భారత్ ఫారెక్స్ రిజర్వులు ఆల్-టైమ్ హై! **$725 బిలియన్** దాటిన నిల్వలు.. ఆర్థిక వ్యవస్థకు గుడ్ న్యూస్

మార్కెట్ లోని వైవిధ్యం, రిజర్వుల పెరుగుదల

భారతదేశ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) తాజా గణాంకాల ప్రకారం, ఫిబ్రవరి 13, 2026 నాటికి దేశ విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు (Forex Reserves) $725.727 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. ఇది అంతకుముందు వారం $717.064 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి $8.663 బిలియన్ డాలర్ల పెరుగుదలను సూచిస్తోంది. ఈ భారీ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు (Foreign Currency Assets - FCAs) $3.55 బిలియన్ పెరగడం, మరియు బంగారం నిల్వలు (Gold Holdings) $4.99 బిలియన్ పెరగడమే. అయితే, ఈ బలమైన ఆర్థిక స్థిరత్వం స్టాక్ మార్కెట్లో వెంటనే ప్రతిఫలించలేదు. ఉదాహరణకు, అదే ఫిబ్రవరి 13తో ముగిసిన వారంలో Nifty 50 ఇండెక్స్, టెక్నాలజీ రంగంలో AI ప్రభావాలపై ఆందోళనలతో 0.87% పడిపోయింది. ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 20 నాటికి ఇండెక్స్ 25,571.25 పాయింట్లకు కోలుకున్నా, రిజర్వ్ల పెరుగుదల మార్కెట్ ర్యాలీకి నేరుగా కారణం కాలేదని ఇది సూచిస్తోంది.

ప్రపంచంలోనే 'ఒయాసిస్ ఆఫ్ స్టెబిలిటీ'

గత దశాబ్ద కాలంగా, భారతదేశంతో సహా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు బలమైన వాణిజ్య మిగుళ్లు (Trade Surpluses) మరియు గణనీయమైన పెట్టుబడి ప్రవాహాల (Capital Inflows) కారణంగా తమ ఫారెక్స్ నిల్వలను పెంచుకుంటున్నాయి. ఈ తాజా రికార్డుతో, భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధిక విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. గత 11 సంవత్సరాలలో భారతదేశ నిల్వలు రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ అయ్యాయి. ఇప్పుడు ఈ నిల్వలు దాదాపు 11 నెలల సరుకుల దిగుమతులకు (Merchandise Imports) సరిపోతాయి. ఇది గతంలో ఉన్న 6-8 నెలల ప్రమాణాల కంటే గణనీయమైన మెరుగుదల. విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు $3.55 బిలియన్ పెరగడం, యూరో, యెన్ వంటి ప్రధాన గ్లోబల్ కరెన్సీల విలువ పెరగడం కూడా దీనికి దోహదపడింది. అలాగే, అంతర్జాతీయ బులియన్ ధరలు పెరగడంతో బంగారం నిల్వలు $4.99 బిలియన్ పెరిగాయి. రూపాయి స్థిరత్వాన్ని కాపాడటానికి, మార్కెట్లో లిక్విడిటీని అందించడానికి RBI ఈ నిల్వలను చురుకుగా నిర్వహిస్తుంది.

విలువ, దాగి ఉన్న ఖర్చులు

రికార్డు స్థాయి ఫారెక్స్ నిల్వలు ఆర్థిక బలాన్ని సూచిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రతికూలతలు కూడా ఉన్నాయి. భారీగా విదేశీ మారక నిల్వలను కలిగి ఉండటం వల్ల వచ్చే 'ఆపర్చునిటీ కాస్ట్' (Opportunity Cost) ను విస్మరించలేం. ఈ ఆస్తులపై వచ్చే రాబడి, దేశీయంగా పెట్టుబడులపై వచ్చే రాబడితో పోలిస్తే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఇటీవలి పెరుగుదలలో కొంత భాగం కొత్త పెట్టుబడుల కంటే, బంగారం ధరలు పెరగడం, FCAs లోని కరెన్సీ విలువలు పెరగడం వంటి 'వాల్యుయేషన్ ఎఫెక్ట్స్' (Valuation Effects) వల్లనే వచ్చింది. ఇది నిల్వల పెరుగుదలలో నియంత్రణ లేని అంశం. ప్రధాన గ్లోబల్ కరెన్సీలలోని అస్థిరత కూడా FCAs విలువను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ బాహ్య కరెన్సీల విలువపై ఆధారపడటం వల్ల, నిల్వలు గ్లోబల్ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతాయి. రికార్డు స్థాయి నిల్వలకు, మిశ్రమంగా ఉన్న ఈక్విటీ మార్కెట్ పనితీరుకు మధ్య ఉన్న ఈ అంతరం, మార్కెట్లలోని పెట్టుబడిదారులు ప్రస్తుతం టెక్నాలజీ రంగంలోని సవాళ్లు వంటి ఇతర అంశాలపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెడుతున్నారని సూచిస్తోంది.

స్థిరత్వం కొనసాగింపు: భవిష్యత్ అంచనాలు

గ్లోబల్ ఆర్థిక అనిశ్చితి మధ్య, విశ్లేషకులు భారతదేశాన్ని 'మాక్రోఎకనామిక్ స్టెబిలిటీకి ఒక ఒయాసిస్' (Oasis of Macroeconomic Stability) గా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ భారీ నిల్వలు, ఆర్థిక షాక్లను తట్టుకోవడానికి, అస్థిరమైన పెట్టుబడి ప్రవాహాలను నిర్వహించడానికి, విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి భారతదేశ సామర్థ్యాన్ని బాగా పెంచుతాయి. RBI ఈ ఆస్తులను చురుకుగా నిర్వహించడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, అంతర్జాతీయ పోటీతత్వానికి ఊతం ఇస్తుందని భావిస్తున్నారు. మార్కెట్ సెంటిమెంట్ మారినప్పటికీ, నిల్వల స్థిరమైన పెరుగుదల దేశ ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి కీలక పునాదిగా నిలుస్తుంది.