భారత్ లో ఫ్యూయల్ టాక్స్ తగ్గింపు: వినియోగదారులకు ఊరట.. ఆయిల్ కంపెనీల లాభాలకు కోత!

వినియోగదారులకు ఉపశమనం.. ఆయిల్ కంపెనీలకు భారం!

గల్ఫ్ లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్న సంగతి తెలిసిందే. ఈ పరిస్థితిని అంచనా వేసిన భారత ప్రభుత్వం, వినియోగదారులపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు ఒక డ్యూయల్ స్ట్రాటజీని అమలు చేస్తోంది. పెట్రోల్, డీజిల్‌పై దేశీయంగా ఎక్సైజ్ సుంకాలను తగ్గించడంతో పాటు, డీజిల్, ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) ఎగుమతులపై కొత్తగా సుంకాలు విధిస్తోంది. అయితే, ఈ చర్యల వల్ల ప్రభుత్వ రంగ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల (OMC) లాభదాయకత, నగదు ప్రవాహం (Cash Flow) దెబ్బతిననున్నాయని మార్కెట్ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఆయిల్ కంపెనీలపై ఆర్థిక భారం

ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఈ విధానం, ముఖ్యంగా ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOCL), భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (HPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ కంపెనీలపై ఒత్తిడి పెంచుతోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పెరుగుతున్న క్రూడ్ ధరలను వినియోగదారులకు బదిలీ చేయకుండా, కంపెనీలే భరించాల్సి వస్తోంది. మార్కెట్ విశ్లేషకులు, రేటింగ్ ఏజెన్సీలు చెబుతున్న ప్రకారం, ఈ విధానం ఈ కంపెనీల ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ముప్పు తెచ్చే అవకాశం ఉంది.

పాలసీ వివరాలు.. మార్కెట్ పై ప్రభావం

ప్రభుత్వ నిర్ణయం ప్రకారం, డీజిల్‌పై ₹21.5 ప్రతి లీటరుకు, ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) పై ₹29.5 ప్రతి లీటరుకు ఎగుమతి సుంకం విధించారు. అదే సమయంలో, దేశీయ వినియోగం కోసం పెట్రోల్, డీజిల్‌పై ఒక్కోదానిపై ₹10 చొప్పున ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించారు. మధ్య ప్రాచ్యంలో యుద్ధ భయాలు, స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ మూసివేత కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు మార్చి 2026 నాటికి $100 నుండి $119 మధ్యకు చేరాయి. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) దీన్ని 'ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ చరిత్రలో అతిపెద్ద సరఫరా అంతరాయం'గా అభివర్ణించింది.

భారతదేశంలో అధికారికంగా ఇంధన ధరల నియంత్రణ లేనప్పటికీ, ప్రస్తుతం OMCలు ఒక రకమైన ధరల నియంత్రణ వ్యవస్థలోనే పనిచేస్తున్నాయని చెప్పవచ్చు. ICRA వంటి రేటింగ్ ఏజెన్సీలు గతంలోనే, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర $100-105 డాలర్లుగా ఉంటే, పెట్రోల్‌పై లీటరుకు ₹11, డీజిల్‌పై ₹14 నష్టపోయే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించాయి. Emkay Research అంచనాల ప్రకారం, $100/bbl బ్రెంట్ ధర వద్ద ఆటో ఇంధనాలపై వార్షిక నష్టాలు ₹4.4 ట్రిలియన్ వరకు చేరవచ్చు. మూడీస్ రేటింగ్స్, S&P గ్లోబల్ రేటింగ్స్ వంటివి OMCలపై మార్జిన్ ఒత్తిడి, నగదు ప్రవాహ అస్థిరత పెరుగుతుందని హెచ్చరించాయి. ఏప్రిల్ 2022 నుండి డొమెస్టిక్ పంప్ ధరలు స్థిరంగా ఉన్నాయి. మార్చి 19, 2026 నాటికి IOCL, BPCL, HPCL స్టాక్స్ గణనీయంగా పడిపోయాయి. ఈ నెల ప్రారంభం నుంచి ఇప్పటికే 7% వరకు నష్టపోగా, కొన్ని OMCs 25% వరకు పడిపోయాయి.

దిగుమతులపై ఆధారపడే భారత్.. ప్రమాదంలో మార్జిన్లు

భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల్లో 85-88% వరకు దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. దీంతో గ్లోబల్ ధరల హెచ్చుతగ్గులు, సరఫరా అంతరాయాలకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ చమురు, LNG సరఫరాలో 20% వాటా ఉన్న స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ మూసివేత ఈ ప్రమాదాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు.. పెట్టుబడిదారుల ఆందోళన

ప్రభుత్వ రంగ కంపెనీలు గతంలో తక్కువ ధరల సమయంలో లాభాలను కూడబెట్టుకుని, భవిష్యత్ షాక్‌లను తట్టుకునేవి. కానీ ప్రస్తుత నిరంతరాయంగా అధిక ధరలు, వినియోగదారుల ధరలను స్థిరంగా ఉంచాలనే ప్రభుత్వ లక్ష్యం ఈ నిధులను వేగంగా ఖర్చు చేసేలా చేస్తున్నాయి. కోటక్ ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ (KIE) వంటి సంస్థలు FY2027కి చమురు ధరల అంచనాను $85 బ్యారెల్‌కు పెంచాయి. గోల్డ్‌మన్ సాక్స్ కూడా 2026లో బ్రెంట్ క్రూడ్ సగటు ధర $85 బ్యారెల్ ఉంటుందని అంచనా వేస్తోంది. దీనివల్ల రిఫైనరీలకు అధిక ఇన్‌పుట్ ఖర్చులు కొనసాగుతాయి. ప్రస్తుతం IOCL 5.8x, BPCL 5.0x, HPCL 4.8x (TTM) P/E నిష్పత్తులతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇది మార్కెట్లోని అనిశ్చితిని సూచిస్తోంది.

ప్రభుత్వానికి సవాల్.. OMCలకు ఆర్థిక సంక్షోభం?

వినియోగదారులకు తక్షణ ఉపశమనం అందించే ప్రభుత్వ చర్యలు, OMCలపై భారీ ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతున్నాయి. ఈ సంక్షోభ సమయంలో, ఇంధన ధరలను బహిరంగంగా నియంత్రించకపోయినా, వాస్తవానికి ఇది ఒక రకమైన ధరల నియంత్రణే. దీనివల్ల OMCలు గణనీయమైన నష్టాలను, నగదు ప్రవాహ అస్థిరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రభుత్వం నుంచి పరిహారం సకాలంలో, పూర్తిగా అందకపోతే, కంపెనీలు ప్రస్తుత ఖర్చులను తమ సొంత నిధులతోనే భరించాల్సి వస్తుంది. మధ్య ప్రాచ్యంలో భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే, క్రూడ్, ఫ్రైట్ ఖర్చులు మరింత పెరిగి, ఈ కంపెనీలు లోతైన ఆర్థిక లోటుల్లోకి జారుకునే ప్రమాదం ఉంది. ప్రభుత్వం ధరలు పెంచాలా, ప్రభుత్వ ఖజానాపై భారం పెంచాలా, లేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెట్టాలా అనే కష్టమైన ఎంపికను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.