MUDRA పథకం: ₹39.48 లక్షల కోట్ల పంపిణీ.. కానీ చెల్లించని అప్పులపై ఆందోళన!

చిన్న వ్యాపారాలకు భారీ రుణాల మద్దతు

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఇటీవల వెల్లడించిన ప్రకారం, ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన (PM-MUDRA) పథకం కింద ఇప్పటివరకు ₹39.48 లక్షల కోట్లను మంజూరు చేశారు. ఇది భారతదేశంలోని అతిపెద్ద రుణ పథకాలలో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. ముఖ్యంగా, ఎటువంటి కొలేటరల్ (హామీ) లేకుండా క్రెడిట్ అందించడం ద్వారా, వ్యాపారాలు ప్రారంభించడానికి ఇది ఎంతగానో తోడ్పడుతోంది. ఏప్రిల్ 2022 నుండి మార్చి 2025 వరకు, ₹15.50 లక్షల కోట్ల విలువైన 18.37 కోట్లకు పైగా రుణాలు పంపిణీ చేయబడ్డాయి. చెప్పుకోదగ్గ విషయం ఏంటంటే, ఈ రుణాలలో 65% మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు, సుమారు 19% కొత్తగా వ్యాపారాలు ప్రారంభించేవారికి అందాయి. ఇది పథకం ఆర్థిక చేరిక (Financial Inclusion) లో ఎంతగా విస్తరించిందో తెలియజేస్తుంది.

అధిక బకాయిలు.. భవిష్యత్ రిస్కులకు సంకేతాలా?

భారీ రుణాల పంపిణీ గణాంకాలు ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, పథకం పనితీరును లోతుగా పరిశీలిస్తే కొన్ని ఆందోళనలు కనిపిస్తున్నాయి. మార్చి 31, 2025 నాటికి, ప్రతి విభాగానికి మంజూరైన మొత్తం రుణంలో చెల్లించాల్సిన బకాయిలు గణనీయమైన శాతాలను సూచిస్తున్నాయి: 'శిశు' విభాగంలో 12.4%, 'కిషోర్' లో 9.48%, మరియు 'తరుణ్' లో 7.92%. చిన్న వ్యాపారాలకు మద్దతునిచ్చే 'శిశు' విభాగంలో అధికారిక NPA రేటు 1.83% తో తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, మొత్తం బకాయిల శాతం ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. PM-MUDRA పథకం మొత్తం NPA రేటు సుమారు 2-2.3% గా ఉంది, దీనిని ఆర్థిక మంత్రి తక్కువగా పేర్కొన్నారు. అయితే, మొత్తం MSME రంగం యొక్క సగటు NPA రేటు మార్చి 2025 నాటికి 3.60% గా ఉన్న దానికంటే ఇది తక్కువ. PM-MUDRA రుణాలు కొలేటరల్ లేకుండా ఇవ్వబడటం వల్ల, అవి సహజంగానే సాధారణ MSME రుణాల కంటే అధిక రిస్క్‌తో కూడుకున్నవి.

ఇతర రుణాలతో పోలికలు.. ఆర్థిక పరిస్థితులు

మైక్రోఫైనాన్స్ మరియు MSME రుణాలతో సహా ఇతర రుణ సమూహాలతో PM-MUDRA పనితీరును పోల్చి చూస్తే, మిశ్రమ ఫలితాలు కనిపిస్తున్నాయి. పథకం మొత్తం NPA 2-2.3% ఆకట్టుకునేలా ఉన్నప్పటికీ, ఇదే తరహా లబ్ధిదారులను లక్ష్యంగా చేసుకునే మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటోంది. మార్చి 2025 నాటికి, మైక్రోఫైనాన్స్ NPAలు సుమారు ₹55,000 కోట్లకు (మొత్తం రుణాలలో 14.8%) పెరిగాయి, ఎక్కువ శాతం రుణాలు ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, FY25 లో మైక్రోఫైనాన్స్‌లో గ్రాస్ NPAలు 16% కి చేరుకున్నాయి. అలాగే, మొత్తం MSME రంగంలో చిన్న రుణాలపై డిఫాల్ట్‌లు పెరిగాయి, FY24 చివరి నాటికి కొత్త రుణాలు 16% దాటాయి. దీనికి కారణం రుణగ్రహీతలు అధిక అప్పులు తీసుకోవడం లేదా వృద్ధి ప్రణాళికలు ఆదాయాలతో సరిపోలకపోవడం. ఆర్థిక పరిస్థితులు, రంగాల సమస్యలు రుణగ్రహీతలు తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి, ఇది రుణ డిఫాల్ట్‌లపై ప్రభావం చూపుతుంది.

సంభావ్య నష్టాలు.. బలహీనతలు

పెద్ద మొత్తంలో బకాయి పడ్డ రుణాలు, ఇంకా అధికారికంగా NPAలుగా మారకపోయినా, ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనపడితే సమస్యలుగా మారే అవకాశం ఉంది. ఈ పథకం ఎంతో మందికి, ముఖ్యంగా మహిళలకు, కొత్త పారిశ్రామికవేత్తలకు చేరువైనప్పటికీ, ఈ వర్గాలు ఆర్థిక మాంద్యం పట్ల మరింత సున్నితంగా ఉంటాయి. మొత్తం పంపిణీ అయిన రుణంతో పోలిస్తే PM-MUDRA లో అధిక బకాయిల రేటు, డబ్బును తిరిగి పొందడంలో సంభావ్య ఇబ్బందులను సూచిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఆర్థిక వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో చిన్న రుణాలపై డిఫాల్ట్‌లు పెరగడం విస్తృత నష్టాలను సూచిస్తుంది. PM-MUDRA రుణాలు కొలేటరల్ అవసరం లేకపోవడంతో, అవి పొందడం సులభం కానీ, రుణదాతలకు హామీ లేకుండా పోతుంది. MSME లలో క్రెడిట్ అవసరం ఇంకా ఎక్కువగా ఉంది, ఇది ₹25-30 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది. ఇది ఫార్మల్ లెండింగ్ రంగం మరింత రిస్క్ తీసుకోకుండా తీర్చడంలో కష్టపడగల డిమాండ్‌ను చూపుతుంది.

వృద్ధి.. రిస్క్ ల నిర్వహణ

బ్యాంకులు నేరుగా రుణగ్రహీతలను సంప్రదించడం, రుణ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ (Restructuring) ఆఫర్ చేయడం ద్వారా బకాయి రుణాలను తిరిగి పొందడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం కూడా ప్రజలలో అవగాహన కార్యక్రమాలు, సులభమైన దరఖాస్తు ప్రక్రియలు, క్రెడిట్ గ్యారెంటీ పథకాల వంటి చర్యల ద్వారా పథకానికి మద్దతునిస్తోంది. PM-MUDRA తన భారీ రుణాల పంపిణీని కొనసాగిస్తున్నందున, దాని భవిష్యత్ విజయం విస్తృత ఆర్థిక చేరికను, పెరుగుతున్న NPAల రిస్క్‌ను నిర్వహించడాన్ని సమతుల్యం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, లక్షిత రుణగ్రహీతల సున్నితత్వం, ప్రస్తుత అనిశ్చిత ఆర్థిక వాతావరణాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఇది చాలా ముఖ్యం.