భారత రూపాయి పతనం: చమురు ధరల షాక్ తో జీవితకాల కనిష్టానికి.. కేంద్రం కీలక నిర్ణయాలు!

రూపాయి పతనానికి కారణాలివే!

ప్రస్తుతం భారత రూపాయి, అమెరికన్ డాలర్ తో పోలిస్తే 82 పైసలు పడిపోయి, 95.31 వద్ద తన జీవితకాల కనిష్టాన్ని నమోదు చేసింది. దీనికి ప్రధాన కారణం పశ్చిమ ఆసియాలో రాజుకున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు. వీటి ప్రభావంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర $104.82 కు ఎగబాకింది. భారత్ వంటి ముడి చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు ఇది పెద్ద దెబ్బ. పెరిగిన దిగుమతి ఖర్చులు, రూపాయిపై ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతున్నాయి. ఈ సమయంలో, యూఎస్ డాలర్ ఇండెక్స్ (DXY) కూడా 97.9845 స్థాయికి చేరడం, రూపాయి వంటి వర్ధమాన మార్కెట్ కరెన్సీలకు వ్యతిరేకంగా డాలర్ బలాన్ని పెంచింది.

ఆదా మంత్రంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం

ఈ విదేశీ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడానికి, ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం కీలకమైన ఆదా చర్యలకు పిలుపునిచ్చింది. బంగారం కొనుగోళ్లను వాయిదా వేయాలని, ఇంధన వాడకాన్ని తగ్గించుకోవాలని, విదేశీ ప్రయాణాలను పరిమితం చేయాలని ప్రజలకు సూచించారు. ఈ చర్యలన్నీ విదేశీ మారక నిల్వలను (Forex Reserves) కాపాడటానికి, ద్రవ్య లోటును (Fiscal Deficit) అదుపు చేయడానికి ఉద్దేశించినవి. చమురు తర్వాత భారత్ లో రెండో అతిపెద్ద దిగుమతి అయిన బంగారం, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో $58 బిలియన్ల విలువైనది. ఈ నేపథ్యంలో, అధిక ముడి చమురు ధరలతో విస్తరిస్తున్న కరెంట్ అకౌంట్ లోటును (Current Account Deficit) ఎదుర్కోవడానికి ఈ నిర్ణయం వ్యూహాత్మకంగా మారింది. అయితే, ఈ ఆదా చర్యలు ఆర్థిక కార్యకలాపాలపై కొంత మందకొడితనాన్ని సూచిస్తున్నాయి.

విదేశీ మదుపర్ల ఔట్ ఫ్లో, నిల్వల క్షీణత

మరోవైపు, విదేశీ సంస్థాగత మదుపర్లు (FIIs) భారత స్టాక్స్ నుండి నిష్క్రమిస్తూనే ఉన్నారు. గత శుక్రవారం, FIIs దాదాపు ₹4,110.60 కోట్ల విలువైన షేర్లను అమ్మేశారు. ఈ సంవత్సరం ఇప్పటివరకు, FIIs సుమారు $22 బిలియన్ల మొత్తాన్ని భారత ఈక్విటీల నుండి ఉపసంహరించుకున్నారు. ఇది గత రెండు దశాబ్దాల్లోనే అతిపెద్ద ఔట్ ఫ్లోలలో ఒకటి కాగా, విదేశీ యాజమాన్యం 14-సంవత్సరాల కనిష్టానికి చేరుకుంది. అనిశ్చితి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మదుపర్లు సురక్షితమైన ఆస్తుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. దీని ఫలితంగా, మే 1వ తేదీతో ముగిసిన వారంలో, భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు $7.794 బిలియన్లు తగ్గి, $690.693 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. గత ఫిబ్రవరి 2026లో ఈ నిల్వలు $728.494 బిలియన్ల గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి.

ఆర్థికపరమైన రిస్కులు, భవిష్యత్ అంచనాలు

ఈ సమిష్టి ఒత్తిళ్లు భారతదేశ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి గణనీయమైన రిస్కులను సృష్టిస్తున్నాయి. గత ఏడాది కాలంలో రూపాయి విలువ 12.00% వరకు క్షీణించింది, ఇది భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలకు చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరిగే రవాణాపై ఆధారపడటం, సరఫరా అంతరాయాలకు, ధరల పెరుగుదలకు భారత్ ను మరింత దుర్బలత్వానికి గురిచేస్తుంది. అధిక చమురు, బంగారం దిగుమతి బిల్లుల వల్ల విస్తరిస్తున్న కరెంట్ అకౌంట్ లోటు, రూపాయిపై నిరంతర ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది, విదేశీ మదుపరులను దూరం పెట్టే అవకాశం ఉంది. దేశీయ సంస్థాగత మదుపర్లు కొంతవరకు FII అమ్మకాలను తట్టుకున్నప్పటికీ, ప్రపంచ రిస్క్ సెంటిమెంట్ ఒక కీలక అంశంగా మిగిలిపోయింది. సమీప భవిష్యత్తులో రూపాయి 94.75 నుండి 95.50 మధ్య ట్రేడ్ అవుతుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. 2026 చివరి నాటికి USD/INR మార్పిడి రేటు 98.3904 స్థాయికి చేరుకోవచ్చని కొందరు అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రపంచ రిస్క్ సెంటిమెంట్ స్థిరపడి, కార్పొరేట్ ఆదాయాలు మెరుగుపడే వరకు విదేశీ మూలధన ప్రవాహాలు తక్కువగానే ఉండే అవకాశం ఉంది.