Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana (PMJDY) కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. 12 ఏళ్ల ప్రస్థానంలో భాగంగా దేశవ్యాప్తంగా **59.09 కోట్ల** ఖాతాలు ఓపెన్ అయ్యాయి. వీటిలో మొత్తం డిపాజిట్లు **₹3.17 లక్షల కోట్ల** మార్కును తాకాయి. గ్రామీణ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఇదొక విప్లవాత్మక మార్పుగా నిలుస్తోంది.
ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY) ప్రారంభమై 12 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. ఆగస్టు 19, 2026 నాటికి ఈ పథకం కింద నమోదైన ఖాతాల సంఖ్య 59.09 కోట్లకు చేరింది. ఒకప్పుడు కేవలం బ్యాంకింగ్ సేవలను అందించడమే లక్ష్యంగా మొదలైన ఈ స్కీమ్, ఇప్పుడు ఆర్థిక చేరికకు (Financial Inclusion) ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ఖాతాలు కేవలం పేరుకే కాకుండా, పొదుపు కోసం యాక్టివ్గా వాడుతుండటం గమనార్హం.
పొదుపు పెరిగింది.. వినియోగం మారింది
ప్రస్తుతం ఒక్కో ఖాతాలో సగటున ₹5,356 డిపాజిట్లు ఉన్నాయి. పథకం ప్రారంభమైనప్పటితో పోలిస్తే ఇది 3.4 రెట్లు ఎక్కువ. ముఖ్యంగా 78% ఖాతాలు గ్రామీణ, సెమీ-అర్బన్ ప్రాంతాల్లోనే ఉండటం విశేషం. అంతేకాకుండా, 56% ఖాతాలు మహిళల పేరు మీద ఉండటంతో, కుటుంబ ఆర్థిక ప్రణాళికల్లో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
డిజిటల్ ఇండియాలో కీలక భాగస్వామి
ప్రభుత్వ సబ్సిడీలను నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాల్లో జమ చేసే (DBT) వ్యవస్థకు ఈ ఖాతాలు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి. ఇప్పటివరకు 41.29 కోట్ల రూపే (RuPay) డెబిట్ కార్డులను జారీ చేశారు. దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రజలు కూడా ఏటీఎంలు, డిజిటల్ పేమెంట్స్ను సులభంగా వాడుతున్నారు. అలాగే, అర్హులైన వారికి ₹2 లక్షల వరకు ప్రమాద బీమా సౌకర్యం కల్పించడం వల్ల పేదలకు సామాజిక భద్రత పెరిగింది.
బ్యాంకులపై భారం.. సవాలేనా?
ఈ విస్తరణ బాగున్నా, బ్యాంకులపై నిర్వహణ భారం పెరుగుతోంది. తక్కువ బ్యాలెన్స్ ఉన్న కోట్లాది ఖాతాలను నిర్వహించడం కోసం బ్యాంకులు భారీగా మౌలిక సదుపాయాలను ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. అందుకే, ఈ ఖాతాదారులకు MUDRA లోన్లు, ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా యోజన లేదా అటల్ పెన్షన్ యోజన వంటి ఇతర ఆర్థిక ఉత్పత్తులను అందించడంపై బ్యాంకులు దృష్టి సారిస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో ఈ ఖాతాదారులు కేవలం బేసిక్ యూజర్లుగా కాకుండా, పూర్తిస్థాయి కస్టమర్లుగా మారడమే అసలైన సక్సెస్.