రూపాయి ప్రస్థానం - ప్రస్తుత పరిస్థితి
గోల్డ్మన్ సాక్స్ ప్రతినిధి కమక్ష్య త్రివేది (Kamakshya Trivedi) మాట్లాడుతూ, భారత రూపాయి ప్రస్తుతం మంచి స్థితిలో ఉందని తెలిపారు. గతంలో ఉన్న ఒత్తిళ్లు తగ్గడం, దేశీయ ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగుపడటంతో రూపాయి స్థిరంగా ఉందని ఆయన అన్నారు. ట్రేడ్-వెయిటెడ్ ప్రాతిపదికన రూపాయి కొద్దిగా తక్కువ విలువతో (modestly undervalued) ఉందని, అంటే పెద్దగా పడిపోవడం కానీ, విపరీతంగా పెరగడం కానీ జరిగే అవకాశాలు తక్కువని అంచనా వేశారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎమర్జింగ్ మార్కెట్లు (EMs) కూడా గతంతో పోలిస్తే ఇప్పుడున్న గ్లోబల్ అస్థిరతను తట్టుకునే స్థితిలో మెరుగ్గా ఉన్నాయని, దీనికి బలమైన ద్రవ్య విధానాలు, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కారణమని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారతదేశం ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచడం వంటి చర్యలు రూపాయి మార్కెట్లో విశ్వసనీయతను పెంచాయని తెలిపారు.
IT రంగంపై AI ప్రభావం - రెండు వైపులా పదునున్న కత్తి
భారతదేశానికి కీలకమైన సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతుల రంగంపై ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ప్రభావం చాలా సంక్లిష్టంగా ఉంటుందని గోల్డ్మన్ సాక్స్ అంచనా వేస్తోంది. AI వల్ల ఉత్పాదకత (productivity) పెరగడం ద్వారా ఆదాయాలు నిలకడగా ఉండొచ్చని, ఉద్యోగ నియామకాల విధానాలు మారినా ఆదాయ ప్రవాహాలకు ఆటంకం కలగదని భావిస్తున్నారు. అంటే AI వల్ల ఉద్యోగాలు పూర్తిగా పోకపోయినా, వాటి స్వరూపం మారే అవకాశం ఉంది. పెరిగిన సామర్థ్యం (efficiency) దేశ బాహ్య చెల్లింపుల సమతుల్యతకు (external balances) ముప్పును తగ్గిస్తుందని అంచనా. అయితే, ఈ పరివర్తన (transition)కు ఉద్యోగులకు కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్పించడం, వారికి అనుగుణంగా మార్పులు తీసుకురావడం వంటి సవాళ్లు ఉంటాయని కూడా పేర్కొంది.
బాండ్ ఈల్డ్స్, గ్లోబల్ కరెన్సీ కదలికలు
భారతదేశ 10-సంవత్సరాల ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్ (10-year government bond yield) రాబోయే కాలంలో సుమారు 6.5% వద్ద స్థిరపడవచ్చని గోల్డ్మన్ సాక్స్ అంచనా వేస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈల్డ్స్ ట్రేడింగ్ పరిధిలో కొంచెం ఎక్కువగా ఉన్నాయని, ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వచ్చి, డిపాజిట్లపై వడ్డీ రేట్లు తగ్గితే ఈల్డ్స్ నెమ్మదిగా తగ్గే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఇది గ్లోబల్ ట్రెండ్లకు అనుగుణంగానే ఉందని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, చారిత్రాత్మకంగా అధిక విలువతో (historically overvalued) ఉన్న అమెరికా డాలర్ (USD) నెమ్మదిగా బలహీనపడొచ్చని (depreciate) అంచనా. ప్రపంచ వృద్ధి సమతుల్యంగా ఉండటం, అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే అవకాశాలు దీనికి కారణాలని తెలిపారు. అదే సమయంలో, చైనా తన అధిక వాణిజ్య మిగులు (external surplus), ఇతర కారణాలతో చైనా రెన్మిన్బీ (RMB) నెమ్మదిగా బలపడవచ్చని (appreciate), ఇది రూపాయిపై పోటీ ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుందని వివరించారు.
అంచనాల వెనుక దాగున్న రిస్కులు
అయితే, ఈ సానుకూల అంచనాలతో పాటు కొన్ని అంతర్లీన బలహీనతలు కూడా ఉన్నాయని గోల్డ్మన్ సాక్స్ హెచ్చరిస్తోంది. అమెరికా డాలర్ బలహీనపడితే, ఇతర ఎమర్జింగ్ మార్కెట్ల కరెన్సీలు దానికి అనుగుణంగా బలపడకపోతే లేదా ప్రపంచ మార్కెట్లలో రిస్క్ సెంటిమెంట్ ఒక్కసారిగా మారితే, భారతదేశం వంటి దేశాలు పోటీ ఒత్తిడిని మరింత తీవ్రంగా ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. చైనా రెన్మిన్బీ బలపడటం ఒకవైపు రూపాయిపై ప్రత్యక్ష ఒత్తిడిని తగ్గించినా, మరోవైపు బలమైన ఆర్థిక కూటమిగా చైనా ఎదుగుతుండటాన్ని సూచిస్తుంది. IT రంగంలో AI వల్ల వచ్చే మార్పులకు ఉద్యోగ రంగం సన్నద్ధం కాకపోతే, నైపుణ్యాల కొరత, సామాజిక సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆస్తుల విలువలు (asset valuations) ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల మార్కెట్లలో అస్థిరత (volatility) పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. 2013 నాటి టేపర్ టాంట్రమ్ (taper tantrum) వంటి సంఘటనలు, గ్లోబల్ లిక్విడిటీ, పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్లో వచ్చే ఆకస్మిక మార్పులు ఎమర్జింగ్ మార్కెట్లను ఎలా ప్రభావితం చేయగలవో గుర్తు చేస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
భవిష్యత్తులో ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధి కొనసాగుతుందని, ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుముఖం పడుతుందని గోల్డ్మన్ సాక్స్ అంచనా వేస్తోంది. అయితే, అధిక ఆస్తుల విలువలు మార్కెట్ అస్థిరతకు దారితీయవచ్చని కూడా హెచ్చరించింది. అమెరికా డాలర్ నెమ్మదిగా బలహీనపడటం ఎమర్జింగ్ మార్కెట్లకు, స్థిర ఆదాయ ఆస్తులకు (fixed-income assets) పెట్టుబడుల ప్రవాహాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. భారతదేశంలో, ద్రవ్యోల్బణం అదుపులో ఉంటే 10-సంవత్సరాల బాండ్ ఈల్డ్ 6.5% లక్ష్యం వైపు పయనిస్తుంది. IT రంగంలో AI పాత్ర, ప్రపంచ కరెన్సీల తీరుతెన్నులు రాబోయే రోజుల్లో భారతదేశ ఆర్థిక పనితీరును నిర్దేశిస్తాయి.