ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఉచిత ఆహారం, విద్యా సంబంధిత సాయం వల్ల సుమారు 22 కోట్ల మంది భారతీయులు మెరుగైన జీవన స్థితిలోకి మారినట్లు NSO తాజా సర్వేలో తేలింది. 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి చేసిన ఈ విశ్లేషణలో, మొత్తం జనాభాలో 15.8% మంది ఆర్థికంగా ఉన్నత స్థాయికి చేరుకున్నట్లు వెల్లడైంది.
నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ (NSO) చేపట్టిన 'హౌస్‌హోల్డ్ కన్సమ్‌షన్ ఎక్స్‌పెండిచర్ సర్వే' (HCES) ప్రకారం, ప్రభుత్వం నగదు రూపేణా కాకుండా, వస్తు రూపేణా అందించే సాయం (In-kind transfers) భారతీయుల కొనుగోలు శక్తిని గణనీయంగా పెంచింది. ముఖ్యంగా రేషన్, సైకిళ్లు మరియు పాఠశాల సామాగ్రి వంటి వాటిని లెక్కలోకి తీసుకుంటే, ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడటమే కాకుండా దేశంలో ఆర్థిక అసమానతలు కూడా తగ్గుముఖం పట్టాయి.
వినియోగ రంగంపై ప్రభావం
ఈ సాయం వల్ల నిరుపేద కుటుంబాలు తమ దగ్గర ఉన్న నగదును ఇతర అవసరాల కోసం ఖర్చు చేసే అవకాశం ఏర్పడింది. ఇది ఎఫ్‌ఎంసిజి (FMCG) వంటి కన్స్యూమర్ రంగాలకు సానుకూల సంకేతం. తక్కువ ఆదాయ వర్గాల కొనుగోలు శక్తి పెరగడం వల్ల మార్కెట్లో డిమాండ్ పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఆర్థిక అసమానతలను కొలిచే 'గిని కోఎఫీషియంట్' (Gini coefficient) కూడా తగ్గడం విశేషం.
రాష్ట్రాల వారీగా తేడాలు
ఈ ఆర్థిక సామాజిక మార్పు రాష్ట్రాల వారీగా భిన్నంగా ఉంది. పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal) రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా 40% జనాభా ఉన్నత స్థాయికి చేరుకోగా, ఛత్తీస్‌గఢ్, అసోం, కర్ణాటక మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు కూడా మంచి వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. మరోవైపు, గుజరాత్, హర్యానా మరియు కేరళ వంటి అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాల్లో ఈ మార్పు 8% లోపే ఉండటం గమనార్హం. ఇప్పటికే అక్కడ జీవన ప్రమాణాలు మెరుగ్గా ఉండటమే దీనికి కారణం కావచ్చు.
ఈ సర్వేలో ఆయుష్మాన్ భారత్ (Ayushman Bharat) వంటి పథకాల ద్వారా అందుతున్న ఉచిత వైద్య సేవలను మరియు ప్రభుత్వ విద్యను లెక్కించలేదు. ఒకవేళ వాటిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఈ సానుకూల ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా ఉండేదని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.