RBI ఇన్ఫ్లేషన్ టార్గెటింగ్: దశాబ్దపు ప్రయాణం
ఈ ఏడాది, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) తన ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్దేశిత విధానం (Inflation Targeting Monetary Policy Framework) ప్రారంభించి దశాబ్దం పూర్తి చేసుకుంది. 2016 మేలో RBI చట్టాన్ని సవరించడం ద్వారా ఈ కీలక మార్పు జరిగింది. దీనితో సెంట్రల్ బ్యాంక్కు అధికారికంగా కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (CPI) ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4% లక్ష్యంగా, 2% నుండి 6% వరకు టాలరెన్స్ బ్యాండ్తో నిర్దేశించారు. ఈ లక్ష్యాన్ని అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం పునరుద్ధరిస్తున్నారు.
ఈ ఫ్రేమ్వర్క్ మానిటరీ పాలసీ కార్యకలాపాలను గణనీయంగా మెరుగుపరిచింది. RBI యొక్క మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (MPC)కి ధరల స్థిరత్వంపై స్పష్టమైన, స్వతంత్ర లక్ష్యాన్ని అందించింది.
ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడంలో RBI విజయం
ఈ విధానం కింద, భారతదేశం మెరుగైన ద్రవ్యోల్బణ ఫలితాలను సాధించింది. 2016 ఆగస్టు నుండి 2025 డిసెంబర్ వరకు సగటు CPI ద్రవ్యోల్బణం **7.4%**గా ఉన్న మునుపటి కాలంతో పోలిస్తే, ఇప్పుడు **4.6%**కి తగ్గింది. ధరల స్థిరత్వం కూడా మెరుగుపడింది, CPI ద్రవ్యోల్బణం యొక్క స్టాండర్డ్ డీవియేషన్ 3.2 నుండి 1.9కి పడిపోయింది.
RBI తన పనితీరుకు జవాబుదారీగా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణం వరుసగా మూడు త్రైమాసికాలు 6% ఎగువ పరిమితిని దాటితేనే ప్రభుత్వానికి నివేదించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణలు వంటి ప్రపంచ సంఘటనల నుండి వచ్చిన భారీ సప్లై షాక్లను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఇది సమర్థవంతమైన నిర్వహణను సూచిస్తుంది.
వృద్ధి వర్సెస్ ధరల స్థిరత్వం: చర్చ
RBI మానిటరీ పాలసీ ద్రవ్యోల్బణంపై గట్టిగా దృష్టి సారించిందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. టేలర్ రూల్ (Taylor Rule) ఉపయోగించి చేసిన విశ్లేషణ ప్రకారం, పాలసీ ద్రవ్యోల్బణ వ్యత్యాసాలకు (Deviations) (3.92) ఎక్కువగా స్పందించింది, వృద్ధి కారకాలకు (1.53) తక్కువగా స్పందించింది. అయితే, ఇది వృద్ధి లక్ష్యాలను విస్మరించారని అర్థం కాదు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ విధానం స్వల్పకాలిక ఆర్థిక హెచ్చుతగ్గులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించింది. ఇది భారతదేశ నిర్దిష్ట ఆర్థిక పరిస్థితులలో ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్దేశం వృద్ధిని అన్యాయంగా పరిమితం చేస్తుందనే ఆందోళనలను తగ్గించింది. ఈ ఫ్రేమ్వర్క్ విజయం భవిష్యత్ ఆర్థిక ప్రణాళికలకు స్థిరమైన పునాదిని అందిస్తుంది.
