ముంబై మారథాన్: **$450 మిలియన్** ఎకోసిస్టమ్.. తెర వెనుక అసలు లెక్క ఇదేనా?

ముంబై మారథాన్ - $450 మిలియన్ ఆర్థిక జోరు

గత 20 ఏళ్లకు పైగా, ముంబై మారథాన్ ఒక ప్రణాళిక నుండి మొదలై, ఇప్పుడు $450 మిలియన్ (సుమారు ₹3,700 కోట్లకు పైగా) విలువైన ఆర్థిక వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందింది. స్పాన్సర్‌షిప్‌లు, హాస్పిటాలిటీ, టూరిజం, రిటైల్ రంగాల నుంచి వచ్చే మొత్తం వ్యాపార కార్యకలాపాలను ఈ ఫిగర్ సూచిస్తుంది. ఒకప్పుడు అధికారిక అడ్డంకులు ఎదుర్కొన్న ఈ ఈవెంట్, ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేలాది మందిని ఆకర్షిస్తూ, అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగింది. భారతదేశంలో పెరుగుతున్న స్పోర్ట్స్ టూరిజం రంగం వృద్ధికి ఇది అద్దం పడుతోంది. రాబోయే 2033 నాటికి ఈ రంగం $52.9 బిలియన్ స్థాయికి చేరుకుంటుందని అంచనా.

ప్రపంచ ఈవెంట్లతో పోలిస్తే...

ప్రపంచంలోని ఇతర పెద్ద మారథాన్‌లు కూడా గణనీయమైన ఆర్థిక చోదకాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, లండన్ మారథాన్ 2025 లో UK ఆర్థిక వ్యవస్థకు £226 మిలియన్ లబ్ధి చేకూర్చగా, అందులో £68 మిలియన్ లండన్‌కు ప్రత్యక్షంగా దక్కింది. బోస్టన్ మారథాన్ 2024 లో మసాచుసెట్స్ రాష్ట్రంలో $509 మిలియన్ల ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపింది. న్యూయార్క్ సిటీ మారథాన్ 2024 లో సుమారు $692 మిలియన్ల ఆర్థిక కార్యకలాపాలను సృష్టించింది. ఈ ఫిగర్స్ తరచుగా పాల్గొనేవారు, ప్రేక్షకుల ఖర్చు, నిర్వహణ ఖర్చులు, వెండర్ కార్యకలాపాలను కలుపుకొని విస్తృతమైన నిర్వచనాలను ఉపయోగిస్తాయి. టాటా ముంబై మారథాన్ కూడా సేవా కార్యక్రమాలకు పెద్ద ఎత్తున తోడ్పడుతూ, గత 20 ఎడిషన్లలో స్వచ్ఛంద సంస్థలకు ₹483 కోట్లకు పైగా విరాళాలు సేకరించింది.

$450 మిలియన్ - అసలు లెక్క ఎంత?

$450 మిలియన్ అనే అంకె ఆకట్టుకునేదే అయినా, దీని నిజమైన ఆర్థిక గుణకం (Multiplier Effect) ఎంత? ఇది ఎంతవరకు నిలకడగా ఉంటుంది? అనే దానిపై నిపుణులు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు. కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం, పెద్ద ఈవెంట్ల ఆర్థిక ప్రభావం, ఆతిథ్య దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్వరూపాన్ని, సరఫరా గొలుసులను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోతే అతిగా అంచనా వేయబడే అవకాశం ఉంది. ఖర్చు చేసిన డబ్బు స్థానికంగా ఎంత మిగులుతోంది, ఎంత ఆదా అవుతోంది, లేదా ఎంత విదేశాలకు వెళ్తోంది (Imported goods) అనే దానిపై ఈ గుణకం ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతదేశం వంటి దేశాలలో, 'లీకేజీలు' ఎక్కువగా ఉంటే, మల్టిప్లయర్ ఎఫెక్ట్ తగ్గుతుంది. మారథాన్ ఆర్థిక ప్రభావ అధ్యయనాలలో తరచుగా అధిక మల్టిప్లయర్లను ఉపయోగించి, వాస్తవ లాభాలను పెంచి చూపిస్తారని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. కాబట్టి, $450 మిలియన్ అనేది ఖర్చులు, లీకేజీలు పరిగణనలోకి తీసుకోకముందున్న మొత్తం వ్యాపార కార్యకలాపాలను సూచిస్తుంది, నికర లాభాన్ని లేదా ప్రత్యక్ష GDP వృద్ధిని కాదు.

భాగస్వామ్యం, నిర్దిష్ట ఎడిషన్ ప్రభావం

మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థ గణాంకాలకు అతీతంగా, మారథాన్ ఈవెంట్ స్వయంగా గణనీయమైన వృద్ధిని, ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. టాటా ముంబై మారథాన్ 2026 లో 69,000 మందికి పైగా పాల్గొనేవారిని చూసింది. వీరిలో రికార్డు స్థాయిలో 14,059 మంది మొదటిసారి మారథాన్ లో పాల్గొన్నారు. మహిళా భాగస్వామ్యంలో కూడా చెప్పుకోదగ్గ పెరుగుదల నమోదైంది. 2025 ఎడిషన్‌లో, ఈవెంట్ ఆర్థిక ప్రభావం సుమారు ₹530.59 కోట్లు (దాదాపు USD 637 మిలియన్లు)గా, ఆరోగ్య-ఆర్థిక ప్రభావం ₹476.97 కోట్లుగా నివేదించబడింది.

సవాళ్లు, భవిష్యత్ అంచనాలు

పెరుగుతున్న భాగస్వామ్యం, భారతదేశంలో విస్తరిస్తున్న స్పోర్ట్స్ టూరిజం మార్కెట్ మద్దతుతో ముంబై మారథాన్ వృద్ధి కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే, స్థిరమైన, పెరిగిన ఆర్థిక ప్రభావాన్ని సాధించడానికి వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక అవసరం. ఇందుకోసం సేవల, ఉత్పత్తుల స్థానికీకరణను పెంచడం, సాంప్రదాయ కార్పొరేట్ భాగస్వాములతో పాటు డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, కమ్యూనిటీ ఇనిషియేటివ్‌లను చేర్చడం ద్వారా మల్టిప్లయర్ ప్రభావాన్ని ఆప్టిమైజ్ చేయాలి. భారతదేశంలోని ద్రవ్యోల్బణం, ఉద్యోగ వృద్ధి వంటి విస్తృత ఆర్థిక సవాళ్లు కూడా వినియోగదారుల వ్యయం, కార్పొరేట్ స్పాన్సర్‌షిప్ బడ్జెట్‌లను ప్రభావితం చేయవచ్చు. భారతదేశంలో స్పాన్సర్‌షిప్ తరచుగా క్రికెట్‌కే ఎక్కువగా వెళ్తుంది. కాబట్టి, మారథాన్ వంటి ఈవెంట్‌లు ప్రధాన కార్పొరేట్ మద్దతును ఆకర్షించడానికి, నిలబెట్టుకోవడానికి తమ ప్రత్యేక విలువను నిరంతరం ప్రదర్శించాల్సి ఉంటుంది.