RBI దూకుడుగా రంగంలోకి: డాలర్ల కొనుగోలు ప్రారంభం
ఇంతకుముందు దాదాపు ఏడు నెలల పాటు డాలర్లను అమ్ముతూ వచ్చిన RBI, తన విదేశీ మారకద్రవ్య మార్కెట్ వ్యూహాన్ని గణనీయంగా మార్చుకుంది. ఫిబ్రవరి 2026లో ఏకంగా $7.409 బిలియన్ డాలర్లను నికరంగా కొనుగోలు చేసింది. అంతకుముందు జనవరి 2026లో కూడా $2.526 బిలియన్ డాలర్లు కొన్నట్టు నివేదికలున్నాయి. ఇది RBI తన రిజర్వులను తగ్గించడం నుంచి, రూపాయి పతనాన్ని అడ్డుకోవడానికి చురుగ్గా డాలర్లను కొనుగోలు చేసే స్థాయికి మారిందని స్పష్టం చేస్తోంది. రూపాయి విలువ గణనీయంగా ఒడిదుడుకులకు లోనవుతోంది.
రూపీలో స్పెక్యులేషన్పై కఠిన ఆంక్షలు: NOP-INR క్యాప్
ఇంతలోనే, మార్చి 27, 2026 నుంచి అధీకృత డీలర్లకు (Authorized Dealers) రూపీలో నికర ఓపెన్ పొజిషన్ (Net Open Position in Rupee - NOP-INR) పై రోజువారీ పరిమితిని $100 మిలియన్లకు RBI విధించింది. ఏప్రిల్ 10, 2026 నాటికి ఇది అమలులోకి రానుంది. ఈ చర్యల వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశ్యం మార్కెట్లో ఊహాగానాలను తగ్గించడం, దేశీయ, విదేశీ మార్కెట్ల మధ్య ట్రేడింగ్ అవకాశాలను పరిమితం చేయడమే.
ప్రపంచ అనిశ్చితి, చమురు ధరలు రూపాయిపై భారం
అయితే, ఈ చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, రూపాయిపై ఒత్తిడి మాత్రం తగ్గడం లేదు. పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), చమురు ధరలు పెరగడం దీనికి ప్రధాన కారణాలు. ఫిబ్రవరి చివర్లో పశ్చిమ ఆసియాలో మొదలైన వివాదం కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు బ్యారెల్ కు $120 దాటాయి. భారతదేశం తన అవసరాలకు 85% వరకు చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది, ముఖ్యంగా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ మీదుగా రవాణా అయ్యే చమురు సరఫరాలో అంతరాయాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ పెరుగుతున్న ఇంధన ధరల వల్ల, మార్చి 2026 నాటికి రూపాయి విలువ దాదాపు 4% పడిపోయింది, ఇక గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (మార్చి 2026తో ముగిసినది) చూస్తే దాదాపు 10% క్షీణించింది.
మారకం రేటు అంచనాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థ తీరు
ఏప్రిల్ 23, 2026 నాటికి, డాలర్-రూపాయి మారకం రేటు (USD/INR) సుమారు 93.9643 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. అంతర్జాతీయ పరిణామాలతో పాటు, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు (Foreign Investors) నిధులు వెనక్కి తీసుకోవడం వంటి కారణాల వల్ల రాబోయే కాలంలో రూపాయి మరింత బలహీనపడి, 94.15 స్థాయిలకు చేరవచ్చని అంచనాలున్నాయి. కొందరు విశ్లేషకులు అయితే, చమురు ధరలు ఇలాగే కొనసాగితే, 2026 చివరి నాటికి 102.75 స్థాయిలను కూడా చేరవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. దీనికి విరుద్ధంగా, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం 6.4% నుంచి 7.6% మధ్య వృద్ధి సాధిస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్త భౌగోళిక, వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు మాత్రం అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్ కరెన్సీలపై, ముఖ్యంగా దిగుమతి చేసుకునే దేశాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
RBI వ్యూహం: స్థిరత్వం పైనే ఫోకస్
RBI తీసుకుంటున్న ఈ చర్యలు రూపాయి స్థిరత్వానికి దోహదపడతాయని భావిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని రిస్కులు లేకపోలేదు. $100 మిలియన్ల NOP-INR పరిమితి మార్కెట్ లిక్విడిటీని తగ్గించవచ్చని, క్లిష్ట సమయాల్లో మరింత అస్థిరతకు దారితీయవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. RBI గవర్నర్ కూడా, బలమైన ఆర్థిక పునాదులున్నప్పటికీ, గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూపాయి సాధారణం కంటే ఎక్కువగా బలహీనపడిందని అంగీకరించారు. ప్రస్తుతం తీసుకున్న NOP-INR క్యాప్ తాత్కాలికమైనదని, మార్కెట్లు స్థిరపడిన తర్వాత తొలగించవచ్చని RBI సూచన. అయితే, ఆగస్టు 2025లో అమెరికా విధించిన సుంకాలు, కొనసాగుతున్న భౌగోళిక అనిశ్చితి వంటి సమస్యలు మాత్రం పరిష్కారం కాలేదు.
ముఖ్యంగా, RBI ప్రస్తుతం మార్కెట్ శక్తులను నమ్ముతూ, కరెన్సీని ఒక నిర్దిష్ట స్థాయి వద్ద కాపాడే బదులు, తీవ్రమైన అస్థిరతను తగ్గించడంపై దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది. RBI డిప్యూటీ గవర్నర్ టి. రబి శంకర్ మాట్లాడుతూ, మార్కెట్ అంతరాయాలను తొలగించడానికి ఈ నియంత్రణ చర్యలు తాత్కాలికమని, గ్లోబల్ సింగిల్ డాలర్-రూపాయి మార్కెట్ను అభివృద్ధి చేయడం, రూపాయి అంతర్జాతీయ వినియోగాన్ని పెంచడం లక్ష్యమని తెలిపారు. మార్కెట్ నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం, రాబోయే కొద్ది కాలంలో రూపాయి 92.27 నుంచి 95.00 మధ్య కదులుతూ ఉండవచ్చు. రూపాయి నిజంగా బలపడాలంటే, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు తగ్గాలి, చమురు ధరలు భారీగా పడిపోవాలి, లేదా విదేశీ పెట్టుబడులు భారత్లోకి బలంగా ప్రవహించాలి.
