ఇండియా పేటెంట్ ఫైలింగ్స్ లో భారీ పెరుగుదల: **30%** జంప్.. కానీ నాణ్యతే కీలకం!

'ఇన్వెంటెడ్ ఇన్ ఇండియా'తో రికార్డు వృద్ధి

భారతదేశ ఆవిష్కరణల రంగం కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY 2025-26) పేటెంట్ దరఖాస్తులు 30.2% అనూహ్యంగా పెరిగి, రికార్డు స్థాయిలో 1,43,729 కి చేరుకున్నాయి. వరుసగా ఎనిమిదేళ్లుగా డబుల్ డిజిట్ వృద్ధిని నమోదు చేస్తూ, దేశ మేధో సంపత్తి వ్యవస్థ (Intellectual Property System) నిలకడగా పురోగమిస్తోంది. భారతీయ ఆవిష్కర్తలు, సంస్థల నుంచే 69% పైగా దరఖాస్తులు రావడం విశేషం. తమిళనాడు, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాలు ఈ వృద్ధికి ముందుండి నడిపిస్తున్నాయి. 'మేడ్ ఇన్ ఇండియా' నుంచి 'ఇన్వెంటెడ్ ఇన్ ఇండియా' వైపు భారత్ ప్రయాణం మొదలైందని, ఇది దేశాన్ని గ్లోబల్ ఇన్నోవేషన్ హబ్ గా మారుస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సులభతరమైన ప్రభుత్వ ప్రక్రియల వల్ల దాదాపు 95% దరఖాస్తులు ఆన్‌లైన్‌లోనే దాఖలవుతున్నాయి.

ప్రపంచ ర్యాంకింగ్ & వృద్ధికి కారణాలు

ఈ నిలకడైన వృద్ధి కారణంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేటెంట్ ఫైలింగ్స్ లో భారత్ ఇప్పుడు 6వ స్థానంలో నిలిచింది. ట్రేడ్‌మార్క్‌లు, పేటెంట్లతో సహా మొత్తం మేధో సంపత్తి హక్కుల (IPR) దరఖాస్తులు FY25 లో 7.5 లక్షలకు చేరుకున్నాయి. స్టార్టప్‌లు, విద్యా సంస్థలకు ఫీజుల తగ్గింపు, పరీక్షల్లో వేగవంతం (Expedited Examination), ప్రో-బోనో సేవలు వంటి ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు ఈ వాతావరణాన్ని పెంపొందించాయి. ముఖ్యంగా, FY26 లో మొత్తం దరఖాస్తుల్లో 36.5% విద్యా సంస్థల నుంచే రావడం, విద్యా రంగంలో ఆవిష్కరణలపై ఉన్న బలమైన దృష్టిని చూపుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చూస్తే, 2024 లో చైనా సుమారు 1.8 మిలియన్ దరఖాస్తులతో అగ్రస్థానంలో ఉండగా, భారత్ 19.1% వృద్ధి రేటుతో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. గతంలో విదేశీయులదే అధిక వాటా ఉండగా, ఇప్పుడు భారతీయుల దరఖాస్తుల వాటా పెరగడం ఒక ముఖ్యమైన పరిణామం.

సంఖ్యపైనే దృష్టి.. నాణ్యతపై ప్రశ్నలు?

అయితే, పేటెంట్ దరఖాస్తులు భారీగా పెరుగుతున్నా, వాటి నాణ్యత, ఆర్థిక ప్రభావంపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. భారత్ యొక్క స్థూల పరిశోధన, అభివృద్ధి (GERD) వ్యయం GDP లో కేవలం 0.64% మాత్రమే ఉంది. ఇది అమెరికా (~3.5%), చైనా (~2.5%), దక్షిణ కొరియా (~5.21%) వంటి అగ్రదేశాలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ఈ వ్యయ వ్యత్యాసం, ఉన్నత స్థాయి పరిశోధనలను పరిమితం చేస్తుంది. మరోవైపు, గత నాలుగేళ్లలో పేటెంట్ దరఖాస్తులు రెట్టింపు అయినప్పటికీ, మంజూరు (Granted Patents) అయిన వాటి సంఖ్య ఆశించిన స్థాయిలో పెరగడం లేదు. FY25 లో మంజూరు అయిన పేటెంట్లు అంతకుముందు సంవత్సరం కంటే తగ్గాయి. దీనికి పరీక్షకుల నియామకంలో సవాళ్లు కూడా ఒక కారణం. దరఖాస్తులు, మంజూరుల మధ్య ఈ అంతరం, పరీక్షా వ్యవస్థ సామర్థ్యంపై, కేవలం సంఖ్యకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారా లేక నాణ్యతకూ ఇస్తున్నారా అనే ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది. అత్యంత అధునాతన టెక్నాలజీ పేటెంట్లలో ఇప్పటికీ విదేశీ కంపెనీలే అధికంగా ఉండటం, దేశీయంగా వాణిజ్యీకరణ, విలువ సృష్టిలో ఉన్న లోపాలను సూచిస్తోంది.

నాలెడ్జ్ ఎకానమీ వైపు ప్రయాణం

'విక్షిత్ భారత్@2047' లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా, సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇన్నోవేషన్ రంగాలలో గ్లోబల్ హబ్ గా ఎదగాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) వంటి కార్యక్రమాలు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు మరింత సమీకృత ఆవిష్కరణల వ్యవస్థను నిర్మించడంలో సహాయపడతాయి. దేశీయ వనరుల నుంచి పెరుగుతున్న పేటెంట్ దరఖాస్తులు, దేశ ఆవిష్కరణల పునాది బలపడుతోందని సూచిస్తున్నాయి. ఈ సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా వినియోగించుకోవడానికి, నిరంతర విధానపరమైన మద్దతు, పరిశోధన, అభివృద్ధిలో పెట్టుబడులను గణనీయంగా పెంచడం, ఆవిష్కరణలను వాస్తవ ఆర్థిక విలువగా మార్చడంపై మరింత దృష్టి సారించడం అవసరం.