రోడ్డు భద్రత: కోట్ల పెట్టుబడి.. అయినా రోడ్డు ప్రమాదాల్లో మరణాలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి!

రోడ్డు ప్రమాదాల ఆర్థిక భారం

కేంద్ర రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ రహదారుల నెట్‌వర్క్‌ను విస్తరించడానికి భారీగా నిధులు వెచ్చిస్తున్నప్పటికీ, రోడ్డు ప్రమాదాల్లో మరణాల సంఖ్య పెరగడం దేశ ఉత్పాదకతను దెబ్బతీస్తోంది. ఈ సమస్యను కేవలం మౌలిక సదుపాయాల కల్పనతో పరిష్కరించలేమని, ప్రవర్తనా మార్పులపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వ విధానాల్లో కీలక మార్పు వస్తోంది. గణాంకాల ప్రకారం, రోడ్డు ప్రమాదాల వల్ల భారతదేశ GDPలో ఏటా సుమారు 3% నష్టం వాటిల్లుతోంది. దేశవ్యాప్తంగా గుర్తించిన 5,000కు పైగా 'బ్లాక్ స్పాట్స్' తొలగించినప్పటికీ ఈ పరిస్థితి మారడం లేదు.

ఇంజనీరింగ్ సవాళ్లు

సుమారు ₹40,000 కోట్ల పెట్టుబడులతో రోడ్ల నిర్మాణం, భద్రతా ఫీచర్లను గణనీయంగా మెరుగుపరిచినప్పటికీ, మరణాల సంఖ్య 2.3% పెరగడం.. పెరుగుతున్న వాహనాల సంఖ్య, డ్రైవర్ల నియంత్రణ పాటించకపోవడం వంటివి ఇంజనీరింగ్ భద్రతా చర్యలను మించిపోతున్నాయని సూచిస్తోంది. ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద మార్కెట్‌గా అవతరించిన భారతదేశ ఆటోమొబైల్ రంగం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. దీనితో పాటు, శిక్షణ సరిగా లేని లక్షలాది మంది కొత్త డ్రైవర్లు హై-స్పీడ్ కారిడార్లలోకి వస్తున్నారు. ఈ వాహనాల రద్దీ.. ఆధునిక రోడ్ డిజైన్, డ్రైవర్ల పాతకాలపు క్రమశిక్షణారాహిత్యం మధ్య అంతరాన్ని పెంచుతోంది. రాష్ట్రాల వారీగా అమలులో ఉన్న భిన్నమైన నిబంధనల వల్ల, అత్యాధునిక హైవేలు కూడా ప్రమాదకరంగా మారుతున్నాయి.

'రాహవీర్' పథకం - సత్వర స్పందన

ప్రమాదం జరిగినప్పుడు, చుట్టుపక్కల వారు పోలీసుల భయంతో, చట్టపరమైన చిక్కులు వస్తాయనే ఆందోళనతో ముందుకు రాని పరిస్థితిని మార్చడానికి 'రాహవీర్' పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. మంచి మనసుతో స్పందించే వారికి ₹25,000 రివార్డుతో పాటు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించడం ద్వారా, ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని విస్తృతమైన అత్యవసర నెట్‌వర్క్‌గా మార్చాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఇది 'గోల్డెన్ అవర్' గ్యాప్‌ను తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది. దీనికి తోడు, ప్రమాద బాధితులకు తక్షణ వైద్య ఖర్చులను ప్రభుత్వమే భరించే 'క్యాష్‌లెస్ ట్రీట్‌మెంట్' పాలసీ.. గాయాల వల్ల దీర్ఘకాలిక సమస్యలను, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులపై భారాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంది.

దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక & సామాజిక ప్రభావం

ఆర్థిక, సామాజిక కోణంలో చూస్తే, ఆటోమోటివ్ రంగం రెండు వైపులా పదునున్న కత్తిలాంటిది. ఇది GST ఆదాయానికి గణనీయంగా దోహదపడటమే కాకుండా, 4.5 కోట్ల మందికి ఉపాధి కల్పిస్తోంది. అయితే, పెరుగుతున్న ప్రమాదాల సామాజిక వ్యయం ప్రభుత్వానికి ఊహించని బాధ్యతగా మారుతోంది. ఏటా 4.62 లక్షల మంది గాయపడుతున్న నేపథ్యంలో, బీమా ప్రీమియంలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. వాణిజ్య, ప్యాసింజర్ వాహనాల తయారీ కంపెనీలు కూడా పరోక్ష రిస్క్‌లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రమాదాల సంఖ్యను తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం కఠినమైన భద్రతా ప్రమాణాలను (ఉదాహరణకు, మెరుగైన క్రాష్-టెస్ట్ రేటింగ్‌లు లేదా ADAS వంటి అధునాతన డ్రైవర్-సహాయ వ్యవస్థలు) తప్పనిసరి చేస్తే, పరిశోధన, అభివృద్ధి ఖర్చులను ధర-సెన్సిటివ్ దేశీయ వినియోగదారులపై మోపలేక తయారీదారుల మార్జిన్లు తగ్గిపోవచ్చు. అందువల్ల, ఈ రంగం దీర్ఘకాలిక వృద్ధి.. వాహనాల అమ్మకాలపైనే కాకుండా, మరణాల రేటును తగ్గించడంలో ప్రభుత్వం యొక్క సమర్థతపై ఆధారపడి ఉంటుంది.