ఎందుకీ ఆకస్మిక నిర్ణయం?
ప్రధాన మంత్రి తకైచి తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక ఒత్తిళ్లకు ప్రతిస్పందనగా చెప్పబడుతోంది. గతంలో ఇలాంటి అదనపు బడ్జెట్ లకు దూరంగా ఉన్న ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధమైంది. ఈ కొత్త బడ్జెట్ కు నిధుల సమీకరణ కోసం, ప్రభుత్వం కొత్తగా అప్పులు చేసే అవకాశాలు పుష్కలంగా కనిపిస్తున్నాయి.
జపాన్ అప్పుల భారం - ఆందోళనలు
ప్రభుత్వ అప్పు-జీడీపీ నిష్పత్తి (debt-to-GDP ratio) ఇప్పటికే 237% కి దగ్గరగా ఉంది. ఈ కొత్త అప్పుల వల్ల ఈ నిష్పత్తి మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. మార్కెట్ వెంటనే స్పందించింది: 10-సంవత్సరాల JGB యీల్డ్ సుమారు 2.8% కు చేరడం, ఇది అక్టోబర్ 1996 తర్వాత ఇదే అత్యధికం. 30-సంవత్సరాల యీల్డ్ దాదాపు 4.2% కు చేరుకుంది. ఈ అధిక వడ్డీ రేట్లు జపాన్ రుణ భారాన్ని పెంచుతాయి. అదే సమయంలో, జపనీస్ యెన్ (Japanese Yen) బలహీనపడి, డాలర్ తో పోలిస్తే సుమారు 158.76 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది.
ప్రపంచంతో పోలిస్తే జపాన్ ఆర్థిక పరిస్థితి
అమెరికా వంటి దేశాల రుణ-జీడీపీ నిష్పత్తి సుమారు 121% ఉంటే, జపాన్ లో ఇది రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ. గ్రీస్, ఇటలీ వంటి అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన దేశాల కంటే కూడా జపాన్ పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంది. ఈ అధిక రుణ భారం, మరిన్ని అప్పులు చేసే అవకాశం, జపాన్ ప్రభుత్వ రుణ మార్కెట్ ను నిశితంగా గమనించేలా చేస్తున్నాయి.
మరిన్ని అప్పుల వల్ల వచ్చే రిస్క్ లు
గతంలో, ఇలాంటి పెద్ద ఖర్చుల వల్ల ఆర్థిక వృద్ధి కనిపించలేదు, కానీ ప్రభుత్వ అప్పు మాత్రం విపరీతంగా పెరిగింది. OECD, ADB వంటి సంస్థలు అప్పులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలని, ఆర్థిక నిల్వలను కాపాడుకోవాలని సూచిస్తున్నాయి. మార్కెట్ స్పందన - యీల్డ్స్ పెరగడం, యెన్ బలహీనపడటం - పెట్టుబడిదారులు ఇప్పుడు ఎక్కువ ఆర్థిక రిస్క్ ను చూస్తున్నారని స్పష్టం చేస్తోంది. దేశీయంగా యీల్డ్స్ పెరగడంతో, విదేశాలకు వెళ్లే జపాన్ పెట్టుబడులు వెనక్కి వస్తే, ప్రపంచ బాండ్ మార్కెట్ లో పెద్ద అమ్మకాల ఒత్తిడి (sell-off) ఏర్పడవచ్చు. ఇంధన సబ్సిడీలను తిరిగి తీసుకురావాలనే ప్రభుత్వం యోచన, ఆర్థిక వ్యవస్థపై మరింత భారాన్ని మోపుతుంది. జూన్ నెలాఖరు నాటికి రిజర్వ్ నిధులు అయిపోయే అవకాశం ఉంది.
నిపుణుల అంచనాలు
JGB యీల్డ్స్ ఇలాగే పెరిగితే, మార్కెట్ లో అస్థిరత (turmoil) ఏర్పడవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ద్రవ్యోల్బణాన్ని (inflation) నియంత్రిస్తూ, ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని పెంచడం బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ (Bank of Japan) కు పెద్ద సవాలుగా మారింది. OECD అంచనాల ప్రకారం, బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ పాలసీ రేటు 2027 చివరి నాటికి 2% కి చేరవచ్చు, ఇది ప్రభుత్వ రుణ వ్యయాలను మరింత పెంచుతుంది. భవిష్యత్తులో రక్షణ వ్యయాల పెరుగుదల, పన్ను కోతలు వంటివి కూడా అదనపు ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను సృష్టించవచ్చు. ప్రస్తుతానికి ధరలను తగ్గించడంపై దృష్టి ఉన్నా, ఈ పరిణామం జపాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క ప్రాథమిక బలహీనతలను బహిర్గతం చేసిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.