2024లో భారత్ పవర్ సెక్టార్ పెట్టుబడులలో **83%** కేవలం పాత, పరిణతి చెందిన క్లీన్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులకే దక్కాయి. దీనివల్ల అత్యాధునిక గ్రీన్ టెక్నాలజీ ఆవిష్కరణలకు నిధుల కొరత ఏర్పడి, దేశీయ పరిశ్రమలు విదేశీ టెక్నాలజీపై ఆధారపడాల్సిన ప్రమాదం నెలకొంది.
భారతదేశం సోలార్ మరియు విండ్ ఎనర్జీ రంగాల్లో అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించింది. అయితే, తాజాగా 2024 నాటి గణాంకాలు ఒక ఆందోళనకరమైన వాస్తవాన్ని బయటపెట్టాయి. పవర్ సెక్టార్లోకి వస్తున్న మొత్తం పెట్టుబడులలో దాదాపు 83% కేవలం ఇప్పటికే నిరూపితమైన టెక్నాలజీలకే వెళ్తున్నాయి. దీనివల్ల, రాబోయే తరానికి అవసరమైన క్లైమేట్ సొల్యూషన్స్ 'వాలీ ఆఫ్ డెత్' (Valley of Death) అనే ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకున్నాయి.
సమస్య ఎక్కడ ఉంది?
సాధారణంగా బ్యాంకులు స్థిరమైన ఆదాయం వచ్చే ప్రాజెక్టులకు మాత్రమే అప్పులు ఇస్తాయి. వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థలు భారీ లాభాలు వచ్చే ఆశతో చూస్తాయి. కానీ, అడ్వాన్స్డ్ బ్యాటరీ స్టోరేజ్ లేదా హైడ్రోజన్ వంటి ఇన్నోవేషన్లు ఈ రెండింటికీ సరిపడవు. ఇవి బ్యాంకులకు రిస్క్ అనిపిస్తాయి, ఇన్వెస్టర్లకు తక్షణ వృద్ధి కనిపించదు. ఫలితంగా, అనేక అద్భుతమైన స్వదేశీ ఆవిష్కరణలు పైలట్ ప్రాజెక్టుల స్థాయి దాటి వాణిజ్య ఉత్పత్తిలోకి రాలేకపోతున్నాయి.
ఆర్థిక ప్రమాదాలు
ఒకవేళ మన దేశంలోనే గ్రీన్ టెక్ సొల్యూషన్స్ సిద్ధం కాకపోతే, స్టీల్, సిమెంట్, కెమికల్ వంటి భారీ పరిశ్రమలు భవిష్యత్తులో విదేశీ పేటెంట్ల కోసం కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చు చేయాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల మన పారిశ్రామిక పోటీతత్వం దెబ్బతింటుంది.
ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?
ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ₹1 లక్ష కోట్ల రీసెర్చ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ ఫండ్ కేవలం క్లైమేట్ రంగానికే కాకుండా, స్పేస్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వంటి ఇతర విభాగాలకు కూడా పంచుతున్నారు. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రభుత్వం 'ఫస్ట్-లాస్ గ్యారెంటీ' (First-loss guarantees) వంటి ప్రత్యేక ఆర్థిక పథకాలను తీసుకురావాలి. దీనివల్ల రిస్క్ భయం లేకుండా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు గ్రీన్ టెక్ రంగానికి వస్తాయి. అలాగే ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కొత్త టెక్నాలజీని ముందుగా కొనుగోలు చేసే 'ఫస్ట్ కస్టమర్'గా వ్యవహరిస్తే, దేశీయ స్టార్టప్లకు భరోసా కలుగుతుంది.