్ఘకాలికంగా లిక్విడిటీని తీసేయాల్సి రావచ్చు.
భవిష్యత్తులో RBI, VRRR ఆక్షన్ల ద్వారా చురుకైన, స్వల్పకాలిక లిక్విడిటీ నిర్వహణ వ్యూహాన్ని కొనసాగించే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ధరల స్థిరత్వం (Price Stability) మరియు వృద్ధికి కట్టుబడి ఉన్నట్లు RBI పునరుద్ఘాటించింది. ద్రవ్యోల్బణం, వృద్ధి పోకడలను బట్టి భవిష్యత్తులో వడ్డీ రేట్ల సర్దుబాట్లకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు డేటా ఆధారంగా ఉంటాయని MPC సూచిస్తోంది. మొత్తం మీద, RBI తీసుకునే నిర్ణయాలు ఆర్థిక వ్యవస్థపై, ముఖ్యంగా బాహ్య అనిశ్చితుల నేపథ్యంలో, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాంక్షిస్తున్నప్పుడు, ఆశించిన స్థాయిలో ప్రభావం చూపడంపైనే RBI దృష్టి సారిస్తుంది.