యుద్ధ మేఘాలు.. మార్కెట్లలో అమ్మకాల ప్రళయం
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ వాతావరణం, అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య పెరుగుతున్న ఘర్షణలు ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లలో భయాన్ని రేకెత్తించాయి. దీని ఫలితంగా, బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ సుమారు 13% పెరిగి $80 బ్యారెల్ మార్క్ ను దాటాయి. WTI క్రూడ్ లో కూడా ఇదే విధమైన పెరుగుదల నమోదైంది. సరఫరాలో అంతరాయాలు ఏర్పడతాయన్న భయాలు మార్కెట్లను కుదిపేస్తున్నాయి.
ఈ పరిణామం స్టాక్ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అమెరికా స్టాక్ ఫ్యూచర్స్ 1% పైగా పడిపోగా, యూరప్ సూచీలు FTSE 100, CAC 40 కూడా తగ్గుముఖం పట్టాయి. అయితే, ఎనర్జీ, డిఫెన్స్ స్టాక్స్ కొంత ఊరటనిచ్చాయి. ఆసియా మార్కెట్లలో మిశ్రమ స్పందన కనిపించింది. షాంఘైలో ఆయిల్ స్టాక్స్ పెరిగితే, హాంగ్ కాంగ్, జపాన్ సూచీలు పడిపోయాయి.
భారతదేశంలో, సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ సూచీలు భారీగా నష్టాలతో ప్రారంభమయ్యాయి. సెన్సెక్స్ 1,048 పాయింట్లు, నిఫ్టీ 50 313 పాయింట్లు పడిపోయాయి. గత మూడు రోజుల్లోనే మొత్తం మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ దాదాపు ₹10 లక్షల కోట్లు తగ్గిపోయింది. 869కు పైగా స్టాక్స్ తమ 52-వారాల కనిష్టాలను నమోదు చేసుకున్నాయి. డిఫెన్స్ రంగ స్టాక్స్ (ఉదా: Lockheed Martin, RTX) పెరుగుదలను చూపగా, ట్రావెల్, హాస్పిటాలిటీ రంగాల స్టాక్స్ (ఉదా: InterGlobe Aviation 7% పడిపోయింది) తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
ఇక ఆధునిక యుద్ధ రంగంలో సరికొత్త పరిణామం చోటు చేసుకుంది. ఇరాన్ పై జరిగిన దాడుల్లో, అమెరికా సైన్యం గూఢచార సమాచారం, లక్ష్య నిర్ధారణ కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) టూల్స్ అయిన Anthropic Claude ను ఉపయోగించినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. ఇది భవిష్యత్ యుద్ధ తంత్రాలపై, టెక్నాలజీ రంగంలో పెట్టుబడులపై ప్రభావం చూపనుంది.
గ్లోబల్ ఇంపాక్ట్.. భారత్ పై ప్రభావం
హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా జరిగే నౌకా రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడితే, ఇది ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20% ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ అంతరాయం కొనసాగితే, చమురు ధరలు $100-$130 వరకు చేరవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణాన్ని, ఆర్థిక వృద్ధిని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.
భారతదేశం, ఒక పెద్ద చమురు దిగుమతిదారుగా, అధిక ధరల వల్ల కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (Current Account Deficit) పెరిగి, రూపాయి బలహీనపడటం (రూపాయి 91 డాలర్ల మార్క్ దాటింది), ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, క్యాపిటల్ అవుట్ ఫ్లోస్ వంటి సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ప్రస్తుతం భారతదేశం వద్ద మూడు వారాల చమురు నిల్వలున్నాయి, ఇది స్వల్పకాలిక ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది.
ఇలాంటి భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు గతంలో కూడా మార్కెట్లలో తీవ్ర అస్థిరతను సృష్టించాయి. ఇండియా VIX (మార్కెట్ అస్థిరత సూచీ) గతంలో కంటే అత్యధిక స్థాయికి చేరింది.
ఈ పరిణామాల మధ్య, భారతదేశం, కెనడా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 2030 నాటికి $50 బిలియన్ కు పెంచే లక్ష్యాన్ని పెట్టుకున్నాయి. కాంప్రిహెన్సివ్ ఎకనామిక్ పార్టనర్షిప్ అగ్రిమెంట్ (CEPA) పై ఒప్పందం, $2.6 బిలియన్ల యురేనియం సరఫరా ఒప్పందం కూడా కుదిరింది. అయితే, ఈ సానుకూల వార్తల ప్రభావం, యుద్ధ భయం ముందు మరుగున పడిపోయింది.
ఎందుకు ఈ పతనం? విశ్లేషకుల అంచనాలు
ప్రస్తుతం చమురు ధరల్లో సుమారు $4 నుండి $10 వరకు భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్ ప్రీమియం ఉందని అంచనా. ఈ యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనేది అనిశ్చితంగా ఉంది. అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రకారం, ఇది నాలుగు వారాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం ఉండవచ్చని, ఇది దీర్ఘకాలిక సరఫరా అంతరాయాలకు, అధిక ఇంధన ధరలకు దారితీయవచ్చని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇది ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణ భయాలను పెంచి, సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే ప్రణాళికలను ఆలస్యం చేయవచ్చు.
AI టూల్స్ వాడకం విషయంలో US ప్రభుత్వం, కంపెనీ మధ్య విభేదాలున్నా, సైనిక కార్యకలాపాల్లో వాటిని వాడటం, నియంత్రణ, నైతిక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
కొంతమంది విశ్లేషకులు మార్కెట్లు పరిమిత సంఘర్షణను అంచనా వేస్తున్నప్పటికీ, ఊహించిన దానికంటే తీవ్రమైన పరిణామాలు, ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధిలో దీర్ఘకాలిక అంతరాయాలు ఏర్పడితే, ప్రపంచ GDP వృద్ధిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు. విమాన రద్దులు, ఎయిర్ స్పేస్ మూసివేతలు, షిప్పింగ్ బీమా ఖర్చులు పెరగడం వంటివి ప్రయాణ, లాజిస్టిక్స్ రంగాలపై అదనపు భారాన్ని మోపుతాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు.. సెబీ వైఖరి
చమురు ధరలపై విశ్లేషకుల అంచనాలు మారుతున్నాయి. కొందరు 2026 కు సగటున $60-$63 మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తుండగా, మరికొందరు అంతరాయాలు తీవ్రంగా ఉంటే $80 లేదా $100+ వరకు చేరవచ్చని అంటున్నారు. OPEC+ దేశాలు ఏప్రిల్ లో తమ ఉత్పత్తిని రోజుకు 206,000 బ్యారెల్స్ పెంచే అవకాశం ఉంది, ఇది ధరలపై కొంత ఒత్తిడిని తేగలదు.
భారతదేశంలో, సెబీ (SEBI) చైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే, డెరివేటివ్స్ సంస్కరణలపై 'వేచి చూసే ధోరణి' అవలంబిస్తున్నారు. ఊహాగానాలను అరికట్టడానికి, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లను రక్షించడానికి ఉద్దేశించిన ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రభావాన్ని ముందుగా అంచనా వేయాలని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత అనిశ్చితి నేపథ్యంలో మార్కెట్ స్థిరత్వంపై దృష్టి సారించడం, ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) విభాగంలో దాదాపు 92% రిటైల్ ట్రేడర్లు నష్టపోతున్నారనే వాస్తవాన్ని గుర్తించడం ఈ విధానంలో కనిపిస్తుంది.