భగ్గుమంటున్న ముడి చమురు ధరలు: భయపెడుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు
సోమవారం నాటికి బ్యారెల్ $108.5 వద్ద ముడి చమురు (Brent crude) ధరలు దాదాపు 3% పెరిగాయి. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య శాంతి చర్చలు ప్రతిష్టంభనలోకి వెళ్లడం, హోర్ముజ్ జలసంధిలో నిరంతరాయంగా అంతరాయాలు ఏర్పడటమే ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలు. ఈ భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) మళ్లీ పెరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయని మార్కెట్ వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. దీంతో ఈ ఏడాది వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే అవకాశాలు (Rate Cuts) దాదాపుగా కొట్టివేయబడ్డాయి. ప్రపంచ వాణిజ్యంలో కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా రవాణా తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది. ఇటీవల జరిగిన సంఘటనలకు ముందు రోజుకు సగటున 129 రవాణాలు జరిగే చోట, ఆదివారం కేవలం ఒక చమురు ఉత్పత్తుల ట్యాంకర్ మాత్రమే గల్ఫ్ లోకి ప్రవేశించింది. గోల్డ్మన్ సాచ్స్ (Goldman Sachs) సంస్థ, బ్యారెల్ బ్రెంట్ చమురు ధరలను ఈ ఏడాది చివరి నాటికి $90 కి పెంచుతున్నట్లు అంచనా వేసింది. జూన్ చివరి వరకు గల్ఫ్ ఎగుమతులు తక్కువగానే ఉంటాయని, అధిక చమురు ధరలు, నిల్వల క్షీణత ఆర్థిక వ్యవస్థకు తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తాయని ఈ సంస్థ హెచ్చరించింది.
టెక్నాలజీ ఆశావాదంపై చమురు సంక్షోభం నీలి నీడలు
ఒకవైపు చమురు ధరల పెరుగుదల, మరోవైపు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో నెలకొన్న బలమైన ఆశావాదం మార్కెట్లలో విభిన్న ధోరణులకు కారణమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, చిప్మేకర్లు, AI కంపెనీలు ఎక్కువగా ఉన్న తైవాన్ (Taiwan) TAIEX సూచీ దాదాపు 10% పెరిగింది. దక్షిణ కొరియా (South Korea) Kospi సూచీ కూడా దాదాపు 4% లాభపడింది. ఈ టెక్నాలజీ రంగంలో పెరుగుదల, ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక మందగమనంపై మార్కెట్లలో నెలకొన్న ఆందోళనలకు పూర్తి భిన్నంగా ఉంది.
విభిన్న మార్కెట్లు.. సెంట్రల్ బ్యాంకుల సవాలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్లలోనూ వైవిధ్యం కనిపిస్తోంది. AI రంగంలో దూసుకుపోతున్న తైవాన్, దక్షిణ కొరియాల సూచీలు లాభాల్లో ఉండగా, AI పరిశ్రమలపై తక్కువ దృష్టి సారించిన ఆగ్నేయాసియా మార్కెట్లు వెనుకబడి ఉన్నాయి. AI లో నాయకులుగా ఉన్న NVIDIA, Microsoft, Meta Platforms వంటి 'Magnificent 7' స్టాక్స్ పనితీరులోనూ మిశ్రమ స్పందన ఉంది. పెట్టుబడిదారులు ఇప్పుడు Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta, Apple నుండి వచ్చే ఆదాయ నివేదికల కోసం ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ వారం, అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ (Fed), యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (ECB), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ (BoE), బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ (BoJ) కీలక వడ్డీ రేట్లపై నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం పెరిగినా, కార్మిక మార్కెట్ బలంగా ఉండటంతో Fed వడ్డీ రేట్లను మార్చదని అంచనా. ECB కూడా రేట్లను అలాగే ఉంచే అవకాశం ఉంది, అయితే పెరుగుతున్న ఇంధన ధరల ప్రభావంతో వచ్చే ఏడాది రేట్లను పెంచవచ్చని మార్కెట్లు భావిస్తున్నాయి. BoJ కూడా తన స్వల్పకాలిక రేటును కొనసాగించవచ్చని, ద్రవ్యోల్బణం, వేతనాల పెరుగుదల నేపథ్యంలో ఇది 'హాకిష్ హోల్డ్' (Hawkish Hold) గా పరిగణించబడుతుందని భావిస్తున్నారు.
ముడి చమురు ధరల విపరీత పెరుగుదల.. ఆర్థిక వ్యవస్థలకు ముప్పు?
హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత, అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి చర్చలు ప్రతిష్టంభనలోనే కొనసాగితే, ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్ $150 వరకు చేరే అవకాశం ఉందని, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక మాంద్యం (Recession) కు దారితీయవచ్చని అంచనాలున్నాయి. చమురు ధరల పెరుగుదల నేరుగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రభావితం చేయకపోయినా, నిరంతరాయంగా అధిక ద్రవ్యోల్బణం కొనసాగే ప్రమాదం ఉంది. సెంట్రల్ బ్యాంకులు ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడానికి రేట్లను పెంచితే ఆర్థిక వృద్ధి మందగిస్తుంది, ముందుగానే విధానాలను సరళీకరిస్తే ద్రవ్యోల్బణం మళ్లీ పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. AI ర్యాలీ నిలకడపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. డేటా సెంటర్లు అధిక శక్తిని వినియోగిస్తాయి, కాబట్టి పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు ఈ కంపెనీలకు నష్టదాయకం. అదే సమయంలో, అధిక చమురు ధరలు వినియోగదారుల, వ్యాపారాల ఖర్చులను తగ్గించి, టెక్ కంపెనీల ఆదాయ వృద్ధిని దెబ్బతీయవచ్చు. 'Magnificent 7' స్టాక్స్ విలువ వాటి గరిష్ట స్థాయిల నుండి $2 ట్రిలియన్ల కంటే ఎక్కువ తగ్గడం కూడా మార్కెట్లలో ఆందోళనలకు దారితీస్తోంది. AI డిమాండ్ తగ్గితే, తైవాన్లోని TSMC వంటి కంపెనీలపై ఆధారపడటం కూడా ఒక నిర్మాణపరమైన ప్రమాదంగా మారవచ్చు.
సెంట్రల్ బ్యాంకుల వద్ద ద్రవ్యోల్బణ పరిశీలన
వడ్డీ రేట్లపై సెంట్రల్ బ్యాంకుల భవిష్యత్ సూచనల కోసం పెట్టుబడిదారులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. స్వల్పకాలంలో రేట్లు మారవని అంచనా వేస్తున్నా, శక్తి ధరల నుండి వచ్చే నిరంతర ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదం భవిష్యత్తులో కఠినమైన విధానాలకు దారితీయవచ్చు. ఇంధన ఎగుమతి దేశాలకు (అమెరికా వంటివి) లభించే ప్రయోజనాలు, దిగుమతి ఆధారిత ఆసియా ఆర్థిక వ్యవస్థలకు కలిగే ఇబ్బందులు ప్రపంచ ఆర్థిక దృక్పథాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. రాబోయే వారం, టెక్నాలజీ కంపెనీల ఆదాయ నివేదికలు, సెంట్రల్ బ్యాంకుల ప్రకటనలతో మార్కెట్లకు చాలా కీలకం కానుంది. AI ఆశావాదం, పెరుగుతున్న భౌగోళిక అస్థిరత, పునరుజ్జీవనం పొందుతున్న ద్రవ్యోల్బణంపై మార్కెట్ ఎలా స్పందిస్తుందో ఈ వారమే తెలుస్తుంది.
