భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) రూపాయి విలువను కాపాడటానికి తన విధానాల్లో కీలక మార్పులు చేస్తోంది. ఇకపై కేవలం విదేశీ మారక నిల్వలను (Forex Reserves) అమ్ముతూ రూపాయిని నిలబెట్టే పాత పద్ధతికి స్వస్తి పలుకుతూ, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై దృష్టి సారిస్తోంది. FCNR డిపాజిట్లను ప్రోత్సహించడం, బాండ్లలో పెట్టుబడుల నిబంధనలను సరళీకరించడం వంటి చర్యలతో రూపాయి స్థిరత్వాన్ని పెంచాలని చూస్తోంది.
భారతీయ రూపాయి విలువ పతనాన్ని అరికట్టడంలో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) అనుసరించే వ్యూహంలో మార్పు కనిపిస్తోంది. గతంలో, రూపాయి అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే పడిపోయినప్పుడల్లా, RBI తన వద్ద ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వలను (Dollar Reserves) అమ్మకానికి పెట్టేది. దీనివల్ల మార్కెట్లో డాలర్ల లభ్యత పెరిగి, రూపాయికి అండగా నిలిచేది. అయితే, ఈ పద్ధతి వల్ల దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు నేరుగా తగ్గిపోతాయి. ఇది భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన మార్కెట్ ఒత్తిళ్ల సమయంలో RBI జోక్యం చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.
కొత్త ఆయుధాలు
ఈ నేపథ్యంలో, జూన్ నుంచి RBI మరింత వైవిధ్యమైన విధానాలను అమలు చేయడం ప్రారంభించింది. కేవలం డాలర్ల అమ్మకాలపైనే ఆధారపడకుండా, ఇతర మార్గాల ద్వారా విదేశీ మూలధనాన్ని ఆకర్షించడంపై దృష్టి పెట్టింది. ఇందులో కీలకమైనది ఫారిన్ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (FCNR) డిపాజిట్లను ప్రోత్సహించడం. వీటిని ఆకర్షణీయంగా మార్చడం ద్వారా, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి విదేశీ కరెన్సీ ప్రవాహాన్ని పెంచాలని RBI భావిస్తోంది. దీనివల్ల RBI తన నిల్వలను ఖర్చు చేయకుండానే రూపాయికి మద్దతు లభిస్తుంది.
ప్రభుత్వ బాండ్ మార్కెట్ తెరిచి ఉంచడం
మరో ముఖ్యమైన అడుగు ప్రభుత్వ బాండ్ల మార్కెట్లో కనిపిస్తోంది. గతంలో విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారత ప్రభుత్వ బాండ్లను కొనుగోలు చేయడానికి ఉన్న అడ్డంకులను RBI తొలగించింది. ఈ ఆంక్షలను సడలించడం ద్వారా, గ్లోబల్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించాలని ఆశిస్తోంది. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ఈ బాండ్లను కొనుగోలు చేయాలంటే, ముందుగా తమ వద్ద ఉన్న విదేశీ కరెన్సీని రూపాయలుగా మార్చుకోవాలి. ఇది భారత రూపాయికి డిమాండ్ను సృష్టించి, దాని విలువను పెంచడానికి సహాయపడుతుంది.
దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వంపై దృష్టి
ఈ మార్పు RBI, తక్షణ మార్కెట్ జోక్యాల కంటే దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తుందని సూచిస్తోంది. అవసరమైనప్పుడు డాలర్ల అమ్మకం ఒక సాధనంగా ఉన్నప్పటికీ, అది చివరి అస్త్రంగా పరిగణించబడుతోంది. విదేశాల నుంచి రుణాలు తీసుకునే కంపెనీల కోసం కరెన్సీ స్వాప్లను (Currency Swaps) ఉపయోగించడం వంటి మరిన్ని మార్గాలను కూడా RBI పరిశీలిస్తోంది. ఈ కొత్త విధానం ఎంతవరకు విజయవంతమవుతుందనేది, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహాన్ని నిలకడగా ఆకర్షించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది దేశ బాహ్య ఖాతాలను సమతుల్యం చేయడానికి, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని నిర్వహించడానికి కీలకం.
