భారత్ ప్రపంచ వృద్ధికి చోదక శక్తిగా.. భారీ లక్ష్యాలు, సవాళ్లు!

దశాబ్దపు వృద్ధికి భారత్ సిద్ధం!

ఈ దశాబ్దంలో ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధికి భారత్ ఇంజిన్‌గా మారనుందని, ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి దేశం సిద్ధంగా ఉందని మాజీ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. దీనికోసం ఒకేసారి 'మారథాన్' మరియు 'స్పింట్' రెండింటినీ పరుగులు పెట్టాల్సి ఉంటుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

స్థిరత్వం, వృద్ధి రెండూ ముఖ్యం

దాస్ ప్రతిపాదించిన రోడ్‌మ్యాప్‌లో కీలకమైన అంశం ఫిస్కల్ కన్సాలిడేషన్. దీని ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వ రుణాన్ని (Debt) జీడీపీ నిష్పత్తిని 2031 నాటికి సుమారు 50% (±1%) కి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ప్రస్తుతం ఇది సుమారు 56.1% (మార్చి 2026 అంచనా) ఉంది. ఇకముందు జీఎస్టీ లోటు (Fiscal Deficit) కంటే, డెట్-టు-జీడీపీ రేషియోనే ప్రధాన పాలసీ యాంకర్‌గా మారనుంది. ఇది ఆర్థిక షాక్‌ల సమయంలో దేశానికి ఎక్కువ వెసులుబాటును ఇస్తుంది.

అదే సమయంలో, క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెండిచర్‌ను గణనీయంగా పెంచనున్నారు. ఈ వ్యూహం ద్వారా, ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు భంగం కలగకుండా వృద్ధి-ఆధారిత ప్రభుత్వ పెట్టుబడులకు ఊతం ఇస్తారు. వార్షికంగా నామినల్ జీడీపీ వృద్ధి సుమారు 10% ఉంటుందని అంచనా.

వాణిజ్య విధానంలో మార్పు

భారత్ వాణిజ్య విధానం (Trade Policy) కూడా కీలక మార్పునకు గురవుతోంది. బలమైన వాణిజ్య సంబంధాలు, సమర్థవంతమైన లాజిస్టిక్స్ ఉన్న దేశాలతో లక్షిత ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్స్ (FTAలు) వైపు ప్రభుత్వం మొగ్గు చూపుతోంది. ఈ కొత్త విధానం వల్ల, FY2020-21 మరియు FY2024-25 మధ్య FTA భాగస్వాములతో వాణిజ్యం 92% పెరిగింది. ఇది ప్రపంచ వాణిజ్య వృద్ధిని మించిపోయింది. భారత్ ఇప్పటికే EFTA, UAE, ఆస్ట్రేలియా, యూకే వంటి దేశాలతో ఒప్పందాలు చేసుకుంది.

టెక్నాలజీ, శక్తి రంగాల్లో దూకుడు

భారతదేశ భవిష్యత్ వ్యూహంలో టెక్నాలజీ, డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. "ఇండియా స్టాక్ 2.0" ద్వారా మరింత తెలివైన, AI-ఆధారిత, ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించగల వ్యవస్థను నిర్మించాలని యోచిస్తున్నారు. శక్తి రంగంలో, 2030 నాటికి ఏటా 5 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌ను ఉత్పత్తి చేయాలనేది భారత్ లక్ష్యం. ఇప్పటికే 50% కంటే ఎక్కువ విద్యుత్ ఉత్పత్తి శిలాజ ఇంధనాలేతర వనరుల నుండే వస్తోంది. 2030 నాటికి 500 GW శిలాజ ఇంధనేతర విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ పనితీరు

గత దశాబ్దంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనమైన బ్యాంకులు, అధిక రుణాలతో సతమతమయ్యేది. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. గ్రాస్ నాన్-పెర్ఫార్మింగ్ అసెట్స్ (GNPAs) 11.2% (2017-18) శిఖరం నుంచి, సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి 2.1% కి తగ్గుతాయని అంచనా. ఇది ఇన్‌సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్‌రప్టసీ కోడ్ వంటి సంస్కరణల వల్ల సాధ్యమైంది.

బయటి నుంచి ఆటంకాలు!

అయితే, భారత్ విజయపథంలో అనేక అంతర్జాతీయ ఆటంకాలున్నాయని దాస్ హెచ్చరించారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, సప్లై చైన్ మార్పులు, అసమాన ఆర్థిక వృద్ధితో సతమతమవుతోంది. ముఖ్య దేశాలలో పెరుగుతున్న ప్రభుత్వ రుణాలు, ఆర్థిక లోటులు ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులను కఠినతరం చేసి, భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లకు పెట్టుబడుల ప్రవాహంలో (Capital Flow) ఒడిదుడుకులను పెంచుతాయి. దీనితో పాటు, మౌలిక సదుపాయాల పరంగా, వస్తు ఉత్పాదన (Manufacturing) రంగంలో వియత్నాం, మెక్సికో వంటి దేశాలతో పోలిస్తే భారత్ వెనుకబడి ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు 2025-26 కాలంలో భారత్ వాస్తవ జీడీపీ వృద్ధి 6.5% నుండి 7.4% మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. దేశీయ వినియోగం, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, కొనసాగుతున్న సంస్కరణలు ఈ వృద్ధికి ఆజ్యం పోయనున్నాయి. అయితే, ప్రపంచ అనిశ్చితులు, వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు, విధానాల అమలులో నిలకడలేమి భారత్ వృద్ధి పథాన్ని ప్రభావితం చేయగలవు.