వ్యాపార లోటులో కొత్త రికార్డు:
భారత్, చైనా మధ్య వాణిజ్య సంబంధాల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. 2026 మార్చిలో ముగిసిన ఆర్థిక సంవత్సరానికి, చైనా నుంచి భారత్ దిగుమతులు 16% పెరిగి $131.63 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. ఎగుమతులు కూడా 37% పెరిగి $19.47 బిలియన్లు నమోదు చేసినప్పటికీ, దిగుమతుల పెరుగుదల ముందు నిలవలేకపోయాయి. దీనితో, గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో $99.2 బిలియన్లుగా ఉన్న వాణిజ్య లోటు, ఈసారి ఏకంగా $112.6 బిలియన్లకు పెరిగి, సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది. 1990ల చివర్లో $1 బిలియన్ లోపు ఉన్న లోటు, ఇప్పుడు ఇంత పెరగడం భారత్ పారిశ్రామిక అవసరాలు చైనాపై ఎంతగా ఆధారపడుతున్నాయో తెలియజేస్తోంది.
చైనా దిగుమతులే కీలకం ఎందుకు?
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో చైనాతో పూర్తిగా వ్యాపార సంబంధాలు తెంచుకోవడం భారత్కు ఆచరణ సాధ్యం కాదని గుర్తించారు. ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్స్, ఫార్మాస్యూటికల్స్ వంటి కీలక రంగాలకు అవసరమైన ముడిసరుకులు, విడిభాగాలు, యంత్ర పరికరాలు చాలా వరకు చైనా నుంచే వస్తున్నాయి. భారతదేశం తన పారిశ్రామిక రంగాన్ని విస్తరిస్తున్న కొద్దీ, ఈ ప్రాథమిక దిగుమతుల అవసరం పెరుగుతూ, వాణిజ్య లోటును మరింత పెంచుతోంది.
భారత్ ప్రణాళిక: స్వదేశీ ఉత్పత్తి, ప్రత్యామ్నాయాల అన్వేషణ:
ఈ అసమతుల్యతను సరిదిద్దడానికి భారత్ రెండు రకాలుగా ప్రయత్నిస్తోంది. దేశీయ ఉత్పత్తిని (Domestic Manufacturing) పెంచడానికి, సరఫరా గొలుసులను (Supply Chains) బలోపేతం చేయడానికి 'ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్' (PLI) స్కీమ్ వంటి కార్యక్రమాలను ముమ్మరం చేసింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటో రంగాల్లో ఈ పథకం మంచి ఫలితాలనిస్తోంది. మరోవైపు, చైనా నుంచి ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటున్న ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయాలను తైవాన్, దక్షిణ కొరియా, జపాన్, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి దేశాలలో అన్వేషిస్తోంది. అయితే, ఈ కొత్త మార్కెట్ల నుంచి దిగుమతులు ఖరీదైనవిగా మారే అవకాశం ఉంది, ముఖ్యంగా సెమీకండక్టర్లు, అధునాతన యంత్రాల విషయంలో.
వాణిజ్య అసమతుల్యత వెనుక ఉన్న ప్రమాదాలు:
ఈ నిరంతరాయంగా పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక బలహీనతను సూచిస్తుంది. దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి, కొత్త సరఫరాదారులను కనుగొనడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, చైనా యొక్క భారీ, చౌకైన తయారీ సామర్థ్యం వల్ల ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే, అది భారత ఉత్పత్తిని, ఎగుమతులను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. చైనా తయారీ నెట్వర్క్లో భారత్ ఇంకా భాగమై ఉందనడానికి ఇది నిదర్శనం. అంతేకాకుండా, ప్రపంచ రాజకీయాలు, సరఫరా గొలుసులలో మార్పులు ఈ వ్యాపార సంబంధంలో ప్రమాదాలను సృష్టించగలవు.
ముందుకు వెళ్లే మార్గం: జాగ్రత్తతో కూడిన వ్యూహం:
భారతదేశ విధానకర్తలు ముందుజాగ్రత్తతో కూడిన వ్యూహాన్ని అనుసరించాల్సి ఉంటుంది. చైనాతో పూర్తిగా విడిపోకుండా, వాణిజ్యపరమైన రిస్క్లను తగ్గించుకోవాలనే ప్రభుత్వ విధానం వాస్తవికతకు అద్దం పడుతోంది. PLI వంటి పథకాల ద్వారా దేశీయ ఉత్పత్తిలో నిరంతర పెట్టుబడులు, సరఫరాదారుల వైవిధ్యీకరణ కీలకమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే, పారిశ్రామిక వృద్ధికి చైనా భాగాలపై ఆధారపడటం త్వరగా తగ్గదు. భారతదేశం సమర్థవంతమైన స్థానిక తయారీని అభివృద్ధి చేసుకోవడం, తమ ఫ్యాక్టరీ రంగ వృద్ధిని తగ్గించకుండా, నమ్మకమైన, సరసమైన ప్రత్యామ్నాయాలను కనుగొనగల సామర్థ్యంపైనే విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.
