పంజాబ్లో భూగర్భ జలాల వినియోగం (Groundwater Extraction) రేటు 2025-26 నాటికి **152.22%**కి తగ్గింది. గతంలో ఇది **163.80%**గా ఉండేది. ట్యూబ్ వెల్స్పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, కెనాల్ ఇరిగేషన్ను పెంచేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలు వ్యవసాయ రంగానికి కీలకంగా మారాయి.
పంజాబ్ జలవనరుల నిర్వహణలో మెల్లగా మార్పు కనిపిస్తోంది. రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలాల వినియోగం **152.22%**గా నమోదైంది. 2021-22లో ఇది **163.80%**గా ఉన్న విషయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటే, ప్రస్తుత విధానాలు సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయని అర్థమవుతోంది.
వ్యవసాయ డిమాండ్ మరియు బ్లాకుల పరిస్థితి
రాష్ట్రంలో వినియోగమవుతున్న మొత్తం 26.32 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల (bcm) నీటిలో, కేవలం వ్యవసాయ రంగమే 24.95 bcm నీటిని వాడుకుంటోంది. 'సెంట్రల్ గ్రౌండ్ వాటర్ బోర్డ్' డేటా ప్రకారం, మొత్తం 153 బ్లాకులలో 110 బ్లాకులు ఇంకా 'ఓవర్-ఎక్స్ప్లాయిటెడ్' (అతిగా వినియోగించబడిన) కేటగిరీలోనే ఉన్నాయి. గతంలో ఈ సంఖ్య 117గా ఉండేది. కేవలం 20 బ్లాకులు మాత్రమే ప్రస్తుతం 'సేఫ్' జోన్లో ఉన్నాయి.
కెనాల్ ఇరిగేషన్ వైపు అడుగులు
భూగర్భ జలాల కొరతను అధిగమించేందుకు, ట్యూబ్ వెల్స్ నుంచి కెనాల్ ఇరిగేషన్ వైపు మళ్లాలని ప్రభుత్వం ప్లాన్ చేస్తోంది. తద్వారా అండర్ గ్రౌండ్ ఆక్విఫర్లపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. ఎక్కడైతే ఇప్పటికే కెనాల్ వ్యవస్థ బలంగా ఉందో, అక్కడ నీటి తరుగుదల రేటు తక్కువగా ఉన్నట్లు నిపుణులు గమనించారు.
ఆర్థిక కోణంలో ప్రాధాన్యత
వడ్లు, గోధుమల సాగు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఈ సమస్య తీవ్రంగా ఉంది. అగ్రి-ఇన్పుట్ మరియు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగాల్లో ఉన్న ఇన్వెస్టర్లకు, ఈ వాటర్ మేనేజ్మెంట్ ప్లాన్స్ కీలకం. పంట వైవిధ్యీకరణ (Crop Diversification) సక్సెస్ అయితేనే రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు భరోసా లభిస్తుంది.
భవిష్యత్తులో గమనించాల్సిన అంశాలు
ప్రభుత్వం ప్రాజెక్టులను ఎంత వేగంగా పూర్తి చేస్తుంది, రైతులు ఎంత త్వరగా తక్కువ నీటిని తీసుకునే పంటలను సాగు చేస్తారనే దానిపైనే పంజాబ్ వ్యవసాయ భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంది. బడ్జెట్ కేటాయింపులు మరియు మౌలిక సదుపాయాల పురోగతిని ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాలి.