ప్రభుత్వం ఉద్యోగుల పెన్షన్ స్కీమ్ (EPS) 1995 స్థానంలో EPS 2026ను అమల్లోకి తెచ్చింది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, పెన్షన్ క్లెయిమ్స్ పరిష్కారానికి 20 రోజుల సమయం ఇవ్వబడింది. ఆలస్యం జరిగితే EPFOకు 12% వడ్డీ పెనాల్టీ పడుతుంది. అయితే, ప్రస్తుత, భవిష్యత్ సభ్యుల కంట్రిబ్యూషన్ రేట్లు, పెన్షన్ ఫార్ములాలు, కనీస పెన్షన్ మొత్తంలో ఎలాంటి మార్పులు లేవు.
కీలక మార్పులు ఇవే!
కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ ఉద్యోగుల పెన్షన్ స్కీమ్ (EPS) 2026ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. ఇది ఇప్పటి వరకు అమల్లో ఉన్న EPS 1995 స్కీమ్కు బదులుగా వస్తుంది. సామాజిక భద్రతా కోడ్, 2020 (Code on Social Security, 2020) లో భాగంగా ఈ మార్పులు చేశారు. అయితే, ఉద్యోగుల కంట్రిబ్యూషన్స్, పెన్షన్ ఫార్ములాల్లో ఎలాంటి మార్పులు లేవని స్పష్టం చేశారు.
క్లెయిమ్ ఆలస్యమైతే భారీ పెనాల్టీ!
ఈ కొత్త స్కీమ్లో కీలకమైన మార్పు ఏమిటంటే, పెన్షన్ క్లెయిమ్స్ పరిష్కారానికి కేవలం 20 రోజులు మాత్రమే గడువు ఇస్తారు. ఈ గడువులోగా క్లెయిమ్స్ పరిష్కరించాలని ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (EPFO) ను ఆదేశించారు. ఒకవేళ కారణం లేకుండా 20 రోజుల లోపు క్లెయిమ్స్ పరిష్కరించడంలో ఆలస్యం జరిగితే, EPFO ప్రతీ సంవత్సరం 12% వడ్డీని పెనాల్టీగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాదు, ఆలస్యానికి బాధ్యత వహించే EPF కమిషనర్ జీతం నుంచే ఈ వడ్డీని వసూలు చేసే అవకాశం కూడా ఉంది.
మారనటువంటి ప్రయోజనాలు
ప్రస్తుత ఉద్యోగులకు, పెన్షనర్లకు EPS 2026 లోకి మారడం వల్ల ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు. పెన్షన్ లెక్కించే ఫార్ములాలో, సర్వీస్ లెక్కించే విధానంలో ఎలాంటి మార్పులు చేయలేదు. దీనివల్ల ఎవరి పెన్షన్ విషయంలోనూ తేడా ఉండదు. అలాగే, యజమానులు తమ ఉద్యోగుల జీతంలో 8.33% పెన్షన్ ఫండ్ కి కంట్రిబ్యూట్ చేయాలి. ఇది కూడా యథాతథంగా కొనసాగుతుంది. ఉద్యోగుల నెలసరి కంట్రిబ్యూషన్స్లో కూడా ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
అర్హత, పాలనపై స్పష్టత
క్లెయిమ్స్ పరిష్కార సమయం తో పాటు, EPS 2026 లో సభ్యత్వానికి, అర్హతకు సంబంధించిన నిబంధనలను మరింత స్పష్టంగా నిర్వచించారు. దీనివల్ల సర్వీస్ కాలం, సభ్యత్వం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది అనే దానిపై యజమానులు, ఉద్యోగులు, EPFO మధ్య వివాదాలు తగ్గుతాయని భావిస్తున్నారు. ఈ స్పష్టత వల్ల ఫండ్ నిర్వహణ, రికార్డుల నిర్వహణలో పారదర్శకత పెరుగుతుంది. వితంతు, బాల, అనాథ, వైకల్య పెన్షన్లకు సంబంధించిన పాత నిబంధనలు యథాతథంగా కొనసాగుతాయి.
ఉద్యోగులు, పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
EPS 2026 ద్వారా చట్టపరమైన అంశాల్లో స్పష్టత వచ్చినప్పటికీ, కనీస నెలసరి పెన్షన్ మాత్రం ₹1,000 గానే ఉంది. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం కనీస పెన్షన్ లేదా వేతన పరిమితులను (wage ceilings) మార్పు చేస్తే, అది కొత్త పాలసీ నిర్ణయాల ద్వారానే జరుగుతుంది. ప్రస్తుతం, EPFO తమ ఆపరేషన్స్ను డిజిటలైజ్ చేసి, 20 రోజుల గడువులోగా క్లెయిమ్స్ పరిష్కరించడంలో ఎంత సక్సెస్ అవుతుందో చూడాలి. ఆలస్య రుసుము నిబంధనలపై ఆధారపడకుండా కార్యకలాపాలు సజావుగా సాగడం ముఖ్యం.