ఆర్థిక వ్యవస్థపై RBI నమ్మకం
RBI తాజా నివేదిక ప్రకారం, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా పుంజుకునే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) మరియు అమెరికాతో చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలు, ఎగుమతి రంగంలో భారతీయ కంపెనీలకు మరింత పోటీతత్వాన్ని పెంచుతాయని భావిస్తున్నారు. అదే సమయంలో, FY27 కోసం కేంద్ర బడ్జెట్లో ప్రకటించిన మౌలిక సదుపాయాలు, తయారీ రంగాలపై పెట్టుబడులు ప్రైవేట్ రంగాన్ని ప్రోత్సహించి, దేశీయ వినియోగాన్ని పెంచుతాయని RBI అంచనా వేస్తోంది. ఈ సానుకూల పరిణామాల నేపథ్యంలో, గత నెల రోజుల్లో BSE సెన్సెక్స్ దాదాపు 10% పెరిగింది, భారత రూపాయి విలువ కూడా అమెరికన్ డాలర్తో పోలిస్తే 0.68% బలపడి, ఫిబ్రవరి 20, 2026 నాటికి సుమారు ₹90.92 వద్ద ట్రేడవుతోంది.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పోలిక
RBI అంచనాలు వాస్తవరూపం దాల్చితే, భారతదేశం ప్రపంచంలోనే వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా నిలుస్తుంది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ప్రకారం, 2026లో ప్రపంచ GDP వృద్ధిలో భారతదేశం వాటా 17% ఉండనుంది. చైనా 26.6% తో అగ్రస్థానంలో ఉండగా, ఈ రెండు దేశాలు కలిసి ప్రపంచ వృద్ధిలో 43% కి పైగా వాటాను అందిస్తాయి. ఫిచ్ రేటింగ్స్ కూడా భారతదేశం 2026లో 6.4% GDP వృద్ధిని సాధిస్తుందని అంచనా వేసింది. ఇది ఆసియాలోనే అత్యధికం. Allianz Trade మాత్రం, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు ఉన్నప్పటికీ, పెట్టుబడులు, వాణిజ్య ఒప్పందాల కారణంగా వృద్ధిరేటు 6.5% గా ఉంటుందని అంటోంది.
ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేట్లపై RBI వైఖరి
వృద్ధిరేటు అంచనాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పై RBI దృష్టి సారించింది. బంగారం, ఇతర విలువైన లోహాలు మినహాయిస్తే, ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణం (Core Inflation) ప్రస్తుతం నియంత్రణలోనే ఉన్నప్పటికీ, FY26 నాలుగో త్రైమాసికంలో ద్రవ్యోల్బణం 3.2% కి చేరుకోవచ్చని అంచనా. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్-అమెరికా ఘర్షణల నేపథ్యంలో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు $71 దాటడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడానికి కారణమవుతుందని RBI హెచ్చరించింది. ఇది ప్రభుత్వ ఆర్థిక లోటును (Fiscal Deficit) కూడా పెంచుతుంది, FY27 కి 4.3% గా అంచనా వేసిన లోటు లక్ష్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో, RBI మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (MPC) ప్రస్తుతానికి 'న్యూట్రల్' వైఖరినే కొనసాగించాలని నిర్ణయించింది. అంటే, అవసరాలను బట్టి, వడ్డీ రేట్లను పెంచాలా లేదా తగ్గించాలా అనే దానిపై భవిష్యత్తులో నిర్ణయం తీసుకుంటారు. అయితే, కమిటీలోని ఒక సభ్యుడు మాత్రం 'అకామడేటివ్' వైఖరి వైపు మారాలని సూచించినట్లు నివేదికలో ఉంది. ప్రస్తుతం 10-సంవత్సరాల భారత ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్ సుమారు 6.67% వద్ద ఉంది.
రిస్కులు.. నిపుణుల హెచ్చరికలు
RBI అంచనాలు సానుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని రిస్కులు కూడా ఉన్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలను $71 పైకి తీసుకెళ్లాయి. ఇది భారతదేశానికి భారీ చమురు దిగుమతుల భారాన్ని పెంచి, మళ్లీ ద్రవ్యోల్బణాన్ని రెచ్చగొట్టే ప్రమాదం ఉంది (జనవరి 2026లో ద్రవ్యోల్బణం 2.75% గా ఉంది). అలాగే, EU, అమెరికాతో కుదిరిన కొత్త వాణిజ్య ఒప్పందాలు, వ్యవసాయం, సేవల రంగాలపై ప్రభావం చూపవచ్చని, స్థానిక రైతులు, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) నష్టం కలిగించవచ్చని కొందరు విమర్శకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కృత్రిమ మేధస్సు (AI) పురోగతి, ప్రపంచ డిమాండ్లో మార్పుల వల్ల ఐటీ రంగంపై కూడా కొంత ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఎగుమతులు, దిగుమతుల మధ్య అంతరం (imports outpacing exports) కూడా ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం నుండి భారతదేశాన్ని ప్రభావితం చేయగలదు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ముందుకు చూస్తే, 2026 వరకు భారతదేశం ఆసియాలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా కొనసాగుతుందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. RBI, ఏప్రిల్ పాలసీ మీటింగ్లో కొత్త GDP, CPI డేటాను నిశితంగా పరిశీలించి, ప్రపంచ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. ప్రస్తుత స్థిరమైన వడ్డీ రేట్లు, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, పెట్టుబడుల ఆధారిత వృద్ధి పథకాలు, బాహ్య రిస్కులను సమర్థవంతంగా నిర్వహిస్తే, భారతదేశం స్థిరమైన ఆర్థిక పనితీరును కనబరచవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.