భారతదేశంలో **67%** మంది మహిళలు తమ ప్రయాణానికి నడక లేదా పబ్లిక్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌పైనే ఆధారపడుతున్నారు. దీనివల్ల ఉద్యోగ అవకాశాల లభ్యతపై ప్రభావం పడుతోంది. ఉచిత ప్రయాణ పథకాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇకపై రవాణా భద్రత, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు బస్సుల సంఖ్య పెంపుపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది.
రవాణాలో లింగ వివక్ష - ఆర్థిక కోణం
నేషనల్ హౌస్‌హోల్డ్ ట్రావెల్ సర్వే డేటా ప్రకారం, భారతదేశంలో రవాణా రంగంలో మహిళలు తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నారు. పురుషులతో పోలిస్తే మహిళలకు వ్యక్తిగత వాహనాల లభ్యత తక్కువగా ఉండటంతో, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 21% మంది మహిళలు బస్సులపైనే ఆధారపడి పనికి వెళ్తున్నారు. పురుషుల విషయంలో ఈ శాతం కేవలం 7% కంటే తక్కువే ఉండటం గమనార్హం. ఈ అంతరం వల్ల లక్షలాది మంది మహిళల ఉపాధి, విద్యా అవకాశాలు దెబ్బతింటున్నాయి.
ఉచిత పథకాలు - ఫలితాలు
ప్రస్తుతం 8 రాష్ట్రాలు మరియు ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణ పథకాలను అమలు చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం సామాజిక పథకం మాత్రమే కాదు, ఒక ఆర్థిక ఉత్ప్రేరకం (Economic Catalyst) కూడా. ప్రయాణ ఖర్చులు తగ్గడం వల్ల మహిళా కార్మిక శక్తి పెరగడమే కాకుండా, వారి ఉద్యోగాల్లో నిలకడ కూడా కనిపిస్తోంది.
మౌలిక సదుపాయాల సవాలు
ఉచిత ప్రయాణం ఒక ఎత్తు అయితే, ప్రయాణంలో భద్రత మరియు సౌకర్యాలు మరో పెద్ద సమస్య. UN Women నివేదికల ప్రకారం, రద్దీ, వెలుతురు లేకపోవడం మరియు భద్రతాపరమైన ఆందోళనల వల్ల మహిళలు పబ్లిక్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ను వాడటానికి వెనకాడుతున్నారు. ఏటా వందలాది వేధింపుల కేసులు నమోదు కావడంతో, ప్రస్తుతం ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలు పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ను తట్టుకోలేకపోతున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లకు సూచన
ప్రభుత్వాలు ఇప్పుడు కేవలం సబ్సిడీలకే పరిమితం కాకుండా, భారీగా కేపిటల్ ఖర్చు (Capital Spending) చేయాల్సిన సమయం వచ్చింది. భద్రతకు సంబంధించి రియల్-టైమ్ ట్రాకింగ్, మెరుగైన లైటింగ్, రద్దీని తగ్గించేలా బస్సుల సంఖ్య పెంపు వంటి అంశాల్లో కొత్త టెండర్లు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇది రవాణా పరికరాల తయారీ, అర్బన్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు సేఫ్టీ టెక్నాలజీ కంపెనీల ఆర్డర్ బుక్స్‌కు పెద్ద సానుకూలాంశం కానుంది.