భారత మహిళా పెట్టుబడిదారులు: మార్కెట్ లో వీరిదే హవా! **₹2.8 లక్షల కోట్లకు** చేరనున్న వీరి పెట్టుబడి శక్తి

పెట్టుబడి రంగంలో మహిళల ప్రాబల్యం పెరుగుతోంది!

భారతదేశ ఆర్థిక రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యం జోరుగా పెరుగుతోంది. ఇది కేవలం సామాజిక మార్పు మాత్రమే కాదు, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది ఒక వ్యూహాత్మక ముందడుగు. గతంలో పురుషులకే పరిమితమైన పెట్టుబడి నిర్ణయాల్లో మహిళలు ఇప్పుడు చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారు. ఇది ఆర్థిక సంస్థలకు ఒక పెద్ద అవకాశంగా మారింది.

పెట్టుబడిదారుల సంఖ్యలో మార్పు

భారతదేశంలో మహిళల ఉద్యోగ భాగస్వామ్య రేటు (FLFPR) గణనీయంగా పెరిగింది. 2023-24 నాటికి ఇది దాదాపు **41.7%**కి చేరింది, ఇది 2017-18లో కేవలం 23.3% మాత్రమే ఉండేది. ఈ ఆర్థిక సాధికారత కారణంగా, దాదాపు 56% మంది మహిళలు ఇప్పుడు ఇంటి పెట్టుబడి నిర్ణయాలను స్వతంత్రంగా తీసుకుంటున్నారు. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది 44% నుంచి పెరిగింది. కొన్ని ప్లాట్‌ఫామ్ లలో కొత్తగా చేరే పెట్టుబడిదారుల్లో దాదాపు సగం మంది మహిళలే ఉంటున్నారు. స్టాక్ మార్కెట్ లో మహిళా వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారుల వాటా FY23లో 22.5% ఉండగా, ఇప్పుడు అది దాదాపు **25%**కి పెరిగింది. ఉద్యోగాలు పెరగడం, చేతిలో డబ్బు ఎక్కువ ఉండటం, డిజిటల్ సేవలు అందుబాటులోకి రావడం దీనికి కారణాలు.

ఆర్థిక సంస్థల వ్యూహాత్మక మార్పు

ఈ మారుతున్న పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆర్థిక సంస్థలు తమ వ్యూహాలను మార్చుకోవాలి. మార్కెట్ పరిశోధన సంస్థ రెడ్‌సీర్ (RedSeer) నివేదిక ప్రకారం, కేవలం 'యాక్సెస్' (Access) మోడల్ నుంచి 'అడాప్షన్' (Adoption) మోడల్ వైపు మారాలి. అంటే, పురుషులను లక్ష్యంగా చేసుకునే పద్ధతి నుంచి, కుటుంబాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని సేవలు అందించేలా మారాలి. LXME, Basis వంటి సంస్థలు ఇప్పటికే మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా వెల్త్‌టెక్, పర్సనల్ ఫైనాన్స్ మేనేజ్‌మెంట్ (PFM) సొల్యూషన్స్ ని అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి. SBI వంటి పెద్ద బ్యాంకులు 2030 నాటికి తమ ఉద్యోగుల్లో 30% మహిళలు ఉండేలా లక్ష్యాలు పెట్టుకున్నాయి. ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు మహిళల అవసరాలకు తగినట్లుగా డిజిటల్ వాలెట్లు, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్లాట్‌ఫామ్ లను అందిస్తున్నాయి.

మహిళల పెట్టుబడి తీరు

మహిళా పెట్టుబడిదారులు దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలతో, క్రమశిక్షణతో పెట్టుబడులు పెడుతున్నారు. రిటైర్మెంట్, పిల్లల చదువుల వంటి వాటి కోసం ఎక్కువ ఆశయాలతో కూడిన లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంటున్నారు. చాలామంది రిస్క్ తీసుకోవడానికి భయపడతారనేది అపోహ మాత్రమే. మహిళలు క్రమశిక్షణతో, లక్ష్య-ఆధారిత పెట్టుబడిదారులుగా ఉంటున్నారు. సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్లాన్స్ (SIPs) ని మధ్యలో ఆపే వారి సంఖ్య పురుషులతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంది. వారు మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ఇండెక్స్ ఫండ్స్, బ్లూ-చిప్ స్టాక్స్ వంటి వాటిపై ఎక్కువ ఆసక్తి చూపుతున్నారు.

సవాళ్లు, ఆందోళనలు

అయితే, మహిళా పెట్టుబడిదారుల ప్రయాణంలో కొన్ని అడ్డంకులు కూడా ఉన్నాయి. ఆర్థిక అక్షరాస్యత (Financial Literacy) ఒక పెద్ద సమస్య. కేవలం 21% మంది మహిళలకు మాత్రమే సరైన ఆర్థిక అవగాహన ఉంది. సమాజంలో ఆర్థిక నిర్ణయాలు పురుషులకే పరిమితం అనే భావన వల్ల, చాలామంది మహిళలకు ఆత్మవిశ్వాసం తక్కువగా ఉంటోంది. డిజిటల్ యాక్సెస్ పెరుగుతున్నప్పటికీ (ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల్లో 47% మహిళలే), ఆర్థిక ఉత్పత్తుల యాజమాన్యంలో మాత్రం పురుషుల కంటే వెనుకబడే ఉన్నారు.

భవిష్యత్ అంచనాలు, అవకాశాలు

మహిళల ఆర్థిక భాగస్వామ్యం పెరుగుతున్న ధోరణి ఆగదు. సుమారు 75 మిలియన్ల మంది పని చేసే మహిళలు, దాదాపు ₹2.8 లక్షల కోట్ల మార్కెట్ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నారు. మహిళలు కలిగి ఉన్న మ్యూచువల్ ఫండ్ AUM (Assets Under Management) గత ఐదేళ్లలో రెట్టింపు అయ్యింది. ఈ అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవడానికి, ఆర్థిక సంస్థలు మహిళల అవసరాలకు తగ్గట్లుగా ఉత్పత్తులను రూపొందించాలి. ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫామ్ లను సులభంగా అర్థమయ్యేలా, మహిళా-స్నేహపూర్వకంగా మార్చాలి. ఆర్థిక అక్షరాస్యతను పెంచే కార్యక్రమాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలి.