India Fuel Prices: లాభాలు గల్లంతు.. ప్రభుత్వ చమురు కంపెనీలకు కోట్లలో నష్టాలు!

కంపెనీలకు భారంగా మారుతున్న ధరల స్తంభన

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC) వంటి సంస్థలు ఒక్కో లీటరు పెట్రోల్‌పై సుమారు ₹14, డీజిల్‌పై సుమారు ₹18 నష్టపోతోందని అంచనాలున్నాయి. ఇలా ధరలను దాదాపు 4 సంవత్సరాలుగా (ఏప్రిల్ 2022 నుంచి) స్థిరంగా ఉంచడమే ఈ పరిస్థితికి కారణం. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు $111.07 (మే 1, 2026 నాటికి) దాటినప్పుడు కూడా దేశీయంగా ధరలు పెంచలేదు. OMCs గతంలో తక్కువ ధరల కాలంలో వచ్చిన లాభాలతో ఈ నష్టాలను భర్తీ చేసుకునేవారు. అయితే, బ్రెంట్ క్రూడ్ వంటి అంతర్జాతీయ బెంచ్‌మార్క్‌లు స్థిరంగా ఎక్కువగా ఉండటంతో, ప్రస్తుత ఆర్థిక లోటు తీవ్రమైంది. IOC మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ దాదాపు ₹2.01 ట్రిలియన్ ఉంది, ఇది సంస్థ పరిమాణాన్ని, ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక ఒత్తిడిని సూచిస్తుంది.

గ్లోబల్ ధరలు.. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వంటి కీలక వాణిజ్య మార్గాలలో ఉద్రిక్తతలు, గ్లోబల్ ఆయిల్ ధరలను మరింత పెంచుతున్నాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలను ఒక దశలో $126 వరకు పెంచి, ఆపై $110 పైన స్థిరపరిచాయి. భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాల్లో సుమారు 85% దిగుమతి చేసుకుంటుంది కాబట్టి, ఈ ధరల పెరుగుదల ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $100 పైనే కొనసాగితే, దేశ కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $10 పెరిగితే, దేశ వార్షిక దిగుమతి బిల్లు ₹1.1-1.3 లక్షల కోట్లు పెరుగుతుంది. గతంలో ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో రూపాయి విలువ ₹95-100 కి పడిపోయింది. ఇది దిగుమతి చేసుకునే అన్ని వస్తువుల ధరలను పెంచుతుంది. ముడి చమురు ధరల్లో ప్రతి 10% పెరుగుదలకు, ద్రవ్యోల్బణం (CPI) 0.2-0.3% పెరగవచ్చు, GDP వృద్ధి 0.5-1% తగ్గే అవకాశం ఉంది.

దీర్ఘకాలిక నష్టాలకు దారితీస్తున్న ధరల విధానం

వినియోగదారులను గ్లోబల్ ధరల ఒడిదుడుకుల నుంచి రక్షించడానికి ధరలను స్థిరంగా ఉంచే విధానం, దీర్ఘకాలంలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలపై తీవ్ర ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతోంది. ఇది కంపెనీల లాభదాయకతను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, పెట్టుబడుల సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. పెట్రోల్, డీజిల్‌తో పాటు, LPGపై కూడా OMCs భారీ నష్టాలను చవిచూస్తున్నాయి. ప్రస్తుత ట్రెండ్స్ ఇలాగే కొనసాగితే, ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికి LPG నష్టాలు ₹80,000 కోట్లకు చేరవచ్చని అంచనా. ICRA సంస్థ ఫ్యూయల్ రిటైలింగ్ రంగానికి 'నెగటివ్ ఔట్‌లుక్' ఇచ్చింది, అధిక ఇన్పుట్ ఖర్చులు, వాటిని వినియోగదారులకు బదిలీ చేయడంలో ఇబ్బందులు మార్జిన్లపై, క్రెడిట్ ప్రొఫైల్స్‌పై ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయని పేర్కొంది. IOCL వార్షిక నికర లాభం FY2024-25లో గత ఏడాదితో పోలిస్తే తగ్గిందని నివేదికలున్నాయి. IOCL పై సుమారు INR 614.9 బిలియన్ల అప్పు ఉంది, పెరుగుతున్న వడ్డీ రేట్లతో దీనికి చెల్లించాల్సిన భారం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.

విశ్లేషకుల అంచనాలు, భవిష్యత్ అవకాశాలు

ప్రస్తుత ఒత్తిళ్లు ఉన్నప్పటికీ, చాలా మంది విశ్లేషకులు IOCL ను 'మోడరేట్ బై' గా రేట్ చేస్తున్నారు. సగటు 12 నెలల టార్గెట్ ప్రైస్ ₹165 - ₹168 మధ్య ఉంది. భారతదేశంలో పెరుగుతున్న ఇంధన డిమాండ్, IOCL మార్కెట్ స్థానం వంటివి ఈ సానుకూల దృక్పథానికి కారణాలు. అయితే, గ్లోబల్ ఆయిల్ ధరలు, దేశీయ ధరల నిర్ణయ విధానాలు మార్జిన్లను మరింత కుదిస్తే, భవిష్యత్ రాబడులు పరిమితం కావచ్చని కొందరు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఎన్నికల తర్వాత పెట్రోల్, డీజిల్‌పై లీటరుకు ₹10 పెరిగే అవకాశం ఉందని Emkay Global అంచనా వేస్తోంది. IOCL దీర్ఘకాలిక భవిష్యత్తు పునరుత్పాదక ఇంధన పెట్టుబడులపై ఆధారపడి ఉన్నప్పటికీ, స్వల్పకాలిక లాభదాయకత మాత్రం గ్లోబల్ క్రూడ్ ధరలు, ప్రభుత్వ విధానాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.