Jammu & Kashmir లోని దాదాపు **2.40 లక్షల** మంది గ్రామీణ మహిళలు 'లఖ్పతి దీదీ' హోదాను సొంతం చేసుకున్నారు. పశుసంవర్ధక, హస్తకళల రంగాల్లో మైక్రో-ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ వైపు ఇది ఒక కీలక ముందడుగు.
సాధించిన మైలురాయి
'లఖ్పతి దీదీ' పథకంలో భాగంగా జమ్మూ కాశ్మీర్లో గణనీయమైన ప్రగతి నమోదైంది. అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, దాదాపు 2.40 లక్షల మంది మహిళలు ఏటా ₹1 లక్ష కంటే ఎక్కువ కుటుంబ ఆదాయాన్ని పొందే స్థాయికి చేరుకున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా అమలవుతున్న 'దీన్ దయాళ్ అంత్యోదయ యోజన – నేషనల్ రూరల్ లైవ్లీహుడ్ మిషన్' కింద ఇప్పటివరకు భారత్ మొత్తంగా 3.46 కోట్ల మంది మహిళలు ఈ ఘనతను సాధించారు.
స్వయం సహాయక సంఘాల పాత్ర
స్థానిక మహిళలను స్వయం సహాయక సంఘాలుగా (Self-Help Groups) ఏకం చేసి, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమ మరియు 'టిల్లా ఎంబ్రాయిడరీ' వంటి సాంప్రదాయ హస్తకళల ద్వారా ఆదాయాన్ని పెంపొందించడం ఈ ప్రోగ్రామ్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. వీరికి సరైన ట్రైనింగ్ ఇవ్వడమే కాకుండా, బ్యాంకుల ద్వారా తక్కువ వడ్డీకే రుణాలు అందజేయడం వల్ల చిన్న చిన్న వ్యాపారాలు స్థిరపడ్డాయి.
తదుపరి అడుగు.. వ్యాపారాల విస్తరణ
ఈ ప్రయత్నాలను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఆగస్టు 21, 2026 న 'నేషనల్ క్యాంపెయిన్ ఆన్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ II' ని ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది. దీని ద్వారా వ్యాపారాలను డిజిటలైజ్ చేయడం, మార్కెట్ లింకేజీలను బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు. ముఖ్యంగా IIM Jammu వంటి విద్యాసంస్థలను ఇన్క్యుబేటర్లుగా మార్చి, ఈ చిన్న వ్యాపారాలకు స్ట్రాటజిక్ గైడెన్స్ అందించేందుకు సన్నాహాలు చేస్తున్నారు.
సవాళ్లు ఏమున్నాయి?
ఆదాయం పెరగడం శుభపరిణామమే అయినా, ఈ వ్యాపారాలు భవిష్యత్తులో మార్కెట్ పోటీని తట్టుకుని నిలబడతాయా అన్నదే అసలైన పరీక్ష. కేవలం ప్రభుత్వ సాయంపైనే ఆధారపడకుండా, స్వతంత్రంగా ఎదిగేందుకు ఈ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు మెరుగైన సప్లై చైన్ వ్యవస్థలు మరియు మార్కెట్ అందుబాటులోకి రావడం చాలా అవసరం.