రూపాయిపై తీవ్ర ఒత్తిడి.. RBI రంగంలోకి!
మార్చి నెలలో భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఆకస్మికంగా 9.8 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన విదేశీ మారక నిల్వలను (Foreign Exchange Reserves) అమ్మకానికి పెట్టింది. గత నెల అంటే ఫిబ్రవరిలో ఇదే RBI డాలర్లను కొనుగోలు చేసి మార్కెట్ లోకి వచ్చింది. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి తలకిందులైంది. ఇరాన్ లో పెరిగిన ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోయాయి. దీని ప్రభావం భారత రూపాయిపై పడింది. ఒక్క మార్చి నెలలోనే రూపాయి విలువ యూఎస్ డాలర్ తో పోలిస్తే 4% పడిపోయి, ఆరు సంవత్సరాల కనిష్టాలకు చేరింది. ఈ పతనాన్ని అరికట్టడానికి RBI జోక్యం చేసుకోవాల్సి వచ్చింది.
రూపాయి అసలు ఎందుకు పడిపోయింది?
భారత్ తన అవసరాలకు గాను ఎక్కువగా ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు పెరిగితే, దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు కరెన్సీ విలువపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. ఇరాన్ లో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం వల్ల చమురు సరఫరాలకు ఆటంకం ఏర్పడుతుందనే భయంతో ధరలు పెరిగాయి. దీని ఫలితంగా, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు (Foreign Portfolio Investors) భారత స్టాక్ మార్కెట్, బాండ్ మార్కెట్లలో తమ పెట్టుబడులను తగ్గించుకోవడం మొదలుపెట్టారు. దీంతో దేశీయ కరెన్సీ అయిన రూపాయిపై ఒత్తిడి పెరిగింది. మార్చిలో రూపాయి కనిష్టంగా 95.21 కి పడిపోయింది. అయితే, RBI ఇటీవల తీసుకున్న చర్యల వల్ల శుక్రవారం నాటికి 95.69 వద్ద ట్రేడ్ అవుతూ, గత కనిష్టాల నుంచి కొంత కోలుకుంది.
RBI జోక్యం తీరు
ఫిబ్రవరిలో RBI 7.4 బిలియన్ డాలర్ల నికర కొనుగోళ్లు చేయగా, మార్చిలో మాత్రం 19.88 బిలియన్ డాలర్ల కొనుగోళ్లు, 29.64 బిలియన్ డాలర్ల అమ్మకాలు జరిపింది. అంటే నికరంగా 9.76 బిలియన్ డాలర్లను అమ్మేసింది. దీంతో పాటు, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఫార్వర్డ్ మార్కెట్ లో అమ్మకాలు కూడా పెంచింది. మార్చి చివరి నాటికి 103.06 బిలియన్ డాలర్ల ఫార్వర్డ్ అమ్మకాలు నమోదయ్యాయి. ఇది అంతకుముందు నెల 77.7 బిలియన్ డాలర్లతో పోలిస్తే ఎక్కువ. ఈ ఫార్వర్డ్ అమ్మకాలు అంటే భవిష్యత్తులో డాలర్లను అమ్మేందుకు RBI చేసుకున్న ఒప్పందాలు.
పెట్టుబడిదారుల ఆందోళనలు
RBI కరెన్సీ స్థిరత్వం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, విదేశీ మారక నిల్వలను ఇంత భారీగా తగ్గించడం ఆందోళన కలిగించే విషయమే. ఈ ప్రక్రియ కొనసాగితే, భవిష్యత్తులో ఏదైనా ఆర్థిక షాక్ తగిలినప్పుడు స్పందించే సామర్థ్యం RBI కి తగ్గుతుంది. ఇది పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు, అప్పుల ఖర్చును పెంచవచ్చు. ఇక రూపాయిపై ముడి చమురు ధరల ప్రభావం, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనల వల్ల ఏర్పడే నష్టాలను సూచిస్తోంది. భారీ స్థాయిలో జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం రావడం, మార్కెట్ లోని అంతర్లీన అసమతుల్యతలను, ప్రస్తుత మారకపు రేటు స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలను రేకెత్తిస్తోంది.
భవిష్యత్తు అంచనాలు
భౌగోళిక అనిశ్చితి కారణంగా ముడి చమురు ధరలు పెరుగుతూనే ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇది భారత రూపాయికి పెద్ద సవాలుగా మారనుంది. RBI భవిష్యత్తులో విదేశీ మారక నిల్వల స్థాయిలను, దాని జోక్య వ్యూహాలను విశ్లేషకులు నిశితంగా గమనిస్తారు. దేశంలోకి వచ్చే పెట్టుబడుల ప్రవాహాలు (Portfolio Flows) కూడా రాబోయే నెలల్లో కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని నిర్ణయించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
